Ông Đoàn Văn Hiểu Em, Tổng giám đốc Điện Máy Xanh chia sẻ với Báo Đầu tư Chứng khoán về lộ trình IPO vào năm 2026 và 5 trụ cột chiến lược cho chu kỳ phát triển 5 năm tới.
Theo những báo cáo tài chính gần đây thì các con số mở mới của cửa hàng Điện Máy Xanh không hề tăng, nhưng doanh thu vẫn tăng. Nhờ đâu, thưa ông?
Những gì nhà đầu tư đang nhìn thấy hiện nay là kết quả của một quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm. Chúng tôi đã đi qua giai đoạn mở rộng mạnh mẽ để chiếm lĩnh thị phần và hiện bước vào chu kỳ thu hoạch hiệu quả.
Để chuẩn bị cho lộ trình IPO và niêm yết mô hình kinh doanh độc lập sớm nhất vào năm 2026, Điện Máy Xanh đã xây dựng chiến lược phát triển cho chu kỳ 5 năm tới, trong đó trụ cột quan trọng nhất là dịch chuyển từ “Lượng” sang “Chất”.
Trước đây, khi thị trường còn dư địa lớn và quy mô hệ thống nhỏ, chiến lược phù hợp là mở rộng nhanh số lượng cửa hàng để tăng doanh thu và thị phần. Tuy nhiên, với độ phủ khoảng 3.000 cửa hàng hiện nay, ưu tiên về “lượng” không còn cấp thiết. Thực tế, cuối năm 2023 và đầu năm 2024, chúng tôi đã đóng hơn 400 cửa hàng hoạt động kém hiệu quả trong quá trình tái cấu trúc.
Ở giai đoạn hiện tại, mục tiêu của Điện Máy Xanh là tối ưu doanh thu và lợi nhuận trên từng cửa hàng hiện hữu. Mọi hoạt động vận hành đều xoay quanh hai yếu tố: doanh thu và hiệu quả, thay vì tiếp tục mở rộng quy mô vật lý.
Ông có thể chia sẻ căn nguyên để đưa ra định hướng này, tại sao phải thay đổi chiến lược từ Lượng sang Chất cho giai đoạn sắp tới? Đâu là trụ cột sẽ giúp Điện Máy Xanh duy trì vị thế độc tôn và tiếp tục tăng trưởng bền vững?
Đây là quy luật phát triển tất yếu của các doanh nghiệp bán lẻ quy mô lớn. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng nhờ mở rộng mạng lưới, doanh nghiệp buộc phải bước sang giai đoạn tối ưu nội lực, từ cấu trúc chi phí, năng suất cửa hàng đến biên lợi nhuận.
Thay vì tìm kiếm tăng trưởng bằng mở mới, chúng tôi tập trung khai thác sâu hơn nhu cầu của khách hàng hiện hữu, gia tăng giá trị sản phẩm và kéo dài vòng đời trên mỗi khách hàng. Khi từng cửa hàng được tối ưu hóa về vận hành và chi phí, “chất” bên trong hệ thống sẽ tạo ra sự bứt phá về lợi nhuận.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chuẩn bị niêm yết. Điện Máy Xanh không chỉ mang đến cho nhà đầu tư một hệ thống có quy mô lớn, mà là một mô hình có năng lực sinh lời cao và bền vững trên từng điểm chạm.
Khi hệ thống đã bao phủ thị trường, chúng tôi không còn nhu cầu mở rộng quy mô vật lý mà tập trung vào 5 trụ cột cốt lõi:
Trụ cột 1 – Dịch chuyển từ Lượng sang Chất: Thay vì mở mới, Điện Máy Xanh tập trung nâng hiệu quả từng cửa hàng. Ví dụ, siêu thị Nguyễn Thái Học (TP.HCM) sau khi tái cấu trúc theo hướng tăng trải nghiệm và ứng dụng công nghệ cho nhóm khách hàng trẻ, doanh thu đã tăng từ 12 tỷ lên 22 tỷ đồng/tháng. Năm qua, doanh thu bình quân trên mỗi cửa hàng tăng hơn 20%, một số điểm bán đạt mức 60–70%.
