Tăng trưởng lợi nhuận ngân hàng là thách thức
Tại đại hội cổ đông thường niên 2026, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Phương Đông (OCB), ông Trịnh Văn Tuấn chia sẻ, kế hoạch lợi nhuận năm 2026 tăng trưởng cao là có cơ sở, trong đó thu từ xử lý nợ xấu là một phần rất quan trọng. OCB đã xử lý nợ xấu trong 2 năm trước, đưa tỷ lệ nợ xấu năm 2025 về 2,3% và kế hoạch nội bộ là kéo xuống dưới 2%.
“Nhưng có một số yếu tố bất thường xảy ra như căng thẳng Trung Đông, nên Ban lãnh đạo quyết định để chỉ tiêu nợ xấu dưới 3% cho an toàn”, ông Tuấn nói.
Đại hội cổ đông của OCB diễn ra vào ngày 15/4, sau khi Ngân hàng Nhà nước tổ chức thông báo kết quả hoạt động ngành ngân hàng quý I/2026 vào chiều ngày hôm trước.
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết, nếu những năm trước, Ngân hàng Nhà nước chủ yếu điều chỉnh tăng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng so với đầu năm, thì năm nay khả năng điều chỉnh giảm cũng được đặt ra. Đây chính là điểm mới đáng chú ý trong điều hành chính sách tiền tệ.
Theo ông Quang, bối cảnh quốc tế được dự báo tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị có thể gây gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, tác động trực tiếp đến giá năng lượng và làm gia tăng áp lực lạm phát. Trước tình hình đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế để có phản ứng chính sách phù hợp.
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh đã thay đổi rất nhanh trong hơn một tháng qua, sự thận trọng của OCB trong kế hoạch kinh doanh 2026 là rất cần thiết. Ngân hàng này không điều chỉnh kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận đã xây dựng trước đó với mức tăng trưởng rất cao là 39%, song lãnh đạo OCB cũng nhìn nhận, chỉ tiêu tăng trưởng này là một thách thức.
Trong khi nhiều ngân hàng khác đặt kế hoạch lợi nhuận tăng trưởng đầy tham vọng, như HDBank tăng hơn 40%, VIB tăng 27% thì Techcombank cho rằng, môi trường kinh doanh năm 2026 tiềm ẩn nhiều yếu tố có thể làm thay đổi nhu cầu bên ngoài, chuỗi cung ứng cũng như điều kiện tài chính quốc tế, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế trong nước và tăng trưởng tín dụng của ngành ngân hàng.
Nếu diễn biến thực tế khác với các kỳ vọng ban đầu, những thách thức này có thể bao gồm giá dầu tăng cao, tăng trưởng xuất khẩu chậm lại, các gián đoạn trong chuỗi cung ứng ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, lạm phát gia tăng cùng với nhiều yếu tố khác. Techcombank đặt ra hai kịch bản lợi nhuận: nếu cuộc xung đột ở Iran nhanh chóng kết thúc thì lợi nhuận đạt 37.500 tỷ đồng, tăng 15%; ngược lại, lợi nhuận ở mức 35.000 tỷ đồng, chỉ tăng 7,6% so với năm trước.
Con số tăng trưởng mà Techcombank đặt ra có phần khiêm tốn hơn so với nhiều ngân hàng khác, nhưng đều dựa trên giả định tăng trưởng tín dụng 12%.
Nếu Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, tăng trưởng kinh doanh của các ngân hàng đều sẽ giảm do kế hoạch được xây dựng trên chỉ tiêu tăng trưởng đã được duyệt từ đầu năm. Mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận ở mức cao là một thách thức lớn, khi thu nhập từ hoạt động tín dụng vẫn chiếm tỷ trọng gần 80% trong cơ cấu lợi nhuận.
Trong khi đó, với những điều kiện hiện tại, việc thực hiện kế hoạch tăng trưởng cao của các ngân hàng cũng đã là thách thức. Theo báo cáo mới đây của FiinRatings về ngành ngân hàng với chủ đề “Từ tăng trưởng bứt phá đến chọn lọc”, biên lãi thuần (NIM) của toàn ngành đã giảm từ 3,5% năm 2024 xuống còn 2,9% trong năm 2025 và có thể tiếp tục duy trì dưới 3% trong năm nay do chi phí vốn tăng cao, ảnh hưởng đến hiệu suất sinh lời từ cho vay.
