Chứng khoán Việt đón vận hội mới

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Xuân mới thường mang theo kỳ vọng mới. Với thị trường chứng khoán, bước vào năm 2026, kỳ vọng ấy không còn đến từ những cơn sóng ngắn hạn, mà từ cảm nhận rõ ràng hơn về một chu kỳ phát triển bền vững đang dần hình thành.

Thị trường bứt phá, niềm tin lan tỏa

Năm 2025 đánh dấu một bước bứt phá mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index liên tục xác lập các mốc mới, vượt đỉnh lịch sử và đạt 1.784,49 điểm vào ngày kết phiên của năm, tăng 40,9% so với cuối năm 2024, thuộc top cao nhất khu vực và thế giới. (Hình 1)

Không chỉ điểm số, quy mô và thanh khoản của thị trường cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực. Kết phiên giao dịch cuối năm 2025, vốn hóa thị trường đạt gần 10 triệu tỷ đồng, tăng 39,1% so với cuối năm 2024, tương đương 86,7% GDP, cao hơn 16,5 điểm phần trăm so với thời điểm cuối năm trước. Giá trị giao dịch bình quân năm 2025 đạt hơn 29.000 tỷ đồng/phiên, tăng 39,2% so với năm 2024. Đáng chú ý, trong tháng 8/2025, giá trị giao dịch có thời điểm vượt 2 tỷ USD/phiên - cao nhất khu vực ASEAN, phản ánh tâm lý tích cực và sự trở lại của dòng tiền trên thị trường. Những con số này cho thấy vai trò ngày càng lớn của thị trường chứng khoán trong hệ thống tài chính và trong dòng chảy của nền kinh tế. (Hình 2)

Sự khởi sắc của thị trường còn được thể hiện qua làn sóng nhà đầu tư mới. Đến hết tháng 12/2025, số lượng tài khoản nhà đầu tư đạt 11,87 triệu, tăng thêm 2,57 triệu tài khoản so với cuối năm 2024, mức tăng cao nhất trong nhiều năm qua.

Áp lực bán ròng của khối nhà đầu tư nước ngoài cũng giảm mạnh vào giai đoạn cuối năm, với giá trị bán ròng trong tháng 11/2025 chỉ còn hơn 8.300 tỷ đồng. Sang tháng 12, khối ngoại đã quay lại trạng thái mua ròng với giá trị hơn 1.400 tỷ đồng. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đang dần được củng cố sau những chuyển biến tích cực từ thị trường và niềm tin vào các chính sách mà Việt Nam đã, đang và sẽ triển khai.

Chính sách đồng hành, nền tảng cho vận hội dài hạn

Năm 2025 là năm ghi dấu ấn đậm nét về chính sách đối với thị trường chứng khoán. Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản định hướng quan trọng, tạo khung khổ pháp lý và tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển của thị trường. Tiêu biểu là Quyết định số 2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, khẳng định quyết tâm cải cách và hội nhập sâu hơn với thị trường vốn quốc tế.

Cùng với đó, Nghị định số 245/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020 đã kịp thời tháo gỡ nhiều vướng mắc trong hoạt động thị trường. Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Đáng chú ý, Quyết định số 3168/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đã đặt nền móng cho việc hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, hướng tới tăng trưởng ổn định và bền vững.

Đặc biệt, việc hệ thống giao dịch KRX chính thức đi vào vận hành từ tháng 5/2025 được xem là bước tiến quan trọng về hạ tầng thị trường. Đây không chỉ là cú hích về công nghệ, mà còn mở ra dư địa cho việc triển khai các sản phẩm mới và mô hình giao dịch hiện đại, góp phần nâng cao sức hấp dẫn và năng lực cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Mùa xuân dài hạn của thị trường chứng khoán bắt đầu từ chính sự bình tĩnh, chắt lọc và kiên định của nhà đầu tư

Mùa xuân dài hạn của thị trường chứng khoán bắt đầu từ chính sự bình tĩnh, chắt lọc và kiên định của nhà đầu tư

Những động lực định hình vận hội 2026

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào một giai đoạn mới với nhiều động lực cộng hưởng, từ bối cảnh vĩ mô thuận lợi, đến những cải cách mang tính cấu trúc của chính thị trường. Không khí lạc quan không chỉ đến từ kỳ vọng, mà được củng cố bởi những yếu tố nền tảng đang dần hội tụ.

