Đại hội không chỉ tổng kết một nhiệm kỳ, một chặng đường phát triển, mà còn xác lập tầm nhìn chiến lược, định hướng con đường đi lên của đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, hướng tới hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và 2045.
Tất cả 1.586 đại biểu được triệu tập dự Đại hội đều đủ tư cách
Sáng nay (20/1), Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (Đại hội) chính thức khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 1.586 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trước đó, tại phiên trù bị sáng 19/1, Đại hội đã biểu quyết tán thành, nhất trí cao thông qua Chương trình phiên họp trù bị, Quy chế làm việc của Đại hội, Chương trình làm việc của Đại hội và Quy chế bầu cử tại Đại hội.
Đại hội đã bầu Đoàn Chủ tịch gồm 16 Ủy viên Bộ Chính trị, bầu Đoàn Thư ký gồm 5 đồng chí và Ban Thẩm tra tư cách đại biểu dự Đại hội gồm 13 đồng chí.
Đại hội đã biểu quyết tán thành, nhất trí cao thông qua Báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu Đại hội XIV của Đảng do Ban Thẩm tra tư cách đại biểu trình. Theo đó, tất cả 1.586 đại biểu được triệu tập dự Đại hội đều đủ tư cách đại biểu Đại hội.
Thể chế hóa ngay các chủ trương lớn nêu trong văn kiện Đại hội XIV
- Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh
Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng. Trọng tâm ưu tiên hàng đầu là tập trung lãnh đạo, chỉ đạo để rà soát, thể chế hóa ngay các chủ trương lớn nêu trong văn kiện Đại hội XIV và 9 Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, bám sát Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật. Tập trung xây dựng “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới” tiến tới mục tiêu hoàn thiện hệ thống pháp luật với cấu trúc hợp lý, đầy đủ, dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, ổn định.
Đồng thời, làm cơ sở để định hướng xây dựng các Định hướng lập pháp nhiệm kỳ và chương trình lập pháp hằng năm bảo đảm tính chủ động, linh hoạt và thích ứng với yêu cầu của thực tiễn trong kỷ nguyên mới.
Bên cạnh đó, năm 2026, cần tập trung sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và xử lý các văn bản được điều chỉnh bởi Nghị quyết của Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo cơ chế đặc biệt, xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật, bảo đảm hoàn thành trước ngày 1/3/2027 theo Nghị quyết 206/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Trong các ngày làm việc chính thức, Đại hội sẽ thảo luận, thông qua các văn kiện quan trọng: Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII; Báo cáo Tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam; Báo cáo Tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011 - 2025) và đề xuất định hướng bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng; Báo cáo Kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.
Về chuẩn bị Văn kiện Đại hội, theo Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, đã thực hiện một bước cải cách quan trọng, tích hợp 3 báo cáo: Báo cáo Chính trị, Báo cáo Kinh tế - xã hội và Báo cáo Tổng kết xây dựng Đảng thành một Báo cáo Chính trị thống nhất, đồng bộ.
“Đặc biệt, đây là lần đầu tiên văn kiện có chương trình hành động kèm theo xác định rõ từng đề án, tiến độ, trách nhiệm thực hiện, đảm bảo nghị quyết có thể thực hiện ngay sau Đại hội. Dự thảo văn kiện đã được gửi lấy ý kiến nhân dân, thu hút gần 14 triệu ý kiến tham gia, khẳng định sự đồng thuận rất cao giữa ý Đảng và lòng dân”, ông Trần Cẩm Tú nhấn mạnh.
Công tác nhân sự bài bản, chặt chẽ
Về công tác nhân sự nhiệm kỳ mới - nội dung quan trọng của Đại hội, trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 15 (cuối tháng 12/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu rõ, Ban Chấp hành Trung ương đã thống nhất thông qua báo cáo về công tác nhân sự của Đảng để báo cáo Đại hội lần thứ XIV của Đảng và biểu quyết thông qua với số phiếu tập trung cao nhân sự giới thiệu tham gia Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, giới thiệu nhân sự tham gia Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031 để trình Đại hội xem xét, quyết định và tổ chức bầu cử theo điều lệ và quy định của Đảng.
