Gần 4.000 tỷ USD vốn hóa tăng thêm trong vài tháng tới
Theo Bloomberg, các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX, Anthropic và OpenAI trong những tháng tới có thể bổ sung gần 4.000 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường vào các sàn giao dịch của Mỹ. Con số này tương đương với quy mô nền kinh tế của một quốc gia cỡ lớn.
Ngoài ra, Alphabet Inc - công ty mẹ của Google, đang lên kế hoạch huy động 85 tỷ USD trong quý III/2026 bằng cách bán cổ phiếu trên thị trường mở, một động thái có thể được các hãng công nghệ lớn khác nối theo để huy động vốn xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI.
Bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ hiện tại cho thấy 2 mặt trái ngược. Một mặt, lĩnh vực AI đang bùng nổ, điều này được phản ánh thông qua chỉ số bán dẫn của Sàn Giao dịch chứng khoán Philadelphia đang hướng tới năm tốt nhất kể từ năm 2003 với mức tăng 74%. Ngay cả các công ty công nghệ truyền thống như Cisco, Nokia hay Dell cũng hưởng lợi.
Mặt khác, dấu hiệu bất an xuất hiện khi chỉ số Nasdaq 100 giảm 4,8% trong phiên giao dịch ngày 5/6/2026 - mức giảm mạnh nhất trong hơn một năm qua. Sự cố trên thị trường đã khiến cổ phiếu của Meta Platforms mất 5,5% giá trị, trong khi doanh nghiệp đang xem xét huy động hàng chục tỷ USD qua chào bán cổ phiếu.
Thách thức khả năng hấp thụ
Một yếu tố quan trọng mà nhiều nhà đầu tư có thể chưa nhận ra nằm ở cơ chế “float”, tức lượng cổ phiếu thực sự được giao dịch tự do trên thị trường. Trong giai đoạn đầu, các doanh nghiệp chỉ bán một tỷ lệ rất nhỏ cổ phiếu, chẳng hạn SpaceX dự kiến chào bán 4% tổng số cổ phiếu đang lưu hành. Điều này giúp thị trường dễ “tiêu hóa” hơn trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Goldman Sachs, các đợt IPO lớn với tỷ lệ float ban đầu dưới 10% trong lịch sử thường chứng kiến con số đó tăng lên khoảng 46% chỉ sau 1 năm, khi các điều khoản hạn chế chuyển nhượng (lockup - cam kết không bán cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định sau IPO) hết hiệu lực.
Nhóm chuyên gia từ Goldman Sachs ước tính, điều này đồng nghĩa với khoảng 1.000 tỷ USD cổ phiếu mới sẽ được đổ vào thị trường trước năm 2027.
Ông Rob Arnott - người sáng lập Research Affiliates cảnh báo: “Sẽ có áp lực nhỏ giọt liên tục mỗi khi các doanh nghiệp mới tung thêm cổ phiếu ra thị trường. Việc tái cân bằng chỉ số thường xuyên sẽ tạo ra một sự chênh lệch lớn về định giá giữa những cổ phiếu mới và cũ”.
Sự dịch chuyển dòng tiền và rủi ro định giá
Sự bùng nổ AI hiện tại có một đặc điểm khác biệt so với các giai đoạn hưng phấn trước đây. Trong nhiều năm qua, các nhà đầu tư không thể mua trực tiếp cổ phiếu của OpenAI hay Anthropic - những doanh nghiệp đứng sau làn sóng này, nên họ đã đổ tiền vào các công ty có liên quan với tư cách đối tác hoặc khách hàng.
Theo dữ liệu của Bloomberg, một rổ cổ phiếu có liên quan đến OpenAI đã tăng 33% từ đầu năm tới nay, vượt xa mức tăng 7,9% của chỉ số S&P 500. Điều này giúp cổ phiếu của Marvell Technology tăng vọt 210%, hay các nhà sản xuất chip như Nvidia và Broadcom trở thành động lực chính của thị trường.
Ông Nigel Green - Giám đốc Đầu tư tại DeVere Group đưa ra nhận định: “Các nhà đầu tư đã dành nhiều năm để mua các cổ phiếu đại diện vì họ không thể mua trực tiếp các tài sản đó. Nếu cuối cùng họ có thể sở hữu chính cổ phiếu OpenAI, một phần giá trị khan hiếm gắn liền với mối quan hệ đại diện đó chắc chắn sẽ thay đổi”.
Nói cách khác, theo logic này, khi nhà đầu tư có thể mua thẳng cổ phiếu OpenAI hay Anthropic, họ có thể bán bớt cổ phiếu của Nvidia, Broadcom hay thậm chí Tesla để chuyển sang.
Trường hợp Tesla là minh chứng rõ ràng nhất. Từ năm 2010 đến nay, cổ phiếu Tesla là lựa chọn để nhà đầu tư bán lẻ đặt cược vào tỷ phú Elon Musk. Bởi vậy, khi SpaceX chính thức giao dịch - nơi Musk nắm nhiều quyền kiểm soát hơn và là “mái nhà” của xAI, dòng tiền có thể dịch chuyển đáng kể.
Có thể thấy, sự hào hứng là rất lớn, nhưng rủi ro định giá là điều các nhà đầu tư không thể bỏ qua. SpaceX đã ghi nhận khoản lỗ hoạt động 6,4 tỷ USD trong năm qua và đang được định giá ở mức hơn 90 lần doanh thu năm ngoái tại mức giá mục tiêu 135 USD/cổ phiếu. Dù vậy, đợt chào bán đã được đặt mua vượt mức, cho thấy niềm tin nhà đầu tư còn rất lớn ở thời điểm hiện tại.
Ông Anthony Saglimbene - Giám đốc Chiến lược thị trường tại Ameriprise cảnh báo, các doanh nghiệp này đang lên sàn trong một môi trường mà kỳ vọng nhà đầu tư quá cao, nên sẽ có rất ít không gian cho những sai lầm trong kinh doanh và thị trường sẽ trở nên khắt khe hơn trong thời gian tới.
