Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ Mỹ đang khiến nhà đầu tư lo ngại chi phí vốn tăng cao có thể kìm hãm đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) tại châu Á. Mối lo này càng gia tăng khi giá dầu lần đầu vượt 110 USD/thùng kể từ tháng 5 vào tuần trước, làm dấy lên nguy cơ lạm phát tiếp tục gây áp lực lên lãi suất và chi phí tài chính.
Trên thị trường Mỹ, cổ phiếu bán dẫn giảm liên tiếp 8 phiên, chuỗi giảm dài nhất kể từ năm 2008, khiến chỉ số chuẩn của ngành mất khoảng 16% giá trị. Trong khi đó, Nasdaq 100 ghi nhận tuần giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2025.
Áp lực nhanh chóng lan sang châu Á, nơi cổ phiếu phần cứng AI đã trở thành động lực quan trọng của thị trường chứng khoán. Rổ cổ phiếu phần cứng AI trong danh mục theo dõi của Goldman Sachs giảm 11% trong tuần qua, mức giảm mạnh nhất kể từ giữa tháng 7, bất chấp triển vọng doanh thu tích cực từ TSMC, nhà sản xuất bán dẫn hàng đầu.
Nhiều cổ phiếu từng dẫn đầu đà tăng tại khu vực chịu ảnh hưởng đáng kể. Nan Ya Plastics, nhà sản xuất vật liệu dùng trong bảng mạch in và là cổ phiếu tăng giá mạnh nhất trong chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương năm 2026, đã giảm 12% so với đỉnh lịch sử. Unimicron Technology, doanh nghiệp có mức tăng tốt thứ hai trong chỉ số, mất 14% chỉ trong một tuần. Samsung Electro-Mechanics cũng giảm tới 23%.
Theo Jian Shi Cortesi, nhà quản lý quỹ tại GAM Investment Management, chi phí tài chính có thể trở thành lực cản đối với làn sóng đầu tư AI. Chi phí vay tăng khiến các dự án hạ tầng khó huy động vốn hơn, kéo theo nguy cơ chậm tiến độ đầu tư. Ngay cả những trì hoãn nhỏ cũng có thể buộc thị trường điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận và định giá của các nhà cung cấp tại châu Á.
Bài toán không chỉ nằm ở nhu cầu chip
Mối quan tâm của nhà đầu tư hiện không còn giới hạn ở việc nhu cầu chip AI có duy trì được đà tăng hay không. Vấn đề lớn hơn là liệu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscalers) và các nhà cung cấp điện toán đám mây thế hệ mới (neo-cloud operators) có thể tiếp tục huy động đủ vốn để xây dựng hạ tầng phục vụ AI, đồng thời tạo ra lợi nhuận tương xứng với quy mô đầu tư hay không.
Diễn biến của CoreWeave, một nhà cung cấp điện toán đám mây thế hệ mới, cho thấy những lo ngại này đang trở nên rõ nét. Trái phiếu của công ty giảm xuống mức báo động trong tuần trước khi nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu nhu cầu và doanh thu từ AI có đủ để bảo đảm khả năng đáp ứng các khoản vay phục vụ kế hoạch mở rộng hay không. Cổ phiếu CoreWeave cũng giảm 25%, ghi nhận tuần giảm mạnh nhất kể từ tháng 11/2025.
Những diễn biến này làm nổi bật rủi ro tài chính đằng sau làn sóng đầu tư AI, nhất là khi giá dầu tăng cao có thể khiến lạm phát dai dẳng và giữ chi phí vay vốn ở mức cao.
Rủi ro không chỉ tác động đến các doanh nghiệp trực tiếp đầu tư xây dựng hạ tầng. TSMC, SK Hynix và Samsung Electronics là những nhà cung cấp chip và bộ nhớ thiết yếu cho hoạt động tính toán AI, nhưng triển vọng lợi nhuận của họ vẫn phụ thuộc vào việc khách hàng duy trì đầu tư vào trung tâm dữ liệu và các hạ tầng liên quan.
Đối với các nhà sản xuất linh kiện và thiết bị, mức độ bất định còn lớn hơn do thời điểm triển khai của từng dự án khó dự báo. Kevin Net, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Financière de l’Échiquier, cho rằng áp lực huy động vốn có thể ảnh hưởng mạnh hơn đến nhóm doanh nghiệp hưởng lợi ở khâu hạ nguồn so với các doanh nghiệp cốt lõi trong hệ sinh thái tính toán. Càng ở xa khâu sản xuất chip, doanh nghiệp càng đối mặt với nguy cơ dự án bị trì hoãn.
Cảnh báo về nguồn vốn cũng đã được đưa ra từ chính các doanh nghiệp trong ngành. Hock Tan, CEO Broadcom, cho rằng vốn đầu tư mới là rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của AI, thay vì tình trạng thiếu chip nhớ hay hạn chế về năng lực sản xuất.
Theo Ling Vey-Sern, Giám đốc điều hành tại Union Bancaire Privée, nếu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn và các nhà cung cấp điện toán đám mây thế hệ mới không thể huy động đủ vốn xây dựng trung tâm dữ liệu, lượng đơn hàng dành cho những doanh nghiệp hỗ trợ tại châu Á như TSMC, Samsung và SK Hynix có thể suy giảm. Trong bối cảnh thị trường nhạy cảm với thông tin, nhóm cổ phiếu cung cấp linh kiện và thiết bị bán dẫn sẽ chịu tác động đáng kể.
Thị trường châu Á đối mặt rủi ro tập trung
Mức độ phụ thuộc vào chu kỳ đầu tư AI khiến thị trường chứng khoán châu Á dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự chững lại nào của dòng vốn. Theo dữ liệu Bloomberg tổng hợp, TSMC, Samsung và SK Hynix chiếm tổng cộng gần 1/3 tỷ trọng của chỉ số MSCI châu Á không bao gồm Nhật Bản và khoảng 1/5 tỷ trọng của chỉ số chứng khoán châu Á có phạm vi rộng hơn do MSCI xây dựng. Mạng lưới nhà cung cấp của ba tập đoàn này càng làm gia tăng mức độ phụ thuộc của thị trường khu vực vào cùng một chu kỳ chi tiêu AI.
Sức nóng của nhóm cổ phiếu này còn thể hiện qua diễn biến từ đầu năm 2026. Trong 10 doanh nghiệp tăng giá mạnh nhất thuộc chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương, có 8 doanh nghiệp sản xuất linh kiện, với mức tăng ít nhất 236%. Mức tăng mạnh khiến định giá và kỳ vọng lợi nhuận trở nên nhạy cảm hơn nếu tốc độ đầu tư AI chậm lại hoặc các dự án bị trì hoãn.
Dù vậy, hiện chưa có nhiều bằng chứng cho thấy những khó khăn trong huy động vốn đã khiến đơn đặt hàng suy yếu. Một bộ phận nhà đầu tư vẫn tin tưởng nhu cầu AI đủ mạnh để duy trì triển vọng của ngành bán dẫn.
Kunjal Gala, Trưởng bộ phận các thị trường mới nổi toàn cầu tại Federated Hermes ở London, cho biết tổ chức này không quá lo ngại về đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn đang diễn ra, bởi nhu cầu AI vẫn mạnh mẽ.
