Giá dầu dẫn dắt, nguồn cung thắt chặt
Từ đầu tháng 3/2026, thị trường chứng khoán ghi nhận sự biến động tích cực của nhóm cổ phiếu cao su, với nhiều mã tăng liên tục kể từ ngày 10/3 như PHR, RTB, GVR, DPR, CSM… Đáng chú ý, cổ phiếu HRC có tới 15 phiên tăng trần liên tiếp trước khi bước vào nhịp điều chỉnh. Nhiều yếu tố vĩ mô đang hỗ trợ ngành cao su, trong đó căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang kéo giá dầu tăng cao, làm dấy lên lo ngại chi phí sản xuất cao su tổng hợp sẽ gia tăng.
Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng, có 3 yếu tố hỗ trợ đà tăng giá cao su thời gian qua.
Thứ nhất, thị trường cao su tự nhiên toàn cầu được dự báo tiếp tục thiếu hụt trong năm 2026. Theo Hiệp hội Các quốc gia sản xuất cao su thiên nhiên, sản lượng cao su tự nhiên toàn cầu năm 2026 dự kiến đạt 15,324 triệu tấn (tăng 2,2% so với cùng kỳ), thấp hơn nhu cầu (ước tính khoảng 15,602 triệu tấn), trong đó sản lượng tại Thái Lan và Indonesia được dự báo tiếp tục suy giảm.
Thứ hai, giá dầu thô tăng mạnh trở lại trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại Trung Đông leo thang, qua đó làm gia tăng chi phí sản xuất cao su tổng hợp và gián tiếp hỗ trợ giá cao su tự nhiên. Giá cao su tự nhiên tại Trung Quốc đã tăng lên, tiệm cận mức đỉnh của năm 2025 và được dự báo sẽ tiếp tục xu hướng đi lên nếu giá dầu duy trì trên mốc 80 USD/thùng.
Thứ ba, nhu cầu tại Trung Quốc được dự báo tăng nhẹ khi sản lượng ô tô được kỳ vọng cải thiện trong năm 2026, với động lực chính đến từ xuất khẩu, đặc biệt là xe năng lượng mới (NEV), qua đó bù đắp phần nào sự suy yếu của nhu cầu nội địa. Doanh số toàn ngành được dự báo tăng 1% so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu tăng 4,3%.
Thị trường cao su tự nhiên toàn cầu dự báo tiếp tục thiếu hụt trong năm 2026, trong khi giá dầu thô tăng mạnh làm gia tăng chi phí sản xuất cao su tổng hợp và gián tiếp hỗ trợ giá cao su tự nhiên.
Tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã GVR), năm 2026 được KBSV nhận định, giá bán cao su bình quân đạt 44 triệu đồng/tấn, tăng 5% so với cùng kỳ nhờ 3 yếu tố hỗ trợ nêu trên. Về sản lượng, ước tính năm 2026, GVR đạt 577.871 tấn (tăng 3,8%), với kỳ vọng năng suất khai thác đạt 1,6 tấn/ha. Hiện tượng La Nina đã kết thúc vào tháng 2/2026 sẽ cải thiện điều kiện khai thác và kéo dài thời gian cạo mủ.
Trong quý I/2026, Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho biết, giá cao su thế giới ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực, tiệm cận vùng đỉnh đầu năm 2025 và dao động quanh mức 2.000 USD/tấn. Nguồn cung tại các thị trường lớn đứng trước nguy cơ thiếu hụt do bước vào giai đoạn thấp điểm thu hoạch. Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa (mã PHR) được đánh giá sẽ hưởng lợi từ mảng cao su khi cầu tăng trong bối cảnh cung hạn chế.
Cụ thể, nhu cầu cao su tại Trung Quốc vẫn duy trì ổn định, trong khi nguồn cung bị hạn chế do sản lượng khai thác tại các quốc gia xuất khẩu chủ lực (bao gồm Việt Nam) tiếp tục chịu ảnh hưởng của thời tiết mưa nhiều. Đồng thời, diện tích trồng cao su có xu hướng thu hẹp do chuyển đổi đất sang khu công nghiệp, khu đô thị và hạ tầng.
Năng suất của PHR được dự báo cải thiện nhờ hoàn tất tái canh toàn bộ diện tích vườn cây nhóm 3 (nhóm có tuổi đời cao, năng suất thấp). Các vườn cây trồng mới đã bước vào giai đoạn khai thác ổn định, đồng thời diện tích tại Campuchia đang dần bước vào giai đoạn cho năng suất mủ cao.