Dù lợi nhuận chịu áp lực lớn, áp lực này vẫn được bù đắp phần nào nhờ sự gia tăng của thu nhập ngoài lãi, cụ thể là từ hoạt động thu hồi nợ xấu và các khoản thu nhập bất thường một lần khác. FiinRatings đánh giá, triển vọng toàn ngành kém thuận lợi hơn, sau 2 năm ở mức ổn định, với sự phân hóa rõ rệt giữa các ngân hàng theo năng lực vốn, khả năng sinh lời và cấu trúc nguồn vốn.
Dòng tiền chọn lọc, phân hóa
Khả năng điều chỉnh giảm tăng trưởng tín dụng đang trở thành kịch bản mà doanh nghiệp và nhà đầu tư buộc phải tính đến.
Phân hóa là xu hướng chủ đạo trong triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết trong thời gian tới, khi chính sách tiền tệ từ nới lỏng đã chuyển sang thận trọng, ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô.
Câu chuyện của nhóm cổ phiếu ngân hàng cho thấy, khi tăng trưởng tín dụng bị hạn chế bởi lý do nội tại như thanh khoản vốn, chỉ những ngân hàng có khả năng đa dạng hóa nguồn vốn và nguồn thu mới có thể duy trì tăng trưởng lợi nhuận tốt.
Chẳng hạn, OCB trong quý đầu năm đã tăng trưởng thu ngoài lãi tới 80% so với cùng kỳ, sau một năm nâng tỷ trọng thu ngoài lãi từ 15% lên mức cao hơn trong tổng thu nhập. Hay VPBank cho biết, chi phí vốn có tăng nhẹ nhưng vẫn duy trì ở mức 4,7% nhờ huy động vốn từ cổ đông chiến lược nước ngoài.
Khi dòng tiền trở nên khó khăn hơn, câu chuyện phân hóa sâu sắc cũng diễn ra ở các nhóm ngành khác. Trong báo cáo chiến lược quý II/2026, Công ty Chứng khoán Kafi bày tỏ quan điểm rằng, trong quý này, sự phân hóa sẽ rất rõ, nhường sân khấu cho những nhóm ngành phòng thủ chủ động và sở hữu biên an toàn cao, tức định giá thấp.
Trong nước, dư địa nới lỏng tiền tệ khá hạn chế và xu hướng kiểm soát tín dụng bất động sản vẫn hiện hữu, nhưng được bù đắp phần nào bởi động lực từ các chính sách lớn về phát triển thị trường vốn và câu chuyện nâng hạng. Vì vậy, chiến lược phù hợp là duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức an toàn, ưu tiên nhóm phòng thủ và các cổ phiếu có luận điểm đầu tư được hỗ trợ rõ ràng bởi chính sách.
Nhìn vào nhóm cổ phiếu bất động sản, trong khi những mã có lượng tiền người mua trả trước lớn như TCH hay Vinhomes hồi phục mạnh mẽ, hay cổ phiếu NVL của Novaland là câu chuyện tái sinh, thì những cổ phiếu khác có hệ số beta cao hơn thị trường như DXG, PDR, DIG lại không phục hồi mạnh như kỳ vọng của nhà đầu tư.
Trong thời gian tới, nhóm bất động sản dự kiến sẽ tiếp tục phân hóa dưới áp lực hạn chế tín dụng bất động sản và nguồn cung tăng cao.
Tuần trước, dự án của Vinhomes tại xã Cần Giờ, TP.HCM đã mở bán sản phẩm căn hộ với giá chỉ từ 65 triệu đồng/m2, tương đương với nhiều dự án căn hộ dọc quốc lộ 13 đến khu vực thành phố mới Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Bình Dương, TP.HCM. Với sự phát triển của hệ thống đường sắt tốc độ cao, khu vực phía Nam - nơi có mặt bằng giá căn hộ mềm hơn khu Đông thành phố - đang thu hút nguồn vốn đầu tư trở lại sau nhiều năm trầm lắng.
Nhóm cổ phiếu chứng khoán, với định giá không còn thấp theo giá trị sổ sách nhờ kỳ vọng nâng hạng, cũng đứng trước thử thách khi khối ngoại vẫn bán ròng và lợi nhuận suy giảm do đóng góp từ mảng tự doanh đi xuống.
Theo các chuyên gia phân tích, khi tín dụng bị thu hẹp, dòng tiền thông minh sẽ lựa chọn cổ phiếu khắt khe hơn và thị trường không còn tăng giá đồng đều trên diện rộng như năm qua.