Trụ cột 2 – Giải pháp tài chính: Điện Máy Xanh không chỉ bán sản phẩm mà cung cấp giải pháp giúp khách hàng dễ dàng sở hữu sản phẩm. Thay vì chạy đua giảm giá, doanh nghiệp chuyển ngân sách sang hỗ trợ lãi suất và phí cho các chương trình trả chậm, không cần trả trước, không lãi suất trong tối đa 12 tháng.
Song song đó, hệ thống 3.000 cửa hàng và khoảng 20.000 nhân viên được phát triển thành các điểm chạm tài chính tiêu dùng, cung cấp dịch vụ thu hộ điện nước, học phí, bảo hiểm, cũng như nạp – rút tiền, mở thẻ. Lưu lượng giao dịch đạt khoảng 64 triệu lượt/năm, giá trị thu hộ (GMV) thậm chí lớn hơn doanh thu bán hàng, mang lại nguồn hoa hồng ổn định.
Trụ cột 3 – Dịch vụ “Thợ Điện Máy Xanh” và vòng đời sản phẩm: Một sản phẩm điện máy có vòng đời sử dụng 4–5 năm, trong khi bảo hành hãng thường chỉ 1 năm. Điện Máy Xanh mở rộng vai trò sang cung cấp dịch vụ bảo trì, vệ sinh, sửa chữa định kỳ, giúp khách hàng yên tâm trong suốt vòng đời sản phẩm.
Trong bước tiếp theo, doanh nghiệp hướng tới chuẩn hóa dịch vụ “thợ” trên quy mô toàn quốc, giải quyết tình trạng thiếu thợ tay nghề cao và giá cả thiếu minh bạch – đồng thời tạo nguồn doanh thu dịch vụ mới và gia tăng mức độ gắn bó của khách hàng.
Trụ cột 4 – Super App và thương mại điện tử thế hệ mới: Khi các hạn chế của mô hình sàn TMĐT truyền thống dần bộc lộ, hệ sinh thái tích hợp giữa cửa hàng vật lý, giải pháp tài chính và dịch vụ hậu mãi của Điện Máy Xanh được kỳ vọng sẽ tạo lợi thế cạnh tranh trên kênh online, đặc biệt về niềm tin và chất lượng dịch vụ.
Trụ cột 5 – Erablue (Indonesia): Erablue được xem là “Điện Máy Xanh thứ hai” tại Indonesia – thị trường có quy mô gấp khoảng 3 lần Việt Nam, nhưng kênh bán lẻ hiện đại mới chiếm khoảng 10%. Sau gần 3 năm, Erablue đã mở gần 200 cửa hàng, đạt doanh thu gần 4.000 tỷ đồng và có lãi sau 1,5 năm vận hành. Doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với kỳ vọng Erablue sẽ trở thành động cơ tăng trưởng quan trọng trong dài hạn.
Giới đầu tư đang nhìn nhận thị trường ICT và điện máy đang dần bão hòa, trong khi quy mô của Điện Máy Xanh đã rất lớn. Ông đánh giá thế nào về nhận định này và đâu là những ngành hàng sẽ 'kéo' con tàu Điện Máy Xanh tiếp tục bứt phá?
Cá nhân tôi và Điện Máy Xanh không cho rằng thị trường đã bão hòa. Trái lại, tôi nhìn thấy ba nguồn tăng trưởng rất rõ ràng:
Thứ nhất là lớp khách hàng mới, khi thế hệ người tiêu dùng trẻ lớn lên, liên tục gia nhập thị trường và hình thành nhu cầu mua sắm độc lập.
Thứ hai là nhu cầu nâng cấp liên tục, được thúc đẩy mạnh bởi các bước tiến công nghệ như AI, 5G và thiết bị thông minh thế hệ mới. Người tiêu dùng chuyển từ TV màn hình nhỏ sang các dòng 65-75 inch giá hợp lý, từ máy lạnh truyền thống sang Inverter tiết kiệm điện, hay từ thiết bị đơn lẻ sang hệ sinh thái thông minh.