Giá bán tăng sẽ giúp các doanh nghiệp cao su mở rộng biên lợi nhuận, đồng thời củng cố niềm tin vào triển vọng tăng trưởng năm 2026. Đây là yếu tố quan trọng tạo nền tảng vững chắc cho diễn biến giá cổ phiếu ngành. Riêng cổ phiếu HRC của Công ty cổ phần Cao su Hòa Bình ghi nhận dòng tiền đổ vào mạnh thời gian qua, khi nhà đầu tư kỳ vọng vào câu chuyện thoái vốn nhà nước; hiện GVR đang nắm giữ hơn 55% vốn tại doanh nghiệp này.
Quỹ đất khu công nghiệp mở rộng dư địa lợi nhuận
Bên cạnh mảng kinh doanh cốt lõi hưởng lợi từ giá cao su tăng, các doanh nghiệp trong ngành còn có thêm động lực từ hoạt động đền bù, chuyển đổi đất cao su sang khu công nghiệp. PHR được VCBS ước tính có thể ghi nhận khoảng 700 tỷ đồng lợi nhuận từ khoản đền bù khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Các dự án đã có thông báo chuyển đổi gồm: cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành (diện tích 81 ha, trong đó đã có quyết định thu hồi 34 ha tại huyện Phú Giáo) và dự án Khu công nghiệp Cơ khí do Thaco làm chủ đầu tư (diện tích 786 ha). Trước đó, tỉnh Bình Dương (hiện đã sáp nhập vào TP.HCM) định hướng chuyển đổi gần 10.868 ha đất nông trường cao su của PHR sang khu công nghiệp - đô thị. Theo đó, PHR có thể duy trì tiến độ bàn giao 200 - 300 ha mỗi năm với đơn giá đền bù khoảng 2,5 - 3 tỷ đồng/ha.
Tại GVR, động lực tăng trưởng còn đến từ quỹ đất cao su tại Đồng Nai. Đến cuối năm 2025, UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, tỉnh đang triển khai thủ tục thu hồi gần 1.900 ha để phát triển 3 khu công nghiệp gồm Long Đức (giai đoạn 2), Bàu Cạn - Tân Hiệp (giai đoạn 1) và Xuân Quế - Sông Nhạn. Bên cạnh đó, gần 500 ha đã được phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa hoàn tất bàn giao do vướng mắc trong xác định giá trị đền bù.
Các vướng mắc này được kỳ vọng sẽ dần được tháo gỡ, tạo điều kiện thúc đẩy tiến độ bàn giao đất và ghi nhận thu nhập trong năm 2026, trong bối cảnh Đồng Nai đẩy mạnh triển khai hạ tầng và các khu công nghiệp khu vực gần sân bay Long Thành. Về dài hạn, GVR có kế hoạch chuyển đổi khoảng 40.000 ha đất cao su đến năm 2040, trong đó hơn 22.000 ha đã nằm trong quy hoạch phát triển khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030, hứa hẹn mang lại nguồn lợi nhuận đáng kể.
Công ty cổ phần Cao su Đồng Phú (DPR) được Công ty Chứng khoán SSI dự phóng doanh thu năm 2026 tăng 26%, đạt 1.455 tỷ đồng, nhờ sản lượng tăng 8% và giá bán tăng 3%. Ngoài ra, doanh nghiệp còn ghi nhận thêm doanh thu từ thanh lý gỗ cao su phục vụ các dự án hạ tầng nội bộ và khu công nghiệp mới.
Về dài hạn, DPR được kỳ vọng hưởng lợi từ chiến lược chuyển đổi đất cao su sang khu công nghiệp, tận dụng quỹ đất lớn và lợi thế vị trí tại Đồng Nai. Nhu cầu thuê đất khu công nghiệp tại địa phương này dự báo tiếp tục tăng khi tỷ lệ lấp đầy tại các tỉnh lân cận đã vượt 80%. Quỹ đất cao su rộng tại nhiều khu vực giúp DPR có dư địa chuyển đổi sang đất công nghiệp, mở ra cơ hội gia tăng giá trị đáng kể.
Việc đền bù, thu hồi đất diễn ra nhanh với mức giá hợp lý sẽ là nhân tố quan trọng thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời tạo động lực cho cổ phiếu ngành cao su. Xét trong trung và dài hạn, nhóm cổ phiếu này vẫn duy trì lợi thế khi mảng kinh doanh cốt lõi tăng trưởng ổn định, trong khi quỹ đất lớn đóng vai trò “đòn bẩy” cho chiến lược phát triển bất động sản khu công nghiệp. Các dự án hạ tầng sắp triển khai tiếp tục củng cố triển vọng của doanh nghiệp ngành cao su.