Đơn hàng phục hồi, sản xuất tăng tốc
Để đáp ứng lượng đơn hàng gia tăng, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu tuyển dụng lao động trở lại sau nhiều tháng cắt giảm. Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại TNG (mã TNG) hiện đang tuyển công nhân may nhằm phục vụ kế hoạch sản xuất cho các đơn hàng cuối năm. Hiện công ty đã nhận đủ đơn hàng cho hết năm 2026 và dự kiến bắt đầu đàm phán các đơn hàng năm 2027 từ tháng 9. Với việc tăng tốc sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu từ các thị trường chủ lực như Mỹ và châu Âu, TNG kỳ vọng kết quả kinh doanh năm nay sẽ khởi sắc hơn.
Theo khảo sát của S&P Global, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam đạt 52,9 điểm trong tháng 7, tăng từ mức 51,8 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2. Đây cũng là tháng thứ 13 liên tiếp PMI duy trì trên ngưỡng 50 điểm, phản ánh sự cải thiện liên tục của các điều kiện kinh doanh.
Động lực tăng trưởng đến từ sự gia tăng của đơn hàng mới, đặc biệt là đơn hàng xuất khẩu với tốc độ cao nhất kể từ tháng 7/2024. Nhờ nhu cầu cải thiện, sản lượng cũng tăng mạnh nhất trong 5 tháng.
Bên cạnh đó, áp lực chi phí đầu vào hạ nhiệt khi giá dầu thế giới giảm đã giúp tốc độ tăng chi phí nguyên liệu và giá bán chậm lại, tạo điều kiện cải thiện biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Chuỗi cung ứng cũng thông suốt hơn khi thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục được rút ngắn.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định, ngành sản xuất Việt Nam đã có khởi đầu tích cực trong nửa cuối năm 2026 khi nhu cầu khách hàng cải thiện, đặc biệt từ thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, triển vọng vẫn đối mặt những rủi ro từ diễn biến địa chính trị và thương mại toàn cầu.
Sự phục hồi của thị trường được phản ánh rõ trong kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp dệt may. Kết thúc 6 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) ghi nhận doanh thu hợp nhất 9.494 tỷ đồng, tăng 9,2%; lợi nhuận trước thuế đạt 930 tỷ đồng, tăng gần 40% so với cùng kỳ. Tốc độ tăng lợi nhuận vượt xa doanh thu, phản ánh hiệu quả của việc kiểm soát chi phí, tối ưu giá thành và cải thiện biên lợi nhuận.
Công ty cổ phần Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công (mã TCM) ghi nhận doanh thu hợp nhất gần 1.978 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tăng 5%; lợi nhuận sau thuế đạt 111,7 tỷ đồng, giảm 30% so với cùng kỳ. Dù lợi nhuận giảm do áp lực chi phí và đơn giá gia công, doanh nghiệp vẫn đang tăng tốc sản xuất nhằm chuẩn bị cho mùa mua sắm cuối năm - giai đoạn đóng góp tỷ trọng doanh thu lớn nhất trong năm.
Để duy trì sức cạnh tranh, các doanh nghiệp dệt may đang tập trung đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng suất, tiết giảm chi phí và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào Mỹ và châu Âu, đồng thời mở rộng sang các nước thành viên Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Giữ đà xuất khẩu, mở rộng thị trường
Nhiều doanh nghiệp đang chủ động mở rộng năng lực sản xuất để đón mùa cao điểm cuối năm.
Ở lĩnh vực thủy sản, xuất khẩu vẫn duy trì tăng trưởng dù tốc độ đã chậm lại. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 7/2026 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ. Lũy kế 7 tháng đầu năm đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%, qua đó tạo nền tảng để hướng tới mục tiêu kim ngạch trên 12 tỷ USD trong năm 2026.
Tuy nhiên, nhiều tín hiệu cho thấy giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất có thể đã qua. Xuất khẩu cá tra giảm 6,1%, cá ngừ gần như đi ngang, trong khi các thị trường EU, Hàn Quốc và Trung Đông đều suy giảm. Kể từ ngày 24/7, thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ phải chịu thuế bổ sung theo Mục 301 Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 ở mức 12,5%, cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với trước. Do độ trễ của hợp đồng và thời gian vận chuyển, tác động chưa phản ánh đầy đủ trong số liệu tháng 7 nhưng dự kiến sẽ rõ nét hơn từ tháng 8 và quý IV.
