Ông Ren Varma, Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa
Theo báo cáo Xu hướng Nhân lực Toàn cầu 2026 (Global Talent Trends 2026) do Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) công bố ngày 27/5, dựa trên hơn 11.000 phản hồi từ 160 quốc gia, các chuyên gia tài chính Việt Nam ngày càng xem nghề kế toán - tài chính như một nền tảng để đóng góp vào quá trình chuyển đổi kinh tế và xã hội của đất nước, thay vì chỉ đơn thuần là một ngành nghề mang tính chuyên môn kỹ thuật.
Báo cáo xếp Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế mới nổi, nơi tham vọng nghề nghiệp, áp lực kinh tế và sự thay đổi trong kỳ vọng của người lao động đang đồng thời tái định hình thị trường nhân lực tài chính.
 |
| Báo cáo Xu hướng Nhân lực Toàn cầu 2026 do Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc công bố ngày 27/5 |
Một trong những xu hướng nổi bật nhất là sự gia tăng của các nghề nghiệp gắn với mục tiêu xã hội. Có tới 73% người tham gia khảo sát tại Việt Nam cho biết họ muốn theo đuổi các vai trò tài chính tạo ra tác động tích cực cho xã hội trong tương lai, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 69%.
Xu hướng này đặc biệt rõ nét ở nhóm lao động trẻ tại Đông Nam Á, khi nhiều Gen Z và Millennials không còn chỉ tìm kiếm cơ hội thăng tiến hay thu nhập, mà còn kỳ vọng công việc có thể tạo ra giá trị xã hội và môi trường rộng lớn hơn.
Theo ACCA, điều này phản ánh quá trình chuyển dịch của nền kinh tế Việt Nam sang mô hình phát triển bền vững và chuyên sâu hơn, nơi các yếu tố ESG ngày càng được nhà đầu tư và cơ quan quản lý chú trọng. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia tài chính đang định vị bản thân tại giao điểm giữa năng lực thương mại và đóng góp xã hội.
Sự dịch chuyển này cũng được phản ánh qua mức độ quan tâm ngày càng lớn đối với các công việc liên quan đến môi trường và khí hậu. Khoảng 61% người tham gia khảo sát tại Việt Nam cho biết họ quan tâm đến các vai trò tài chính gắn với lĩnh vực môi trường và biến đổi khí hậu.
Ông Ren Varma, Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa, cho rằng thế hệ chuyên gia tài chính trẻ tại Việt Nam đang bước vào thị trường lao động với nhận thức rõ ràng hơn về cả cơ hội phát triển kinh tế lẫn các thách thức xã hội và môi trường.
“Điều chúng tôi đang chứng kiến tại Việt Nam là một thế hệ chuyên gia tài chính trưởng thành cùng nhận thức rõ ràng về cả tiềm năng kinh tế lẫn những thách thức xã hội và môi trường của đất nước,” ông Varma nói.
Theo ông, nhận thức đó đang ảnh hưởng trực tiếp đến cách người trẻ lựa chọn nghề nghiệp và đánh giá nhà tuyển dụng.
“Họ muốn trở thành một phần của quá trình giải quyết những thách thức đó, và đang lựa chọn nghề nghiệp cũng như doanh nghiệp có thể mang lại cho họ cơ hội ấy. Đây là một sự thay đổi đáng kể so với cách ngành nghề được nhìn nhận chỉ khoảng một thập kỷ trước,” ông nói thêm.
Ông Varma cho rằng sự thay đổi này đang dần tái định nghĩa những quan niệm truyền thống về phát triển nghề nghiệp và sự gắn bó lâu dài trong ngành kế toán - tài chính.
Đi cùng với thay đổi về tư duy nghề nghiệp là sự gia tăng mạnh mẽ của tinh thần khởi nghiệp trong lực lượng lao động tài chính tại Việt Nam.
Khảo sát cho thấy gần 73% người tham gia mong muốn tự thành lập doanh nghiệp vào một thời điểm nào đó trong sự nghiệp, cao hơn đáng kể so với nhiều thị trường phát triển. Theo ACCA, tại các nền kinh tế mới nổi, việc sở hữu doanh nghiệp ngày càng được xem vừa là con đường hướng tới tự do tài chính, vừa là cách tạo ra tác động xã hội rộng hơn.
