Hiệu quả kinh doanh trong chu kỳ thanh khoản thấp
Theo báo cáo tài chính quý III/2026 vừa được CTCP Chứng khoán VPS (HOSE: VCK) công bố, doanh thu hoạt động đạt 2.076 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 1.119 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 894 tỷ đồng, lần lượt giảm 23,3%, 19,8% và 20,7% so với cùng kỳ năm trước.
Kết quả này phản ánh tác động từ sự suy giảm thanh khoản trên thị trường chứng khoán. Trong quý III, giá trị giao dịch bình quân toàn thị trường chỉ đạt khoảng 18.600 tỷ đồng/phiên, giảm 58% so với cùng kỳ năm 2025 và xuống mức thấp nhất trong bảy quý gần đây. Đáng chú ý, giá trị giao dịch khớp lệnh của nhà đầu tư trong nước giảm hơn một nửa, còn khoảng 12.800 tỷ đồng/phiên, gây sức ép đáng kể lên nguồn thu môi giới của các công ty chứng khoán.
Dù doanh thu và lợi nhuận giảm so với cùng kỳ, biên lợi nhuận trước thuế trên doanh thu hoạt động của VPS vẫn cải thiện từ 51,5% lên 53,9%. Đây cũng là quý thứ năm liên tiếp công ty ghi nhận lợi nhuận trước thuế trên 1.000 tỷ đồng, cho thấy khả năng duy trì hiệu quả kinh doanh trong những điều kiện thị trường khác nhau.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, VPS ghi nhận doanh thu hoạt động 6.949 tỷ đồng, tăng 17,8%; lợi nhuận trước thuế đạt 4.044 tỷ đồng, tăng 26,7%; lợi nhuận sau thuế đạt 3.233 tỷ đồng, tăng 26,1%. Biên lợi nhuận trước thuế cải thiện từ 54,1% lên 58,2%. Với kết quả này, công ty đã hoàn thành 60,4% kế hoạch doanh thu và 70,3% kế hoạch lợi nhuận trước thuế được ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 thông qua.
Đằng sau mức tăng trưởng lợi nhuận cao hơn doanh thu là sự thay đổi trong đóng góp của các mảng kinh doanh. Thu nhập từ cho vay ký quỹ đạt 2.926 tỷ đồng trong chín tháng, tăng 68,3%, chiếm khoảng 42% doanh thu hoạt động. Riêng quý III, mảng này mang về 948 tỷ đồng, tăng 34,3% và đóng góp gần 46% doanh thu quý. Tại ngày 30/9, dư nợ cho vay ký quỹ đạt 25.363 tỷ đồng, tăng 14,9% so với đầu năm.
Lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) cũng tăng 56,8%, đạt 1.251 tỷ đồng trong chín tháng. Ở chiều ngược lại, doanh thu môi giới giảm 25,6%, còn 2.122 tỷ đồng, do thanh khoản thị trường suy yếu. Diễn biến này cho thấy vai trò ngày càng lớn của các nguồn thu ngoài môi giới, góp phần duy trì hiệu quả kinh doanh.
Ở lĩnh vực ngân hàng đầu tư, doanh thu từ tư vấn M&A, bảo lãnh và đại lý phát hành chứng khoán đạt 61 tỷ đồng trong quý III. Dù đóng góp còn khiêm tốn trong tổng doanh thu, các nghiệp vụ này tiếp tục bổ sung vào cơ cấu nguồn thu của VPS, đồng thời phản ánh năng lực cung cấp dịch vụ trên thị trường vốn.
Giữ vững vị thế thị phần, chuẩn bị cho chu kỳ mới
Trong bối cảnh giao dịch trầm lắng, VPS tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu thị phần môi giới trên cả bốn thị trường. Riêng quý III, thị phần trên HOSE đạt 11,54%, HNX đạt 18,15%, UPCoM đạt 14,24% và chứng khoán phái sinh đạt 34,21%. Đây là quý thứ 23 liên tiếp VPS đứng đầu thị phần môi giới trên HOSE.
Song hành với vị thế thị phần là sự mở rộng của nền khách hàng. Đến cuối tháng 9, VPS có 1,62 triệu tài khoản, tăng 8,7% so với cùng kỳ. Trong một thị trường có thanh khoản thu hẹp, quy mô khách hàng tiếp tục tăng là yếu tố đáng chú ý, tạo nền tảng để công ty duy trì sức cạnh tranh và đón nhận sự phục hồi của hoạt động giao dịch trong tương lai.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán ghi nhận những thay đổi đáng kể. Tại ngày 30/9/2026, vốn chủ sở hữu của VPS đạt 32.074 tỷ đồng, tăng 11% so với đầu năm và chiếm 66% tổng tài sản. Nợ phải trả giảm 14,5%, xuống 16.734 tỷ đồng; vay ngắn hạn giảm 44% so với cùng kỳ. Tỷ lệ vốn khả dụng đạt 988%, gấp 3,8 lần mức tối thiểu theo quy định.
Việc gia tăng tỷ trọng vốn chủ sở hữu, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn vay ngắn hạn giúp VPS chủ động hơn trong quản trị chi phí vốn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động duy trì ở mức cao. Cơ cấu tài chính này cũng tạo thêm dư địa cho hoạt động cho vay, đầu tư và phát triển dịch vụ trong những giai đoạn tiếp theo.
Nhìn về giai đoạn 2026–2027, triển vọng dòng vốn ngoại sau nâng hạng cùng những cải cách về hạ tầng và cơ chế giao dịch được kỳ vọng mở ra cơ hội mới cho thị trường chứng khoán.
Với VPS, bên cạnh việc củng cố năng lực tài chính, sự ra mắt của VPS Smart Indexing vào tháng 8/2026 cũng đánh dấu bước mở rộng sang các giải pháp đầu tư tích sản có hệ thống. Những chuyển động này cho thấy sự chuẩn bị của công ty không chỉ hướng đến chu kỳ thị trường tiếp theo, mà còn gắn với nhu cầu đầu tư dài hạn ngày càng đa dạng của khách hàng.
