Chính sách thuế - cú hích mạnh mẽ cho phát triển kinh tế

Công chức thuế hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện các thủ tục về thuế. Ảnh: Đức Thanh.

Giảm gánh nặng chi phí

Năm 2025, Bộ Tài chính đã nhanh chóng nghiên cứu, đề xuất và trình cấp có thẩm quyền một loạt giải pháp hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất, kéo dài sang năm 2026, nhằm giảm gánh nặng chi phí và tạo dư địa dòng tiền cho khu vực tư nhân.

Điểm nhấn đầu tiên là thuế giá trị gia tăng. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 174/2024/QH15 ngày 30/11/2024, tiếp tục giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng trong 6 tháng đầu năm 2025, với quy mô giảm thuế ước khoảng 26.100 tỷ đồng. Chính sách này không dừng lại ở nửa đầu năm.

Ngày 17/6/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết 204/2025/QH15, kéo dài mức giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng cho 6 tháng cuối năm 2025, cả năm 2026 và mở rộng thêm đối tượng thụ hưởng.

Tổng quy mô giảm thuế theo chính sách kéo dài ước khoảng 121.740 tỷ đồng, trong đó 6 tháng cuối năm 2025 giảm khoảng 39.540 tỷ đồng và năm 2026 giảm khoảng 82.200 tỷ đồng. Đây là mức hỗ trợ có độ phủ rộng nhất trong các công cụ thuế, bởi nó tác động xuyên suốt chuỗi giá trị: từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Cùng với giảm thuế suất, Quốc hội cũng thông qua Luật 149/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng. Trọng tâm của lần sửa đổi là gỡ vướng cơ chế hoàn thuế và bổ sung quy định linh hoạt để ứng phó hậu quả thiên tai, bão lũ, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

Một sắc thuế đầu vào quan trọng khác là thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn. Bộ Tài chính đã trình tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường trong năm 2025, tương tự mức đã áp dụng năm 2024. Quy mô giảm thu ngân sách nhà nước ước khoảng 44.000 tỷ đồng trong cả năm 2025.

Dù không lớn về tuyệt đối, song việc miễn, giảm các loại thuế, phí, lệ phí là động thái có tính chiến lược trong cải cách hành chính: khuyến khích dịch chuyển giao dịch lên nền tảng số, giảm chi phí tuân thủ và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp - người dân.

Nhìn bề mặt, đây là khoản giảm thu lớn với ngân sách. Nhưng trong điều hành vĩ mô, giảm thuế nhiên liệu kéo theo hiệu ứng lan tỏa mạnh lên chi phí logistics, vận tải, phân phối kéo theo giá thành sản phẩm cuối cùng có cơ hội hạ nhiệt.

Thuế nhập khẩu cũng được điều chỉnh linh hoạt có mục tiêu để bảo vệ sản xuất nội địa và giảm chi phí cho nhóm đầu vào chiến lược. Chính phủ đã ban hành Nghị định 144/2024/NĐ-CP ngày 1/11/2024, Nghị định 73/2025/NĐ-CP ngày 31/3/2025, Nghị định 108/2025/NĐ-CP ngày 19/5/2025 và Nghị định 260/2025/NĐ-CP ngày 10/10/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 26/2023/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu, nhập khẩu ưu đãi.

Quy mô giảm thuế từ các điều chỉnh này ước khoảng 5.000 tỷ đồng mỗi năm. Dù không phải mức giảm đại trà, nhưng lại trúng trọng điểm các ngành cần bảo hộ hợp lý và chi phí đầu vào có độ co giãn lớn.

Ở “mặt trận” phí và lệ phí, ngành Tài chính cũng đưa ra giải pháp trực tiếp hơn, dễ cảm nhận hơn. Chính phủ ban hành Nghị định 51/2025/NĐ-CP ngày 1/3/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định 10/2022/NĐ-CP về ưu đãi lệ phí trước bạ cho ô tô điện chạy pin.

Quy mô hỗ trợ từ chính sách này ước khoảng 2.400 tỷ đồng mỗi năm cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đây là khoản hỗ trợ không chỉ cho thị trường tiêu dùng, mà còn cho hệ sinh thái sản xuất - phân phối xe điện, một ngành hàng thâm dụng vốn cần trợ lực trong giai đoạn đầu mở rộng quy mô.

Ngày 30/6/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 64/2025/TT-BTC, miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí hỗ trợ doanh nghiệp và người dân đến hết ngày 31/12/2026. Quy mô hỗ trợ từ Thông tư này ước khoảng 3.000 tỷ đồng trong năm 2026. Trước đó, Thông tư 63/2023/TT-BTC ngày 16/10/2023 tiếp tục giảm phí, lệ phí từ 10% đến 50% cho dịch vụ công trực tuyến đến hết năm 2025, với quy mô hỗ trợ ước khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm.

Tạo dư địa dòng tiền cho khu vực tư nhân

Một trụ cột hỗ trợ quan trọng không kém là gia hạn thời hạn nộp thuế và giảm tiền thuê đất. Chính phủ ban hành Nghị định 81/2025/NĐ-CP và 82/2025/NĐ-CP ngày 2/4/2025, gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước; đồng thời gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2025.

Quy mô dòng tiền được “giữ lại” theo chính sách gia hạn này ước khoảng 116.100 tỷ đồng. Trong môi trường tín dụng đắt, gia hạn nghĩa vụ thuế đôi khi còn quan trọng hơn cả giảm thuế suất, bởi doanh nghiệp không bị mất tiền, mà được giữ tiền lâu hơn để xoay vòng vốn lưu động, trả lương, mua nguyên liệu và duy trì nhịp sản xuất.

Nghị định 230/2025/NĐ-CP ngày 19/8/2025, có hiệu lực từ 19/8/2025, quy định các trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất theo khoản 2 Điều 157 Luật Đất đai 2024.

Quy mô giảm tiền thuê đất ước khoảng 7.500 tỷ đồng trong năm 2025. Với doanh nghiệp thâm dụng mặt bằng sản xuất, kho bãi và logistics, đây là khoản tiết giảm chi phí thiết thực.

Chính sách thuế, phí giai đoạn 2025 - 2026 không chỉ là khoản giảm thu trên sổ cái, mà là cú hích kinh tế đúng thời điểm, giúp doanh nghiệp giữ nhịp dòng tiền, kích hoạt lực cầu thị trường và tạo nền tảng phục hồi thực chất cho năm 2026.

Hồng Vân
baodautu.vn