Thông tin với báo chí trước thềm Đại hội, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết, công tác nhân sự được tiến hành theo đúng các quy định của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, các quy định của pháp luật; đồng bộ, khoa học, bài bản, chặt chẽ, dân chủ, khách quan, minh bạch. Phát huy dân chủ, trí tuệ; đảm bảo hài hòa, hợp lý giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, giữa kế thừa và ổn định, đổi mới và phát triển, giữa chuyên môn đào tạo với sở trường, năng lực thực tiễn, giữa uy tín kinh nghiệm công tác với chiều hướng phát triển. Trong đó, đặc biệt đề cao phẩm chất, lấy chất lượng, hiệu quả sản phẩm công tác, sự cống hiến của cán bộ để làm thước đo trong đánh giá, bố trí và sử dụng cán bộ.
Cũng về công tác nhân sự, trao đổi với báo chí, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thành Tâm nêu rõ, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV phải là những người tiêu biểu về tính tiền phong, gương mẫu, tính xây dựng, tính chiến đấu và hành động, tính kỷ luật và nhân văn. Đây cũng là đội ngũ cần có phẩm chất, năng lực, uy tín, liêm chính, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích quốc gia, dân tộc là trên hết, trước hết, gần dân, trọng dân, vì dân; dám xả thân hy sinh vì sự nghiệp cao cả của Đảng. Họ cũng là người có tư duy đổi mới, có tầm nhìn chiến lược, có khả năng quy tụ, đoàn kết, thống nhất và huy động sức mạnh tổng hợp.
Cùng với đó, theo ông Tâm, Ủy viên Trung ương khóa mới phải đáp ứng yêu cầu công việc với cường độ cao, liên tục, kéo dài; sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.
Yêu cầu tiếp theo được ông Tâm nhấn mạnh là kiên quyết không để lọt những người không đảm bảo tiêu chuẩn, điều kiện, những người không xứng đáng vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nhưng cũng không bỏ sót những người thực sự có đức, có tài, có uy tín.
“Không để lọt vào Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV những người có một trong những khuyết điểm như: bản lĩnh chính trị không vững vàng, không kiên định đường lối, quan điểm của Đảng; phẩm chất đạo đức, năng lực, uy tín giảm sút; ý thức tổ chức kỷ luật kém; mất đoàn kết; sợ trách nhiệm; không dám làm; không có chí tiến thủ, dĩ hòa vi quý hay có biểu hiện tham vọng quyền lực, tư duy nhiệm kỳ, xu nịnh, chạy chọt, tham nhũng, tiêu cực, quan liêu, cục bộ, lợi ích nhóm…”, ông Tâm nhấn mạnh.
Những người vi phạm kỷ luật, kê khai tài sản không trung thực, vi phạm trách nhiệm nêu gương, để vợ/chồng/con có lối sống không gương mẫu, lợi dụng chức vụ để thu lợi bất chính; hoặc để nội bộ mất đoàn kết, xảy ra tham nhũng, thất thoát nghiêm trọng… cũng sẽ không được đưa vào Ban Chấp hành Trung ương khóa mới, theo Phó trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thành Tâm.
Giải pháp chiến lược cho khoa học, công nghệ
Mô hình tăng trưởng mới mà Đại hội lần thứ XIV của Đảng nhấn mạnh đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí trung tâm của tăng trưởng kinh tế - xã hội, chuyển từ vai trò chuyên ngành sang động lực xuyên suốt của phát triển đất nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số và bền vững, thì khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cần chuyển các mục tiêu vĩ mô thành năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh thông qua các nhóm giải pháp chiến lược.
Trước hết là hoàn thiện thể chế. Thể chế phải đi trước để mở đường cho sáng tạo.
Thứ hai là làm chủ các công nghệ chiến lược và ngành công nghiệp mới nổi. Việt Nam phải kiên định con đường tự lực, tự cường, nắm quyền kiểm soát các công nghệ cốt lõi.
Thứ ba là cải cách căn bản mô hình quản lý các chương trình khoa học, công nghệ quốc gia và cơ chế tài chính.
Thứ tư là phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và hạ tầng số hiện đại.
Cuối cùng, cần phát triển hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo dựa trên nhân tài.