Trước hết, môi trường vĩ mô toàn cầu và trong nước được kỳ vọng tiếp tục theo hướng hỗ trợ tăng trưởng. Việc các ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), bước vào chu kỳ giảm lãi suất tạo ra dư địa quan trọng cho dòng vốn đầu tư quay trở lại các thị trường mới nổi. Mặt bằng lãi suất toàn cầu hạ nhiệt không chỉ giúp giảm chi phí vốn, cải thiện triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, mà còn thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản rủi ro hơn, trong đó có cổ phiếu tại các thị trường có tiềm năng tăng trưởng cao như Việt Nam. Trong nước, chính sách điều hành tài khóa, tiền tệ tiếp tục theo hướng linh hoạt, ổn định vĩ mô, tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển. (Hình 3)

Đáng chú ý, câu chuyện nâng hạng thị trường đang trở thành một trong những động lực lớn nhất của giai đoạn 2026 - 2030. Theo các đánh giá, nếu được nâng hạng chính thức lên nhóm thị trường mới nổi, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút thêm hàng chục tỷ USD dòng vốn ngoại trong trung và dài hạn từ các quỹ đầu tư thụ động và chủ động toàn cầu. Quan trọng hơn, nâng hạng không chỉ là câu chuyện của dòng tiền, mà còn là cú hích mạnh mẽ thúc đẩy cải cách về minh bạch, quản trị doanh nghiệp, chuẩn mực công bố thông tin và khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài. Đây chính là “lực kéo dài hạn” giúp thị trường chứng khoán Việt Nam bước ra sân chơi lớn với một vị thế mới.

Ở góc độ vi mô, sức hấp dẫn của thị trường năm 2026 còn đến từ những cải cách mang tính kỹ thuật nhưng có tác động sâu rộng. Việc nghiên cứu và triển khai các sản phẩm, cơ chế giao dịch mới như giao dịch T+0, cùng lộ trình xây dựng và vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) theo hướng cụ thể, rõ ràng sẽ góp phần nâng cao thanh khoản, giảm rủi ro và tiệm cận hơn với chuẩn mực quốc tế. Đây là những yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài quy mô lớn.

Bên cạnh đó, chủ trương đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt với những doanh nghiệp quy mô lớn, thương hiệu mạnh, được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn hàng hóa chất lượng cao cho thị trường. Sự xuất hiện của các doanh nghiệp đầu ngành không chỉ giúp mở rộng quy mô thị trường, mà còn tạo thêm lựa chọn đầu tư dài hạn, góp phần nâng cao chất lượng và chiều sâu của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Những đánh giá tích cực từ các tổ chức trong nước và quốc tế đang góp phần củng cố triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026.

Công ty Chứng khoán SSI dự báo, VN-Index có thể hướng tới mốc 2.120 điểm trong kịch bản tích cực, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số giai đoạn 2026 - 2030, được hỗ trợ bởi cải cách cơ cấu, dòng vốn FDI mạnh mẽ và đầu tư hạ tầng.

Ở góc độ quốc tế, các tổ chức như World Bank và IMF đều đánh giá Việt Nam tiếp tục là điểm sáng tăng trưởng trong nhóm thị trường mới nổi, nhờ nền tảng vĩ mô ổn định và vai trò ngày càng rõ trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, FTSE Russell và MSCI ghi nhận những cải thiện tích cực về minh bạch, hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường, qua đó củng cố kỳ vọng nâng hạng và thu hút dòng vốn dài hạn trong những năm tới. Theo Ngân hàng JP Morgan, ở kịch bản tích cực, VN-Index kết thúc năm 2026 ở mức 2.200 điểm. (Bảng 1)

Có thể nói, vận hội của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 không chỉ đến từ một động lực đơn lẻ, mà là kết quả của sự hội tụ giữa bối cảnh vĩ mô thuận lợi, cải cách thị trường quyết liệt và kỳ vọng dài hạn của dòng vốn trong và ngoài nước.

Tầm nhìn đầu tư năm mới: Chậm lại để bền vững hơn

Bước vào năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ thay đổi ở điểm số hay thanh khoản, mà quan trọng hơn là thay đổi ở “cách tiền vận động”. Sau nhiều chu kỳ thăng trầm, dòng tiền đang dần bớt nóng vội, bớt “đánh nhanh, thắng nhanh” để chuyển sang một trạng thái mới: Chậm hơn, kỹ hơn, nhưng đi xa hơn.

Nếu như vài năm trước, không ít nhà đầu tư bước vào thị trường với tâm lý “mua để chốt lời nhanh”, thì nay, nhà đầu tư bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến những yếu tố căn bản: Doanh nghiệp làm ăn ra sao, dòng tiền hoạt động có bền không, kế hoạch tăng trưởng có thực chất không, ban lãnh đạo có giữ chữ tín không, và quan trọng là doanh nghiệp đó có đứng đúng vị trí trong những xu hướng lớn của nền kinh tế hay không. Thay vì nhìn bảng điện như một cuộc đua ngắn, nhiều người đã coi thị trường như một hành trình tích lũy tài sản có kỷ luật.