Thứ ba là sự mở rộng của danh mục sản phẩm mới, đặc biệt ở nhóm gia dụng và phụ kiện - những sản phẩm gắn với nhu cầu sống hàng ngày như nồi chiên không dầu, máy làm sữa hạt, robot hút bụi những thứ trước đây vốn chưa xuất hiện trong giỏ hàng truyền thống, nhưng nay đang nhanh chóng trở thành nhu cầu phổ biến. Đây là những ngành hàng trước đây chưa phổ biến, người tiêu dùng chưa có thói quen sử dụng, nhưng đang tăng trưởng rất nhanh khi chất lượng cuộc sống cải thiện.
Với những trụ cột mới này, Điện Máy Xanh đặt kỳ vọng gì về các con số tài chính trong dài hạn? Liệu mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận 30% mà tập đoàn vừa công bố có phải là con số đại diện cho Điện Máy Xanh trong lộ trình hướng tới 2030?
Con số tăng trưởng lợi nhuận 30% là mục tiêu chung cho cả tập đoàn (bao gồm cả Bách Hóa Xanh và các mảng khác). Riêng Điện Máy Xanh trong năm 2026, tự tin đặt mục tiêu tăng trưởng 15% doanh thu và 20% lợi nhuận, đóng góp 65% doanh thu và 80% lợi nhuận tập đoàn MWG. Mức tăng trưởng lợi nhuận cao hơn tăng trưởng doanh thu là minh chứng cho hiệu quả của chiến lược "Dịch chuyển từ Lượng sang Chất" và năng lực tối ưu hóa lợi nhuận trên từng điểm chạm mà chúng tôi đang ráo riết thực thi.
Hiện tại, do Điện Máy Xanh chưa hoàn tất IPO nên chưa phải thời điểm thích hợp để công bố chi tiết kế hoạch từng năm.
Nhiều ý kiến cho rằng IPO là để gọi vốn, nhưng thông điệp từ ông lại thiên về sự trưởng thành, vận hành độc lập và khát vọng phát triển tự thân. Thị trường chứng khoán sẽ nhìn thấy điều gì ở Điện Máy Xanh độc lập mà khi nằm trong 'chiếc áo' MWG chưa thể hiện rõ?
Đây là cách chúng tôi "giải oan" cho ngành bán lẻ điện thoại - điện máy. Trong tâm thức nhiều nhà đầu tư, bán lẻ điện máy, điện thoại thường bị gắn mác bão hòa. Nhưng thực tế, Điện Máy Xanh luôn tăng trưởng đều qua từng năm, bất kể giai đoạn dịch bệnh hay khủng hoảng kinh tế. Năm nào cũng tăng trưởng thì sao cứ bảo là bão hoà. Thậm chí, ở thời điểm hiện tại mặc dù chúng tôi đang chiếm thị phần rất lớn nhưng chúng tôi vẫn thấy cơ hội tiếp tục tăng trưởng trong vòng 5 năm tới. Việc niêm yết độc lập giúp nhà đầu tư nhìn rõ ràng mô hình kinh doanh và năng lực tăng trưởng bền vững của chúng tôi mà không bị phân tán bởi các mảng kinh doanh khác trong tập đoàn.
Thứ hai, đây sẽ là một "deal khủng" - thương vụ niêm yết doanh nghiệp tỷ đô hiếm hoi sau 7 - 8 năm vừa qua, chắc chắn sẽ tạo ra cú “hích” cho thị trường.
Điện Máy Xanh tự tin tái định nghĩa tăng trưởng ngành và dẫn dắt giai đoạn tăng trưởng mới với mục tiêu nâng gấp đôi lợi nhuận năm 2025 vào năm 2030. Con số tham vọng trong bối cảnh chung đầy thách thức - để minh chứng cho năng lực thực thi của một cỗ máy đã bước vào chu kỳ hoàn thiện.
Sự kiện Vietnam Access Day (VAD) năm nay đánh dấu cột mốc 13 năm tổ chức. Với tư cách là một doanh nghiệp đang ráo riết chuẩn bị cho lộ trình IPO, ông đánh giá thế nào về tầm vóc của sự kiện này và nó đóng vai trò gì trong việc hiện thực hóa kế hoạch niêm yết của Điện Máy Xanh?