Đáng chú ý, tinh thần khởi nghiệp hiện không còn đồng nghĩa với việc rời bỏ công việc toàn thời gian. Các công việc phụ (side hustle) và mô hình nghề nghiệp đa dạng (portfolio careers) đang ngày càng phổ biến trong giới trẻ Đông Nam Á, khi nhiều lao động muốn đa dạng hóa nguồn thu nhập, mở rộng kỹ năng và tăng khả năng chống chịu trước biến động kinh tế.
Theo ACCA, những doanh nghiệp xem đây là biểu hiện của sự thiếu gắn bó có thể đang hiểu sai bản chất của sự thay đổi trong tư duy nghề nghiệp của thế hệ lao động mới.
Sự thay đổi này cũng đang tạo ra áp lực lớn hơn đối với bài toán giữ chân nhân sự. Một nửa số người tham gia khảo sát tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nam Á, cho biết bước đi nghề nghiệp tiếp theo của họ nhiều khả năng sẽ là chuyển sang doanh nghiệp khác. Xu hướng dịch chuyển đặc biệt rõ rệt ở nhóm lao động trẻ.
Trong khi đó, kỳ vọng thu nhập tiếp tục gia tăng. Báo cáo cho thấy mức tăng lương tối thiểu mà người lao động APAC kỳ vọng đã tăng lên trung bình 12,28% trong năm 2026, so với mức 11,87% của năm trước, phản ánh áp lực chi phí sinh hoạt vẫn ở mức cao dù lạm phát đã phần nào hạ nhiệt.
Tuy nhiên, lương không còn là yếu tố duy nhất quyết định khả năng giữ chân nhân sự. Khoảng 73% người tham gia khảo sát tại APAC cho biết họ ủng hộ việc quay trở lại văn phòng, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 66%, khi nhiều chuyên gia tài chính cho rằng sự hiện diện trực tiếp giúp tăng cơ hội được ghi nhận và phát triển nghề nghiệp.
Dù vậy, mô hình hybrid vẫn là lựa chọn được ưu tiên tại phần lớn thị trường trong khu vực. ACCA cho rằng các chính sách quản trị nhân sự mang tính đồng nhất sẽ khó đáp ứng nhu cầu của lực lượng lao động ngày càng đa dạng và đa thế hệ.
Danh tiếng doanh nghiệp cũng đang trở thành yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn trong quyết định nghề nghiệp của người lao động. Tại Việt Nam, 64% người tham gia khảo sát cho biết hồ sơ về các vấn đề xã hội và nhân quyền của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng khi lựa chọn nơi làm việc, cho thấy ESG ngày càng tác động mạnh đến hình ảnh nhà tuyển dụng.
Cùng với đó, AI đang nổi lên như một yếu tố mới tiếp tục làm thay đổi kỳ vọng nghề nghiệp trong ngành tài chính.
Các chuyên gia tài chính tại Đông Nam Á nhìn chung khá tự tin vào khả năng phát triển kỹ năng AI khi công nghệ này được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, lo ngại về tác động của tự động hóa đối với việc làm vẫn hiện hữu, đặc biệt ở nhóm lao động trẻ và các vị trí đầu vào hoặc cấp trung.
“Các chuyên gia tài chính Việt Nam đang là một phần của thế hệ chủ động viết lại khái niệm về sự nghiệp trong ngành kế toán - tài chính”, ông Varma nhận định.
“Tham vọng của họ rất lớn, mục tiêu rất rõ ràng và kỳ vọng dành cho nhà tuyển dụng ngày càng cao. Những tổ chức thực sự nghiêm túc đầu tư vào con người, vào mục tiêu phát triển và điều kiện làm việc tích cực sẽ tìm thấy tại Việt Nam một thị trường nhân tài đầy tiềm năng. Ngược lại, những doanh nghiệp không làm được điều đó sẽ chứng kiến nhân sự giỏi nhất rời đi để tìm kiếm cơ hội khác”.
