Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn TP Hà Nội) phát biểu ở hội trường sáng 22/4.
Sáng 22/4, tiếp chương trình Kỳ họp thứ Nhất - Quốc hội khoá XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hoá Việt Nam.
Nghỉ làm Ngày Văn hoá Việt Nam 24/11 để kích cầu tiêu dùng văn hoá
Dự thảo Nghị quyết đề xuất ấn định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam và cho phép người lao động được nghỉ làm việc hưởng nguyên lương.
Cho ý kiến về đề xuất này, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn TP Hà Nội) bày tỏ đồng tình, cho rằng đây là một quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia mạnh mẽ, tạo ra "điểm rơi" lý tưởng để kích cầu tiêu dùng văn hóa và thúc đẩy du lịch nội địa qua việc miễn, giảm phí tham quan tại các cơ sở văn hóa công lập.
Tuy nhiên, đại biểu cũng kiến nghị nên mở rộng cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá, tạo thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc.
Tiếp tục phân tích sâu hơn về các nội dung của dự thảo Nghị quyết, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà nhấn mạnh, dự thảo đã đưa ra điểm đột phá về tư duy, cơ chế tài chính, nguồn lực đầu tư cho văn hoá, cam kết 2% ngân sách và mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm (Điều 3 và Điều 11).
Theo đại biểu, dự thảo đã quy định nền tảng tài chính vô cùng vững chắc khi yêu cầu Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển kinh tế.
Đặc biệt, đề cập đến việc thí điểm thành lập quỹ văn hoá nghệ thuật theo mô hình hợp tác công - tư được định vị là Quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động theo nguyên tắc thị trường và chấp nhận khả năng rủi ro, đại biểu Hồng Hà đánh giá đây là bước tiến vượt bậc, chuyển đổi từ tư duy "văn hóa là lĩnh vực tiêu tiền" sang nhìn nhận văn hóa như một ngành kinh tế thực thụ, cần được đầu tư.
Mô hình này sẽ chấp nhận rủi ro để đầu tư cho các dự án sáng tạo đột phá mà ngân sách nhà nước khó đáp ứng.
 |
Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hoá Việt Nam sáng 22/4 |
Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi và chặt chẽ, đại biểu cho rằng cần thiết kế các tiêu chí đánh giá rủi ro đặc thù để bảo vệ các hội đồng thẩm định quỹ khỏi những rào cản hành chính về bảo toàn nguồn vốn.
Bởi lẽ, nghệ thuật là lĩnh vực có đặc thù riêng, không phải dự án nào cũng thành công ngay về mặt thương mại. Do đó, cần có một hành lang pháp lý thật an toàn cho sự rủi ro đã được dự báo trước.
Sẽ nghiên cứu cơ chế khuyến khích tư nhân miễn giảm giá dịch vụ trong Ngày Văn hoá Việt Nam
Phát biểu giải trình ý kiến đóng góp của các đại biểu tại Phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh khẳng định, việc ban hành Nghị quyết là bước đi thiết yếu để kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị.
Quan điểm xuyên suốt là xác định văn hóa và con người là nền tảng, là động lực nội sinh và trụ cột cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Mục tiêu của dự án Nghị quyết tập trung vào hai vấn đề lớn: Một là, tháo gỡ các "điểm nghẽn", khó khăn vốn có trong phát triển văn hóa; Hai là, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực.
Bộ trưởng cho biết, dự thảo quy định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Đồng thời bổ sung các quy định nhằm phát huy giá trị văn hóa trong các ngày lễ lớn của dân tộc, hướng tới mục tiêu nâng cao khả năng tiếp cận, tham gia và thụ hưởng văn hóa của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu đề xuất mở rộng cơ chế miễn, giảm phí tham quan không chỉ ở khu vực công lập mà cả khu vực tư nhân, qua đó tăng tính lan tỏa của chính sách.
Về đột phá nguồn lực, Bộ trưởng cho biết Nghị quyết xác định rõ nguồn lực bảo đảm cho văn hóa hàng năm tối thiểu là 2% tổng chi ngân sách nhà nước. Hiện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Tài chính để xác định cơ cấu chi tiêu này, đảm bảo đúng mục tiêu và có trọng tâm, trọng điểm.
 |
| Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu giải trình ý kiến của các đại biểu tại Phiên thảo luận sáng 22/4 |
Một trong những điểm mới mang tính đột phá là đề xuất thí điểm thành lập Quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình hợp tác công - tư.
Bộ trưởng nhấn mạnh, đây sẽ là một quỹ đầu tư mạo hiểm, hoạt động theo nguyên tắc thị trường và chấp nhận rủi ro, một cơ chế phù hợp với đặc thù của sáng tạo nghệ thuật.
Theo Bộ trưởng, đây là cách tiếp cận phù hợp với đặc thù lĩnh vực sáng tạo, nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng cũng chứa đựng cơ hội lớn. Quỹ được hình thành từ nguồn vốn ngân sách đóng vai trò "vốn mồi" kết hợp với nguồn lực xã hội, hướng tới hỗ trợ các dự án sáng tạo, khởi nghiệp văn hóa và các ý tưởng đột phá mà cơ chế tài chính truyền thống khó đáp ứng.
Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình quỹ trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro và hành lang pháp lý phù hợp nhằm tránh lãng phí nguồn lực.
Đáng chú ý, dự thảo hướng tới phát triển không gian văn hóa gắn với sinh kế bền vững, kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch, qua đó phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong gìn giữ bản sắc văn hóa.
Trong lĩnh vực nhân lực, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đã rà soát, tiếp thu các ý kiến liên quan đến chính sách thu hút, tuyển dụng và đãi ngộ đối với đội ngũ làm việc trong lĩnh vực văn hóa, thể thao.
Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng và đầu tư cho giáo dục văn hóa nghệ thuật, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên, tiếp tục được hoàn thiện nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời có cơ chế giữ chân người tài, nhất là trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống.
Bộ trưởng cho biết, ngay sau phiên thảo luận tại tổ, cơ quan soạn thảo đã khẩn trương phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết trên cơ sở các nguyên tắc bảo đảm tính khả thi, sự đồng thuận cao và phù hợp với thực tiễn.
Những chính sách đã rõ, đã chín sẽ được quy định trực tiếp trong Nghị quyết, trong khi các nội dung cần sự linh hoạt hoặc mang tính thí điểm sẽ được giao Chính phủ quy định chi tiết.
Bộ trưởng khẳng định nếu không có các cơ chế chính sách đặc thù và đột phá, những mục tiêu cao đặt ra cho văn hóa sẽ khó thành hiện thực. Sự đồng hành của Quốc hội và sự vào cuộc của toàn xã hội sẽ là chìa khóa để văn hóa thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng của dân tộc.
Đề nghị quy định 24/11 là ngày nghỉ nguyên lương trong Bộ luật Lao động
Về đề xuất lấy ngày 24/11 là Ngày Văn hoá Việt Nam và quy định là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương tại Điều 2, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cũng nhất trí với quy định này.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý rằng để đảm bảo tính pháp lý cao hơn, nội dung này nên được nghiên cứu để đưa vào Bộ luật Lao động dự kiến được xem xét sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới đây thay vì chỉ nằm trong Nghị quyết.