Tôi ví VAD giống như một "Hội chợ quy mô lớn" dành riêng cho các nhà đầu tư. Để quy tụ được đầy đủ các định chế tài chính và nhà đầu tư lớn về một điểm như thế này đòi hỏi đơn vị tổ chức phải có năng lực và uy tín rất lớn, và Vietcap đã khẳng định vị thế đó suốt 13 năm qua.
Đối với Điện Máy Xanh, việc tham dự VAD 2026 mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Vietcap không chỉ là đơn vị tổ chức mà còn là đối tác đồng hành, tư vấn trực tiếp cho lộ trình IPO sắp tới của chúng tôi. Đây là cơ hội để chúng tôi trực tiếp đối thoại với các nhà đầu tư tổ chức. Thông qua sự kiện, chúng tôi có thể làm rõ hơn không chỉ là kế hoạch riêng lẻ của Điện Máy Xanh mà còn là mục tiêu lớn hơn của MWG, từ đó tạo ra sự thấu hiểu và tin tưởng từ thị trường vốn trước khi chính thức niêm yết.
Tại sao ông lại chọn năm 2026 làm 'điểm rơi' cho sự thay đổi chiến lược và kế hoạch IPO, thay vì thực hiện ngay trong năm nay?
Tôi tin vào chu kỳ 10 năm của thị trường. Cứ mỗi thập kỷ, thế giới và Việt Nam lại chứng kiến một sự dịch chuyển khổng lồ về công nghệ và tập khách hàng.
Về Công nghệ: Nếu 10 năm trước là cuộc dịch chuyển từ feature phone sang smartphone, thì thời điểm này là sự bùng nổ của "smart của smartphone" với AI, 5G và những thiết bị thông minh ở level cao hơn.
Về Khách hàng: Chúng ta đang đối diện với một tập khách hàng mới. Các bạn trẻ Gen Z (13-16 tuổi) tuy chưa làm ra tiền nhưng đã là những người đưa ra quyết định mua sắm quan trọng và cực kỳ am hiểu công nghệ.
Về Thị trường vốn: Việt Nam đang nỗ lực đưa VN-Index vượt các mốc mới và mục tiêu nâng hạng thị trường. 2026 chính là "thời điểm vàng" để nắm bắt những sự thay đổi này.
Về nội lực bên trong, việc phân tách Điện Máy Xanh để IPO riêng là một bước đi tất yếu. Hiện nay, các chuỗi bán lẻ thuộc MWG đã quá lớn, mỗi business đảm nhận những vai trò và sứ mệnh khác nhau. Nếu Bách Hóa Xanh đang ở giai đoạn "mở rộng bờ cõi" giống ĐMX 10 năm trước, thì sứ mệnh của ĐMX bây giờ đã khác: Dịch chuyển từ Lượng sang Chất.
Cuối cùng, đó là khát vọng của thế hệ kế thừa. Tôi tự xem mình là thế hệ F2, chúng tôi trân trọng và kế thừa những giá trị văn hóa, định hướng chiến lược từ những người sáng lập như anh Tài (ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch HĐQT Thế giới Di động (mã MWG) - PV). Nhưng đồng thời, chúng tôi cũng khao khát dùng sức trẻ để thực thi những cuộc chuyển đổi vĩ đại trong kỷ nguyên mới.
Khi đặt mình vào một tham vọng lớn như IPO 2026, tự nhiên những giải pháp mới, những hướng đi mới sẽ lóe sáng.
CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ CỦA ĐIỆN MÁY XANH
• Kế hoạch niêm yết: IPO độc lập dự kiến năm 2026.
• Chỉ tiêu tài chính 2030: Lợi nhuận mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận gấp đôi 2025.
• Trụ cột cốt lõi: Dịch chuyển từ Lượng sang Chất; Giải pháp tài chính; Dịch vụ thợ ĐIện Máy Xanh; Super App; Thị trường quốc tế (Erablue).
• Hiệu quả thực chứng: Doanh thu siêu thị Nguyễn Thái Học tăng từ 12 tỷ lên 22 tỷ đồng/tháng sau tái cấu trúc.