Tiến sĩ Lê Đức Khánh – Giám đốc Phân tích VPS phát biểu tại sự kiện. Ảnh chụp màn hình
Nâng hạng là dấu mốc quan trọng nhưng không tự động tạo lợi nhuận cho từng tài khoản. Dòng vốn mới cần thời gian để hiện thực hóa, trong khi giá cổ phiếu vẫn phụ thuộc vào nền tảng doanh nghiệp, định giá và kỳ vọng lợi nhuận.
Từ khoảng cách giữa cơ hội của thị trường và hiệu quả của từng nhà đầu tư, câu hỏi đặt ra không chỉ là chọn cổ phiếu nào, mà còn là phân bổ vốn ra sao. Vấn đề ấy được trao đổi tại tọa đàm trực tuyến “Chọn cá mập hay chọn cả đại dương? – Giải mã cuộc đua hiệu suất giữa cổ phiếu riêng lẻ và rổ tích sản”, do CTCP Chứng khoán VPS (HOSE: VCK) tổ chức ngày 14/10.
Dòng tiền chờ đợi, cơ hội phân hóa
Lãi suất, tỷ giá và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn tiếp tục ảnh hưởng đến dòng vốn. Tuy nhiên, điều cần thiết không phải chạy theo mọi thông tin vĩ mô, mà là chọn lọc những yếu tố thực sự tác động đến môi trường đầu tư, triển vọng doanh nghiệp và phương án phân bổ tài sản.
“Kỳ vọng nâng hạng và dòng vốn thực tế sau nâng hạng là hai câu chuyện khác nhau”, Tiến sĩ Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích VPS, lưu ý. Theo ông, nâng hạng giúp cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế, mở ra dư địa phát triển thị trường, nhưng không đồng nghĩa tất cả nhóm ngành hay cổ phiếu sẽ lập tức tăng giá.
Sự thận trọng của dòng tiền còn phản ánh tâm lý chờ đợi. Theo quan sát của ông Khánh, lượng tiền gửi của nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán vẫn lớn; một bộ phận nhà đầu tư tạm đứng ngoài để chờ tín hiệu rõ ràng hơn từ kinh tế vĩ mô và hoạt động doanh nghiệp. Thanh khoản suy yếu vì vậy không nhất thiết đồng nghĩa với việc cơ hội đầu tư biến mất.
Qua hoạt động khảo sát thực tế, ông Khánh ghi nhận triển vọng đáng chú ý ở một số doanh nghiệp thuộc lĩnh vực cảng biển, vận tải biển, tiện ích, hóa chất, phân bón và dầu khí. Song nhóm ngành dẫn dắt có thể thay đổi qua mỗi giai đoạn. Lựa chọn cổ phiếu cần dựa trên định giá, sức khỏe tài chính và tăng trưởng lợi nhuận, thay vì chỉ chạy theo ngành đang được chú ý hoặc thói quen giao dịch cũ.
 |
| Tiến sĩ Lê Đức Khánh (trái), bà Bùi Trúc Quỳnh (giữa) và bà Lê Thị Lệ Hằng (phải). Ảnh chụp màn hình |
Từ “chọn mã” đến tích sản theo mục tiêu
Bà Bùi Trúc Quỳnh, Trưởng phòng Tư vấn Tài chính VPS, chỉ ra rằng nhiều quyết định của nhà đầu tư cá nhân không xuất phát từ thay đổi trong giá trị doanh nghiệp, mà từ cảm xúc trước bảng điện. Cổ phiếu tăng nóng dễ kích hoạt tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội; khoản lãi nhỏ khiến nhà đầu tư sốt ruột chốt lời; trong khi cổ phiếu giảm sâu lại được nắm giữ với hy vọng sớm trở về giá vốn.
Nhà đầu tư cá nhân còn đối diện bất lợi so với các tổ chức có đội ngũ phân tích, công nghệ và quy trình quản trị chuyên nghiệp. Theo bà Quỳnh, trước khi quyết định tự giao dịch, mỗi người nên tự đánh giá ba điều: có đủ thời gian theo dõi thị trường, đủ kiến thức và kinh nghiệm phân tích, và đủ khả năng giữ kỷ luật trong cả những thời điểm hưng phấn lẫn hoảng loạn hay không.
Ở góc nhìn quản lý tài sản, một sự thay đổi quan trọng hơn có thể bắt đầu từ chính câu hỏi đầu tư. “Khoản đầu tư này sẽ giúp mình tiến gần đến mục tiêu tài chính nào?”, bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng Giám đốc Saigon Capital, gợi mở.
Mua nhà, chuẩn bị học phí cho con hay tạo nguồn tài sản trong tương lai đều cần xác định số tiền phải đạt được và thời gian thực hiện. Theo bà Hằng, không nhất thiết chờ có vốn lớn mới bắt đầu. Trích một phần thu nhập mỗi tháng để đầu tư đều đặn giúp hình thành kỷ luật tích sản, đồng thời tạo điều kiện tận dụng hiệu ứng lãi kép trong dài hạn.
Tích sản theo mục tiêu cũng không có nghĩa phải từ bỏ giao dịch chủ động. Bà Quỳnh đề xuất mô hình Core–Satellite (cốt lõi – vệ tinh), trong đó tỷ trọng tham khảo 70–80% danh mục cổ phiếu dành cho phần nền tảng, có thể đầu tư theo rổ và tích lũy định kỳ; 20–30% còn lại dành cho những cơ hội chọn mã riêng lẻ. Bà Hằng lưu ý tỷ lệ này không cố định, mà cần điều chỉnh theo mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro của mỗi người.
Trong phần danh mục tích sản, VPS Smart Indexing (VSI), sản phẩm do VPS phối hợp cùng Saigon Capital phát triển, là một phương án đầu tư theo rổ cổ phiếu dựa trên các tiêu chí phân bổ và cơ chế tái cân bằng định kỳ. Theo bà Hằng, việc tái cân bằng được thực hiện hàng tháng, căn cứ vào rủi ro giảm giá và xu hướng trung hạn của cổ phiếu. Cách tiếp cận này giúp giảm bớt việc phải liên tục quyết định mua bán từng mã, nhưng không loại bỏ rủi ro thị trường.
Giữa “cá mập” và “đại dương”, nhà đầu tư không nhất thiết phải chọn một, bỏ một. Điều quan trọng là xác định mỗi phần vốn phục vụ mục tiêu nào, trong thời hạn bao lâu và với mức rủi ro có thể chấp nhận. Bởi thước đo của tích sản theo mục tiêu không phải cổ phiếu nào tăng mạnh nhất trong một giai đoạn, mà là sau mỗi chu kỳ thị trường, nhà đầu tư có tiến gần hơn đến đích đến tài chính của mình hay không.
