Cú sập của nhóm cổ phiếu AI kéo tụt thị trường chung
Thị trường chứng khoán Mỹ vừa hứng chịu phiên giao dịch u ám nhất kể từ thời điểm Tổng thống Donald Trump công bố gói thuế quan "Ngày Giải phóng" vào tháng 4/2025. Lực bán tháo ồ ạt khiến chỉ số Nasdaq bốc hơi 5,5%, S&P 500 giảm 4,3% và chỉ số công nghiệp Dow Jones mất 3,4%. Đáng chú ý, tâm điểm đổ vỡ nằm ở nhóm cổ phiếu công nghệ khi chỉ số Nasdaq 100 trượt dài 6,4% – mức giảm sâu nhất trong một ngày kể từ đợt hoảng loạn đại dịch Covid hồi tháng 3/2020 – trong khi Chỉ số Bán dẫn Philadelphia lao dốc không phanh tới 12%.
Trước áp lực điều chỉnh dữ dội từ thị trường tài chính truyền thống, Bitcoin ghi nhận mức sụt giảm hơn 5% trong 24 giờ qua, lùi về giao dịch ngay dưới mốc 76.000 USD và xóa sạch toàn bộ thành quả đạt được trong nhịp bật tăng phiên giữa tuần. Các đồng tiền số lớn khác cũng đồng loạt chìm trong sắc đỏ: Ether giảm 7,5%, trong khi XRP và Solana cùng mất 5,5%. Ở chiều ngược lại, vàng phát huy vai trò hầm trú ẩn an toàn truyền thống khi tăng 0,6% lên 4.094 USD/ounce giữa lúc các thị trường tài sản rủi ro bị bán tháo.
Giới phân tích nhận định, đợt thoái lui này phản ánh sự lo ngại sâu sắc của giới đầu tư trước kết quả bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, nơi phe Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện. Mối lo ngại hàng đầu là sự gia tăng rào cản chính sách có thể làm chậm tiến độ cấp phép và xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ phục vụ làn sóng AI – mảng kinh doanh đang trở thành trụ cột sống còn của các công ty khai thác Bitcoin.
“Chúng tôi đang chứng kiến lực bán mới quay trở lại thị trường khi những tác động tiêu cực từ việc chậm tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu dần lộ rõ. Nhịp hồi phục giải tỏa ngay sau bầu cử thực chất chỉ được dẫn dắt bởi hoạt động mua đóng vị thế bán khống trước một kết quả vốn đã được dự báo từ trước”, ông Joshua Lim, đồng Giám đốc thị trường toàn cầu tại nền tảng môi giới FalconX nhận định.
Cùng chung quan điểm thận trọng, ông Carlos Guzman, Phó Chủ tịch nghiên cứu tại công ty giao dịch tài sản số GSR, cho biết giới đầu tư vốn đã đặt dấu hỏi lớn về tỷ suất sinh lời thực tế từ nguồn vốn khổng lồ đổ vào hạ tầng AI, và kết quả kiểm phiếu càng làm trầm trọng thêm mối bận tâm này.
“Cuộc bầu cử giữa kỳ dường như đã châm ngòi cho đợt bán tháo khi nhà đầu tư lo sợ làn sóng phản đối mở rộng trung tâm dữ liệu sẽ cản bước tiến công nghệ. Yếu tố này cộng hưởng trực tiếp với kết quả kinh doanh kém khả quan từ các tập đoàn sản xuất chip bán dẫn, tạo thành áp lực đè nặng lên thị trường”, ông Guzman phân tích.
Đòn bẩy phái sinh khuếch đại quy mô thiệt hại
Song hành cùng nhịp trượt giá giao ngay là làn sóng đóng lệnh cưỡng bức trên diện rộng tại thị trường phái sinh. Theo số liệu từ nền tảng theo dõi dữ liệu CoinGlass, tổng giá trị các vị thế phái sinh tiền mã hóa bị thanh lý trong 24 giờ qua vượt ngưỡng 1,23 tỷ USD – quy mô quét lệnh lớn nhất kể từ cuối tháng 10.
Dữ liệu ghi nhận tình trạng mất cân bằng nghiêm trọng khi phe mua (long positions) – tức nhóm nhà đầu tư cược giá đi lên – gánh chịu tới 1,1 tỷ USD thiệt hại, tương đương 88% tổng giá trị thanh lý toàn thị trường. Trong khi đó, các lệnh bán khống (short positions) chỉ chiếm khoảng 136,13 triệu USD.
