Xung đột Trung Đông tác động đáng kể tới xuất nhập khẩu, logistics và nguồn cung nguyên liệu.
Trước diễn biến phức tạp của xung đột tại khu vực Trung Đông có thể ảnh hưởng đến hoạt động vận tải và chuỗi cung ứng toàn cầu Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) đã ban hành Văn bản số 234/XNK-NH về việc đánh giá tác động của xung đột tại Trung Đông.
Theo Cục Xuất nhập khẩu, xung đột tại Trung Đông đang khiến nhiều quốc gia đóng cửa không phận, một số hãng vận tải biển tạm dừng hoạt động hoặc buộc phải thay đổi tuyến vận chuyển. Những diễn biến này có thể tác động đến hoạt động logistic, chi phí vận chuyển cũng như tiến độ giao thương quốc tế.
Để chủ động ứng phó, bảo đảm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu theo Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội phối hợp triển khai một số nội dung.
Cụ thể, các hiệp hội ngành hàng cần rà soát, đánh giá tác động của xung đột tại khu vực Trung Đông đối với tình hình xuất nhập khẩu của từng ngành; xác định những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh trong thời gian tới.
Đồng thời, đề xuất các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy xuất khẩu, cũng như tìm kiếm các nguồn cung nguyên liệu thay thế khi cần thiết.
Thông tin từ các hiệp hội gửi về Cục Xuất nhập khẩu để cơ quan quản lý tổng hợp, kịp thời nghiên cứu và triển khai các phương án, giải pháp phù hợp hỗ trợ doanh nghiệp và ngành hàng xuất khẩu.
Cục Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục phối hợp với các hiệp hội và doanh nghiệp để theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động ứng phó với các biến động của thương mại quốc tế trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới có nhiều yếu tố bất định.
Chiến sự tại Trung Đông đang đẩy chi phí vận tải đường biển và đường hàng không tăng mạnh.
Đánh giá của các tổ chức vận tải quốc tế, việc các tàu phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) có thể khiến thời gian vận chuyển giữa châu Á và châu Âu kéo dài thêm từ 10–15 ngày, đồng thời làm gia tăng chi phí nhiên liệu, phụ phí và các loại phí bảo hiểm hàng hóa. Điều này kéo theo nguy cơ tăng mạnh giá cước vận tải, thiếu hụt container và phát sinh nhiều rủi ro trong thực hiện hợp đồng giao nhận.
Theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) hiện, giá cước vận tải hiện nay phải cập nhật theo ngày, cụ thể hôm 3/3 các hãng vận tải đường biển đã đưa ra phụ phí chiến tranh từ 1.500 - 2.000 USD/container 20 feet. Đối với vận tải hàng không, mức phí đang tăng từ 60 - 70% so với thời điểm trước khi cuộc chiến nổ ra, tương ứng tăng 1,6 - 2 lần.
Ngoài chi phí vận tải tăng, các hãng vận tải cũng ngừng nhận dịch vụ vận chuyển hàng hóa đi các vùng bị ảnh hưởng tại khu vực.
Bối cảnh chiến sự phức tạp hiện nay, chi phí bảo hiểm hàng hóa trong quá trình vận chuyển cũng tăng lên, một số hãng bảo hiểm dừng hẳn điều kiện bảo hiểm chiến tranh, không bảo hiểm cho các tình huống phát sinh, hỏng hóc, mất mát do chiến tranh, ảnh hưởng lớn tới doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa.
Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam cũng tiến hành khảo sát nhanh về tác động của xung đột Trung Đông tới doanh nghiệp logistics Việt Nam.
Nội dung khảo sát tập trung vào một số nhóm vấn đề chính như: mức độ theo dõi và nắm bắt thông tin về tình hình xung đột tại Trung Đông; đánh giá mức độ ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp; các tác động cụ thể như chi phí cước vận tải tăng, thời gian vận chuyển kéo dài, khó khăn trong việc đặt chỗ hoặc thiếu hụt container; cũng như những rủi ro về dòng tiền, hợp đồng và khả năng tìm kiếm tuyến vận tải thay thế.
Bên cạnh đó, khảo sát cũng ghi nhận các giải pháp ứng phó mà doanh nghiệp đang triển khai, chẳng hạn như điều chỉnh tuyến vận tải, chuyển đổi phương thức vận chuyển, xây dựng kế hoạch dự phòng hoặc tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động giao nhận.
Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để VLA tổng hợp kiến nghị gửi Chính phủ và các cơ quan quản lý, nhằm kịp thời hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp ứng phó với những biến động của chuỗi cung ứng quốc tế.