Sự thay đổi này đặc biệt rõ khi “câu chuyện đầu tư năm mới” không còn xoay quanh việc săn các mã tăng mạnh trong vài phiên, mà chuyển sang câu hỏi: Doanh nghiệp nào có thể đồng hành 2 - 3 năm tới và “nắm giữ có đáng để kiên nhẫn hay không”. Những chủ đề có sức hút dài hạn vì thế trở nên nổi bật hơn: Hạ tầng và đầu tư công, chuyển đổi số, kinh tế xanh, xuất khẩu gắn với chuỗi cung ứng mới và các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững trong ngành.

Ở phía các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là các quỹ, chiến lược tích lũy cũng đang quay lại rõ nét. Khi định giá thị trường được nhìn nhận theo hướng hấp dẫn hơn trong tương quan khu vực, các quỹ có xu hướng ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tốt, quản trị minh bạch, thanh khoản cao, câu chuyện tăng trưởng dài hạn rõ ràng. Thay vì chạy theo những nhịp sóng ngắn mang tính thời điểm, dòng tiền tổ chức thường tìm kiếm “giá trị thực” và sự ổn định, qua đó góp phần làm mềm biến động của thị trường.

Một nét mới đáng chú ý là nhà đầu tư cá nhân cũng đang “tổ chức hóa” hơn trong cách hành xử. Danh mục được chia lớp rõ ràng hơn: Phần dài hạn, phần linh hoạt ngắn hạn; kỷ luật chốt lời, kỷ luật cắt lỗ được coi trọng; và thói quen “đi theo tin đồn” dần nhường chỗ cho việc theo dõi báo cáo tài chính, chất lượng công bố thông tin và triển vọng ngành. Khi hành vi thị trường thay đổi theo hướng chuyên nghiệp hơn, độ bền của xu hướng tăng thường được cải thiện, thay vì chỉ dựa vào hưng phấn nhất thời.

Vì thế, nếu năm 2025 là năm của sự bứt phá về chỉ số và thanh khoản, thì năm 2026 có thể là năm đáng kỳ vọng hơn ở một khía cạnh sâu hơn: Thị trường trưởng thành. Chậm lại để bền vững hơn không có nghĩa là thiếu cơ hội, mà là cơ hội được đặt trên nền tảng chắc chắn hơn. Và trong tinh thần đầu năm, “lộc” của nhà đầu tư có thể không nằm ở những cú nhảy vội, mà nằm ở việc chọn đúng doanh nghiệp, đúng xu hướng và kiên nhẫn đi cùng sự tăng trưởng thật.

Những điểm sáng dẫn dắt thị trường

Trong bức tranh vận hội 2026, sự dịch chuyển của dòng tiền cho thấy thị trường đang hình thành những trụ cột dẫn dắt mang tính dài hạn rõ nét hơn. Thay vì dàn trải, sự quan tâm của nhà đầu tư ngày càng tập trung vào các nhóm doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Nổi bật là các doanh nghiệp gắn với đầu tư công và phát triển hạ tầng, khi chu kỳ giải ngân được đẩy mạnh và lan tỏa sang nhiều lĩnh vực liên quan. Song song với đó, các ngành xuất khẩu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu tiếp tục được kỳ vọng hưởng lợi từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và môi trường thương mại quốc tế thuận lợi hơn. Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, quá trình tái cấu trúc và cải thiện chất lượng tài sản đang tạo nền tảng cho tăng trưởng ổn định, đồng thời nâng cao vai trò dẫn dắt của nhóm ngành này đối với toàn thị trường.

Bên cạnh các trụ cột truyền thống, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 cũng được kỳ vọng ghi nhận sự nổi lên của những “điểm sáng mới”. Đó là các doanh nghiệp tiên phong trong chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và mô hình kinh doanh bền vững. Những doanh nghiệp này không chỉ mang lại câu chuyện tăng trưởng dài hạn, mà còn góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa, làm sâu sắc hơn cấu trúc và sức cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Xuân của niềm tin

Xuân 2026 đến với thị trường chứng khoán Việt Nam không bằng những cơn sóng lớn hay sự hưng phấn nhất thời, mà bằng sự trở lại của niềm tin có cơ sở. Đó là niềm tin được xây dựng từ kỷ luật thị trường ngày càng rõ ràng hơn, từ những cải cách chính sách và hạ tầng đang từng bước phát huy hiệu quả, và từ tầm nhìn dài hạn đang dần định hình trong hành vi của nhà đầu tư.

Thị trường có thể chưa bứt phá ngay trong một sớm một chiều, nhưng đang đi đúng hướng. Khi dòng tiền trở nên kiên nhẫn hơn, doanh nghiệp minh bạch hơn và chính sách đồng hành nhất quán hơn, nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng bền vững được củng cố. Và đôi khi, một mùa Xuân dài hạn của thị trường chứng khoán lại bắt đầu từ chính sự bình tĩnh, chắt lọc và kiên định đó.

TS. Phạm Tiến Đạt
Viện Chiến lược và Chính sách tài chính (Bộ Tài chính)

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục