Là vùng đất nông nghiệp trù phú của Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Đồng Tháp đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành trung tâm trung chuyển mới của Tiểu vùng Mê Kông.
Với lợi thế địa lý kinh tế đặc biệt, cùng quy hoạch phát triển mang tầm nhìn dài hạn và hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đang được triển khai, tỉnh đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành đầu mối logistics xuyên biên giới, kết nối vùng ĐBSCL với TP.HCM, vùng Đông Nam Bộ và các nước Tiểu vùng Mê Kông.
Trọng tâm của định hướng này không chỉ là phát triển dịch vụ logistics, mà là hình thành một mạng lưới trung chuyển hàng hóa đa phương thức, kết nối vùng sản xuất, cửa khẩu, các trung tâm công nghiệp - dịch vụ với hệ thống cảng và các thị trường lớn trong nước, quốc tế.
Điểm kết nối chiến lược của tiểu vùng Mê Kông
Là cửa ngõ phía Bắc vùng ĐBSCL, Đồng Tháp sở hữu diện tích gần 6.000 km2, quy mô dân số hơn 4,2 triệu người. Không gian phát triển của tỉnh trải dài từ khu vực biên giới tiếp giáp Campuchia đến vùng cửa biển phía Đông, tạo nên lợi thế hiếm có về kết nối giao thương.
Vị trí địa lý kinh tế này giúp Đồng Tháp trở thành điểm giao thoa giữa các tuyến vận tải đường bộ, đường thủy nội địa và hành lang thương mại quốc tế trên trục sông Mê Kông. Từ đây, hàng hóa có thể kết nối thuận lợi với TP.HCM, vùng Đông Nam Bộ, các tỉnh ĐBSCL và thị trường Campuchia.
Chính lợi thế "từ biên giới ra biển" đang mở ra dư địa phát triển mới cho Đồng Tháp, không chỉ trong lĩnh vực logistics mà còn ở thương mại, công nghiệp chế biến, dịch vụ và du lịch. Quan trọng hơn, lợi thế này tạo điều kiện để Đồng Tháp trở thành một mắt xích trong chuỗi lưu chuyển hàng hóa từ Campuchia và vùng ĐBSCL đến TP.HCM, Đông Nam Bộ và các đầu mối cảng biển, đồng thời hình thành chiều kết nối ngược lại từ các trung tâm tiêu thụ và cảng biển về vùng sản xuất.
Đó cũng là cơ sở để Quyết định số 1410/QĐ-UBND, ngày 13/5/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Tháp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định mục tiêu phát triển Đồng Tháp thành trung tâm nông nghiệp hiện đại của vùng, đồng thời trở thành đầu mối logistics, công nghiệp chế biến và kết nối chiến lược giữa ĐBSCL với TP.HCM, vùng Đông Nam Bộ và Tiểu vùng Mê Kông.
Quy hoạch mới được xây dựng trên nguyên tắc "Toàn diện - Trọng tâm - Kết nối - Bứt phá - Phát triển bền vững", hướng đến tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành các vùng động lực và hành lang kinh tế mới, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Logistics xuyên biên giới - động lực tăng trưởng mới
Trung tâm trung chuyển không chỉ được tạo nên bởi hạ tầng, mà còn bởi những dòng hàng ổn định, năng lực cung ứng dịch vụ và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Khát vọng trở thành trung tâm trung chuyển của Tiểu vùng Mê Kông được Đồng Tháp hiện thực hóa trước hết bằng chiến lược phát triển hệ thống logistics hiện đại và hạ tầng giao thông đồng bộ.
Giai đoạn 2026-2030, tỉnh ưu tiên đầu tư các tuyến cao tốc, quốc lộ, cảng thủy nội địa và trung tâm logistics nhằm tăng khả năng kết nối liên vùng, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Theo quy hoạch, Đồng Tháp hình thành 5 hành lang kinh tế trọng điểm gồm hành lang kinh tế trung tâm, hành lang ven biển phía Đông, hành lang dọc sông Tiền, hành lang kết nối Đồng Tháp Mười và hành lang dọc sông Hậu. Đây sẽ là mạng lưới liên kết quan trọng, kết nối từ cửa khẩu biên giới, vùng nguyên liệu đến các cảng biển và trung tâm tiêu thụ lớn. Các hành lang này cần được nhìn nhận như những cấu phần của một mạng lưới kinh tế - logistics thống nhất, trong đó mỗi hành lang đảm nhận vai trò kết nối khác nhau giữa vùng nguyên liệu, khu vực sản xuất, trung tâm logistics, cửa khẩu, cảng và thị trường tiêu thụ.
Đặc biệt, vùng kinh tế biên giới được định hướng trở thành đầu mối giao thương quốc tế giữa ĐBSCL với Campuchia, trong khi vùng Nam sông Tiền - Bắc sông Hậu được quy hoạch thành trung tâm logistics gắn với công nghiệp chế biến và dịch vụ thương mại. Hai cực phát triển này sẽ tạo nên chuỗi logistics xuyên biên giới, nâng cao vị thế của Đồng Tháp trong chuỗi cung ứng khu vực.
Năm đột phá tạo nền tảng tăng trưởng
Để hiện thực hóa quy hoạch, Đồng Tháp xác định 5 đột phá chiến lược, trong đó phát triển hạ tầng giao thông và logistics được xem là ưu tiên hàng đầu.
Việc phát triển hạ tầng được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với mục tiêu giảm chi phí, rút ngắn thời gian logistics, mở rộng không gian thị trường, nâng cao khả năng thu hút đầu tư và thúc đẩy công nghiệp chế biến, thương mại, xuất khẩu.
Tỉnh tập trung xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển logistics đa phương thức và logistics xuyên biên giới nhằm khai thác tối đa lợi thế địa lý kinh tế. Song hành với đó là phát triển nền nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao gắn với công nghiệp chế biến và chuỗi giá trị xuất khẩu.
Đồng Tháp cũng ưu tiên phát triển công nghiệp hiện đại, kinh tế biển, dịch vụ cảng và thu hút các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực mới nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Bên cạnh hạ tầng, để hình thành trung tâm trung chuyển thực chất, tỉnh cần đồng thời phát triển doanh nghiệp logistics, hệ thống kho bãi và phân phối, nguồn nhân lực, chuyển đổi số và các dịch vụ hỗ trợ thương mại; qua đó biến lợi thế kết nối thành năng lực cung ứng dịch vụ và giá trị gia tăng.
Đến năm 2030, Đồng Tháp đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 9,5-10%/năm; tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 750.000-800.000 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu đạt 14,8 tỷ USD và tỷ lệ đô thị hóa khoảng 50%.
Đồng hành cùng nhà đầu tư hiện thực hóa khát vọng
Cùng với việc đầu tư, hoàn thiện kết cấu hạ tầng, Đồng Tháp tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, nhà đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án trên địa bàn tỉnh.
Tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp và nhà đầu tư đánh giá cao tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển của tỉnh. Trong thời gian tới, Đồng Tháp tiếp tục thu hút đầu tư vào các lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh như logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, hạ tầng khu công nghiệp, thương mại - dịch vụ, góp phần huy động nguồn lực đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều dự án giao thông chiến lược đang được đẩy nhanh tiến độ như cao tốc Cao Lãnh -An Hữu, Mỹ An - Cao Lãnh, mở rộng tuyến TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, tuyến đường phát triển vùng Đồng Tháp Mười, nâng cấp kênh Chợ Gạo cùng hệ thống cảng trên sông Tiền, sông Hậu và cảng biển tổng hợp Gò Công. Khi hoàn thành, các công trình này sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới logistics liên vùng, tạo sức bật mới cho phát triển kinh tế.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại khẳng định, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh không chỉ là định hướng phát triển, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ trong xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và hiệu quả. Tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, huy động mọi nguồn lực để tổ chức thực hiện hiệu quả quy hoạch, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Đồng Tháp trở thành “nơi đáng sống”, cực tăng trưởng mới của vùng ĐBSCL.
Với quy hoạch mới, tư duy phát triển mới và quyết tâm chính trị cao, Đồng Tháp đang từng bước chuyển hóa lợi thế địa lý kinh tế thành động lực phát triển. Khát vọng trở thành trung tâm trung chuyển của Tiểu vùng Mê Kông không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho địa phương, mà còn góp phần hình thành một cực tăng trưởng mới của vùng ĐBSCL, kết nối hiệu quả chuỗi logistics, thương mại và đầu tư trong khu vực.
Mục tiêu này không chỉ được đo bằng số lượng công trình hạ tầng, mà quan trọng hơn là khả năng hình thành các dòng hàng hóa ổn định, thu hút doanh nghiệp, tạo giá trị gia tăng và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP của tỉnh.