Riêng với Bitcoin, giá trị thanh lý đạt 324,91 triệu USD với 90,4% thuộc về các lệnh long, còn thị trường Ether ghi nhận 179,72 triệu USD thiệt hại với tỷ lệ lệnh mua chiếm 81,8%. Đợt rung lắc đã cuốn bay tài khoản của 209.913 nhà giao dịch, trong đó sàn Binance chiếm tới 46,3% tổng khối lượng thanh lý và lệnh cháy tài khoản đơn lẻ lớn nhất ghi nhận trên cặp ETH/USDT với giá trị 10,94 triệu USD tại mức giá 2.243,86 USD. Áp lực thanh lý gia tăng dồn dập vào nửa sau phiên giao dịch, với gần 1 tỷ USD vị thế bị xóa sổ chỉ trong vòng 12 giờ.
“Thị trường vừa trải qua một nhịp hồi phục dựa trên sự lạc quan chính trị sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Thế nhưng, tình thế đã đảo ngược hoàn toàn khi khẩu vị rủi ro thoái lui nhanh chóng và bị khuếch đại gấp nhiều lần bởi tỷ lệ đòn bẩy tài chính quá cao”, ông Carlos Guzman nhấn mạnh.
Sức chống chịu tương đối và góc nhìn trung hạn
Bất chấp cú sốc thanh lý tỷ USD, mức suy giảm giá trị của các đồng tiền mã hóa lớn vẫn được đánh giá là tương đối nhẹ nhàng nếu đặt cạnh biên độ sụt giảm hai chữ số của nhóm cổ phiếu bán dẫn và công nghệ AI. Dữ liệu từ CoinGecko ghi nhận tổng vốn hóa toàn thị trường tiền số đạt khoảng 2.643 tỷ USD, giảm 5,01% trong ngày. Trong đó, Bitcoin chiếm 57,92%, tương đương quy mô định giá 1.530 tỷ USD, trong khi nhóm tài sản ổn định (stablecoin) neo tỷ giá USD duy trì quy mô 295 tỷ USD, chiếm 11,18% thị phần.
Thanh khoản toàn thị trường trong ngày đạt 93,79 tỷ USD, phản ánh lực cầu hấp thụ vẫn hiện diện khi giá lùi về các vùng hỗ trợ thấp.
Ông Jasper De Maere, chuyên gia phân tích tại công ty tạo lập thị trường Wintermute, khuyến nghị giới đầu tư không nên nhìn nhận sự việc qua lăng kính tiêu cực thái quá của một phiên đơn lẻ. Theo ông, thị trường tiền số đã thể hiện sức chống chịu khá kiên cường giữa cơn bão cổ phiếu công nghệ, trong khi tiến trình ứng dụng công nghệ chuỗi khối dài hạn vẫn liên tục được củng cố.
“Hãy kiên nhẫn quan sát điểm cân bằng ngắn hạn của thị trường; bức tranh trung hạn thực chất vẫn như một chiếc ly đang đầy một nửa. Khi hệ số tương quan giữa các nhóm tài sản tài chính đang neo ở mức rất cao, nhà đầu tư nên giữ sự tỉnh táo để nhận diện các cơ hội định giá hấp dẫn xuất hiện dần theo thời gian”, ông De Maere nhận định.
Ông James Butterfill, Giám đốc nghiên cứu tại công ty quản lý tài sản số CoinShares, cho rằng việc những bất định chính trị dần lắng xuống sẽ mở ra không gian cho một “nhịp phục hồi giải tỏa” (relief rally) của Bitcoin. Tuy nhiên, ông khuyến cáo giới đầu tư không nên gán ghép toàn bộ diễn biến thị trường vào yếu tố bầu cử đơn thuần.
“Đối với Bitcoin, mặt bằng lãi suất thực, thanh khoản đồng USD và dòng vốn luân chuyển qua các sản phẩm đầu tư ETP vẫn mang sức nặng vượt trội so với kết quả bầu cử”, ông Butterfill phân tích, đồng thời chỉ ra rằng việc giá dầu thô giảm mạnh sẽ trực tiếp giảm tải áp lực lạm phát và hạ nhiệt kỳ vọng thắt chặt chính sách tiền tệ trong các kỳ họp tới.