Theo báo cáo của Công ty phân tích công nghệ International Data Corporation (IDC), tình trạng thiếu hụt linh kiện bộ nhớ ngày càng trầm trọng dự kiến sẽ khiến các nhà sản xuất điện thoại phải ngừng hoạt động và khiến điện thoại thông minh trở nên đắt đỏ hơn bao giờ hết trong năm nay.
“Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là sự khan hiếm tạm thời, mà là một cú sốc như sóng thần bắt nguồn từ chuỗi cung ứng bộ nhớ, trong đó hiệu ứng lan tỏa diễn ra khắp toàn bộ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng”, Francisco Jeronimo, người đứng đầu nghiên cứu về thiết bị di động tại IDC cho biết.
Báo cáo ước tính, giá bán trung bình của điện thoại thông minh sẽ tăng 14% trong năm nay lên mức cao kỷ lục là 523 USD, trong khi các nhà sản xuất sẽ không còn có thể sản xuất điện thoại có giá dưới 100 USD.
Ngoài ra, IDC cũng dự đoán doanh số bán điện thoại thông minh năm 2026 sẽ ghi nhận sự sụt giảm kỷ lục 12,9% xuống còn 1,12 tỷ chiếc, mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.
Cuộc khủng hoảng chất bán dẫn bắt nguồn từ sự bùng nổ của AI và sự đổ xô xây dựng các trung tâm dữ liệu phụ thuộc rất nhiều vào chip nhớ. Khi nhu cầu tăng vọt, các nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới ở châu Á đã chuyển hướng sang cung cấp cho ngành công nghiệp AI, khiến nguồn cung cho các thiết bị điện tử tiêu dùng như laptop, máy chơi game và điện thoại trở nên khan hiếm.
IDC dự đoán tình trạng thiếu hụt này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến các nhà sản xuất điện thoại thông minh, và tác động lớn hơn đến các nhà sản xuất nhỏ hơn sử dụng hệ điều hành Android của Google, trong khi Apple và Samsung sẽ không bị ảnh hưởng và có cơ hội tăng thị phần.
“Tóm lại, không có chuyện quay trở lại hoạt động kinh doanh như bình thường đối với cả nhà cung cấp và người tiêu dùng”, Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu cấp cao tại IDC cho biết.
Thiếu hụt bộ nhớ
Trong nhiều năm, chip nhớ được xem là một mảng kinh doanh ổn định nhưng không quá nổi bật, với biên lợi nhuận mỏng hơn đáng kể so với các dòng chip tiên tiến phục vụ xử lý và tính toán. Nhưng nhu cầu ngày càng tăng từ AI đã làm thay đổi điều này.
Jensen Huang, Giám đốc điều hành của Nvidia cho biết, chip nhớ đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển của AI.
“Lượng bộ nhớ cần thiết để AI hoạt động hiệu quả đang tăng lên đáng kể… Bộ nhớ rất quan trọng đối với tương lai của AI”, ông cho biết.
Sự phát triển của AI đang kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về cả sức mạnh xử lý lẫn dung lượng bộ nhớ. DRAM - loại bộ nhớ phổ biến trong điện thoại thông minh và laptop - hiện cũng là nền tảng cho một dạng bộ nhớ tiên tiến hơn gọi là bộ nhớ băng thông cao (HBM). Loại bộ nhớ này được thiết kế để hỗ trợ trung tâm dữ liệu và các ứng dụng yêu cầu khả năng xử lý và lưu trữ dữ liệu quy mô lớn.
Theo công ty nghiên cứu công nghệ Counterpoint Research, giá của cả chip DRAM và HBM đã đạt mức cao kỷ lục, gần như tăng gấp đôi trong I/2026 so với quý liền trước. Điều này buộc các nhà sản xuất điện tử phải cắt giảm bộ nhớ trong thiết bị của mình hoặc tập trung vào sản xuất các sản phẩm cao cấp.
Giá cổ phiếu của ba nhà cung cấp chip nhớ hàng đầu thế giới - SK Hynix, Samsung và Micron - cũng đạt mức cao kỷ lục trong năm nay, và năng lực sản xuất của họ gần như đã được khách hàng đặt kín.
Các nhà phân tích và giám đốc điều hành công nghệ đã cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt chip nhớ sẽ kéo dài sang năm tới. Trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh vào tháng 1, Giám đốc điều hành Tesla, Elon Musk cho biết nguồn cung chip nhớ hạn chế có thể là một trong những thách thức lớn nhất đối với tăng trưởng trong tương lai, và đề xuất Tesla nên đầu tư vào các cơ sở sản xuất chip riêng để đảm bảo nguồn cung.
