Việt Nam tiếp tục là điểm đến quan trọng của dòng vốn đầu tư quốc tế, song sau nhiều thập kỷ thu hút và triển khai các dự án FDI, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là thu hút thêm vốn mà phải nâng cao chất lượng dòng vốn, hướng tới công nghệ cao, công nghệ xanh, quản trị hiện đại và tăng kết nối với doanh nghiệp trong nước.
Thông điệp này được Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh tại Hội thảo “Hoàn thiện chính sách pháp luật về quản lý, thu hút vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong kỷ nguyên mới bảo đảm kết hợp chặt chẽ giữa an ninh với kinh tế - xã hội, đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, do Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức sáng 2/10.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng vốn FDI vào Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 40,63 tỷ USD, tăng kỷ lục 55,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn FDI thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12% và là mức cao nhất trong 5 năm qua.
| |
Lãnh đạo Bộ Công an, Học viện An ninh tại Hội thảo sáng 2/10. |
Lũy kế đến ngày 31/8/2026, cả nước có 47.793 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 561,6 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt 367,45 tỷ USD, tương đương 65,4% tổng vốn đăng ký.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định, thu hút FDI là chủ trương lớn và nhất quán trong quá trình đổi mới, hội nhập của Việt Nam. Khu vực doanh nghiệp FDI hiện là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế, đóng góp lớn vào sản xuất, xuất khẩu và tạo việc làm.
Tuy nhiên, yêu cầu trong giai đoạn hiện nay đã khác. Việt Nam vẫn cần thu hút một lượng lớn vốn FDI, nhưng vấn đề không còn đơn thuần là thu hút được bao nhiêu dự án mà là thu hút như thế nào và các dự án FDI tạo ra giá trị gì cho nền kinh tế. Ông đánh giá cao sáng kiến của Bộ Công an tổ chức Hội thảo về hoàn thiện chính sách thu hút FDI hướng vào bộ 3 mục tiêu "An ninh - Kinh tế - Đối ngoại" .
“Việt Nam không thu hút FDI bằng mọi giá mà ưu tiên các dự án có ưu thế về môi trường, công nghệ”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định.
Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 150–300 tỷ USD vốn FDI đăng ký và khoảng 170 tỷ USD vốn FDI thực hiện trong giai đoạn tới, đồng thời hướng tới đưa 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nêu hai chuyển dịch lớn cần đặc biệt lưu ý của dòng vốn FDI toàn cầu, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, dòng vốn đang ngày càng tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và trung tâm dữ liệu. Đây là những lĩnh vực giữ vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình chuyển đổi số và phát triển các ngành công nghệ cao.
Cùng với đó, dòng vốn FDI đang có xu hướng tập trung nhiều hơn vào các nền kinh tế phát triển và mang tính khu vực hơn. Theo Thứ trưởng, diễn biến này phần nào phản ánh sự thay đổi trong tâm lý và chiến lược của nhà đầu tư trước những biến động địa chính trị toàn cầu.
Một xu hướng đáng chú ý khác là sự gia tăng của các dự án quy mô lớn, khi các tập đoàn đa quốc gia tập trung nguồn lực vào những “siêu dự án” trong các lĩnh vực cốt lõi, thay vì chỉ phân bổ vốn để tối ưu hóa chi phí sản xuất.
Thời gian qua, Việt Nam đã thu hút nhiều dự án FDI quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số và AI.
Chẳng hạn, dự án Trung tâm Dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI Data Center) tại TP.HCM có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 2,1 tỷ USD, do liên doanh giữa Accelerated Infrastructure Capital (AIC) và Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) thực hiện. Một dự án khác là hợp tác giữa G42 của UAE với FPT, VinaCapital và Việt Thái để phát triển hệ thống trung tâm dữ liệu siêu quy mô tại TP.HCM, với vốn đầu tư dự kiến khoảng 2 tỷ USD.
Trước sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu, yêu cầu đối với chính sách thu hút FDI của Việt Nam cũng cần thay đổi theo hướng chọn lọc hơn.
“Mục tiêu thu hút FDI giai đoạn tới phải ngày càng chất lượng, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế, đáp ứng xanh hóa, bền vững, công nghệ, có tính lan tỏa. Việt Nam cần thiết kế được ‘bộ lọc’ để sàng lọc dự án từ sớm, từ xa, FDI phải trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng công nghệ”, Thứ trưởng nhấn mạnh.