Mức thuế mới có thể buộc các nhà nhập khẩu Mỹ đàm phán lại giá, yêu cầu chia sẻ chi phí thuế hoặc chỉ ký các hợp đồng ngắn hạn. Đồng thời, thủy sản Việt Nam cũng chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn so với các quốc gia như Ecuador, Indonesia hay Ấn Độ khi các nước này đang chịu mức thuế thấp hơn đối với nhiều mặt hàng.
Dù vậy, triển vọng của ngành vẫn có những điểm tích cực. Việt Nam đã ban hành quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, có hiệu lực từ đầu tháng 9/2026. Đây được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở thuận lợi hơn trong quá trình trao đổi thương mại với Mỹ trong thời gian tới, dù chưa có tín hiệu cho thấy mức thuế mới sẽ sớm được điều chỉnh.
Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta (mã FMC) cho biết, trong tháng 7, FMC sản xuất 3.335 tấn tôm thành phẩm, giảm 6% so với cùng kỳ; tiêu thụ đạt 2.769 tấn, giảm 4%. Lũy kế 7 tháng, doanh số hợp nhất đạt 35,77 triệu USD, giảm 2%.
Đối với hoạt động nuôi trồng, các khu nuôi tôm của FMC vẫn triển khai theo đúng kế hoạch. Trong đó, khu nuôi Vĩnh Thuận đã hoàn tất việc thả giống, còn trại Xuân Phú đang bước vào giai đoạn thu hoạch với tôm sinh trưởng tốt và đạt kích cỡ thương phẩm.
Đáng chú ý, FMC vừa đăng thông báo tuyển dụng nhân sự cho Nhà máy Thủy sản Sao Ta. Việc mở rộng tuyển dụng trong bối cảnh PMI duy trì xu hướng cải thiện và đơn hàng xuất khẩu dần phục hồi cho thấy nhiều doanh nghiệp đang chủ động chuẩn bị năng lực sản xuất cho giai đoạn tăng tốc cuối năm.
Theo ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, sau nhiều năm duy trì mức tăng trưởng trên 10%/năm, ngành gỗ đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn. Bảy tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 10,1 tỷ USD, tăng 4,9%, trong khi mục tiêu cả năm là 18,5 tỷ USD.
Để tăng tốc trong những tháng cuối năm, Hiệp hội xác định ưu tiên trước mắt là giữ vững các thị trường chủ lực, đặc biệt là Mỹ, thông qua phối hợp với doanh nghiệp rà soát chuỗi cung ứng, tăng cường trao đổi với đối tác nhằm duy trì đơn hàng và hạn chế gián đoạn thương mại.
Bên cạnh đó, ngành sẽ đẩy mạnh mở rộng sang Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU, Ấn Độ, Canada, Australia, Trung Đông và các thị trường mới nổi; đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại theo hướng kết nối trực tiếp doanh nghiệp với nhà nhập khẩu nhằm gia tăng đơn hàng trong quý III và quý IV.
Thị trường nội địa tiếp tục được xem là dư địa tăng trưởng quan trọng, nhất là nhu cầu từ các dự án nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, khách sạn và khu du lịch, góp phần duy trì công suất và dòng tiền cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp ngành gỗ cũng đang đẩy mạnh số hoá hệ thống truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng các quy định mới của thị trường quốc tế, đặc biệt tại thị trường EU với Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).
Công ty cổ phần Gỗ Đức Thành (mã GDT) cho biết, kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm cải thiện đáng kể so với cùng kỳ. Doanh thu đạt 144,9 tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ, nhờ khách hàng chủ động đặt hàng sớm để giảm thiểu rủi ro biến động giá nguyên vật liệu. Lợi nhuận sau thuế đạt 35,5 tỷ đồng, tăng 11%, nhờ nâng cao năng suất lao động, đẩy mạnh sáng kiến cải tiến, kiểm soát chi phí và tối ưu sử dụng nguyên vật liệu.
Bức tranh sản xuất đang sáng dần khi đơn hàng phục hồi và nhiều doanh nghiệp chủ động mở rộng năng lực sản xuất cho mùa cao điểm cuối năm. Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng vẫn phụ thuộc vào khả năng ứng phó với các rủi ro từ địa chính trị, chi phí logistics và chính sách thuế quan tại các thị trường xuất khẩu.