Quý III bứt tốc, củng cố thêm đà tăng trưởng
Nền kinh tế đã có một cú bứt tốc mạnh mẽ khi đạt tốc độ tăng trưởng 9,95% trong quý III/2026, gần chạm ngưỡng tăng trưởng 2 con số, sau khi đạt mức 8,15% và 8,81% trong quý I và quý II. Chính sự tăng tốc này đã đưa tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 lên 9,01%.
“Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm qua”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 9/2026 và họp trực tuyến với các địa phương, diễn ra sáng 3/10/2026.
Thực tế, mức tăng trưởng 9,01% của 9 tháng năm 2026, nếu so sánh trong giai đoạn từ năm 2011 tới nay, vẫn thấp hơn con số 9,44% của 9 tháng năm 2022. Nhưng năm 2022 là thời điểm đặc biệt. Khi ấy, nền kinh tế vừa vượt qua những tác động nghiêm trọng của đại dịch Covid-19, đạt mức tăng trưởng cao khi so sánh với nền tăng trưởng rất thấp của năm trước (9 tháng năm 2021, tăng trưởng GDP chỉ ở mức 1,42% - PV).
Bởi thế, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, các thành viên Chính phủ, cũng như lãnh đạo các địa phương đều đánh giá cao tốc độ tăng trưởng của quý III, cũng như 9 tháng năm 2026. Thậm chí, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng còn dùng từ “rất đáng phấn khởi” khi nói về mức tăng trưởng 9,95% của quý III, nhờ vậy, 9 tháng kéo được lên hơn 9%.
Không chỉ là con số tăng trưởng GDP nói chung, khi báo cáo Chính phủ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn còn nhấn mạnh một loạt điểm sáng khác của nền kinh tế. “Đà tăng trưởng đã được duy trì tích cực trên hầu hết các lĩnh vực”, Bộ trưởng nói và viện dẫn một loạt con số đáng chú ý.
Chẳng hạn, 9 tháng, khu vực nông, lâm, thủy sản tăng 4,02%, bám sát kịch bản cả năm; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, trong đó công nghiệp tăng 11,02%, cao nhất từ năm 2015 đến nay; khu vực dịch vụ ước tăng 8,69%, chỉ thấp hơn tốc độ tăng cùng kỳ năm 2022 (11,37%) từ năm 2015 đến nay…
Cùng với đó, 9 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,4%, trong phạm vi cận dưới mục tiêu cả năm (13-15%); khách quốc tế đạt khoảng 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%, cao nhất từ trước đến nay… Đặc biệt, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, vốn thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%, bám sát mục tiêu cả năm (khoảng 30 tỷ USD).
Xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ; cán cân thương mại đảo chiều sang xuất siêu 1,27 tỷ USD trong tháng 9. Giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt gần 643.000 tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ 2025 trên 202.000 tỷ đồng về số tuyệt đối và 12,9 điểm phần trăm về tỷ lệ.
Sự nỗ lực của toàn nền kinh tế đã đưa đến kết quả tích cực này. Nhờ vậy, tình hình tăng trưởng GRDP của các địa phương cũng có chuyển biến rõ nét. Đã có 12/34 địa phương đạt tăng trưởng 2 con số trong 9 tháng.
Trong đó, có 7/10 địa phương trọng điểm đạt tốc độ tăng trưởng cao. Chẳng hạn, Quảng Ninh (quy mô thứ 7, tăng 12,54%, dẫn đầu cả nước), Hải Phòng (quy mô thứ 3, tăng 12,08%, xếp thứ 3 cả nước), Bắc Ninh (quy mô thứ 5, tăng 11,81%, xếp thứ 4 cả nước)... Đáng chú ý, TP.HCM và Hà Nội tăng trưởng tương ứng 9,06% và 8,85%, cao hơn khoảng 0,7 điểm phần trăm so với tốc độ tăng 6 tháng.
Áp lực chặng đua cuối
Dù tăng trưởng GDP quý III và 9 tháng là tích cực, nhưng Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, nền kinh tế còn đối diện với nhiều khó khăn, áp lực điều hành vĩ mô lớn, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số là một thách thức lớn.
Soi vào các động lực tăng trưởng truyền thống, có thể thấy, khu vực công nghiệp - xây dựng (chiếm 37,65% GDP năm 2025) vẫn tăng thấp hơn 1,1 điểm phần trăm so với mục tiêu cả năm; tiêu dùng 9 tháng nếu loại trừ yếu tố giá, chỉ tăng gần 8%, mặc dù cao hơn tốc độ tăng 8 tháng (tăng 7,6%) nhưng chưa đột phá so với cùng kỳ (7,2%); xuất nhập khẩu tăng trưởng cao, xuất siêu đã quay trở lại trong tháng 9 (1,27 tỷ USD), nhưng 9 tháng vẫn nhập siêu 19,42 tỷ USD…
Ngay cả vốn đầu tư toàn xã hội, theo báo cáo của Bộ Tài chính, dù 9 tháng đã đạt khoảng 61% nhu cầu vốn cả năm, nhưng đầu tư tư nhân chưa đạt kỳ vọng, 9 tháng đạt 1,65 triệu tỷ đồng, chỉ tăng 14%. Vẫn còn 1.131 dự án tồn đọng đã có phương án nhưng chưa hoàn thành tháo gỡ. Đầu tư của một số doanh nghiệp nhà nước lớn còn chậm.
Trong khi đó, dù giải ngân đầu tư công hiện khá tích cực, nhưng vẫn còn 7 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 15% và chưa giải ngân; 37 dự án/dự án thành phần giải ngân dưới 40% kế hoạch; vốn chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 giải ngân rất thấp, khoảng 1,5%.
Còn với các động lực tăng trưởng mới, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng, vẫn chưa được như kỳ vọng, cần tiếp tục thúc đẩy.
Số liệu thống kê cũng cho thấy, dù nhiều địa phương tăng trưởng tích cực, nhưng vẫn có tới 24/34 địa phương, trong đó có một số địa phương trọng điểm tăng trưởng 9 tháng thấp hơn mục tiêu cả năm, tạo áp lực lớn lên quý IV... Để đạt được mức “khoán tăng trưởng”, quý IV/2026, Hà Nội cần tăng trưởng 16,6%, TP.HCM tăng 13,2%, Hải Phòng tăng 15,4%, Quảng Ninh tăng 14,2%...
Còn với tăng trưởng của cả nước, thực tế, tăng trưởng GDP 9 tháng vẫn thấp hơn 0,99 điểm phần trăm so với mục tiêu cả năm. Theo tính toán của Bộ Tài chính, để cả năm tăng trưởng 2 con số, quý IV cần tăng trưởng 12,5%. “Đây là một thách thức rất lớn”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh điều này. Theo Thủ tướng, đây là “áp lực rất lớn”, “nhiệm vụ rất nặng nề”, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm và nỗ lực cao nhất.
Tương tự, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng cho rằng, mục tiêu cả năm là một thách thức vô cùng lớn. Tuy nhiên, theo Phó thủ tướng, chúng ta có niềm tin, có dư địa để có thể đạt được mục tiêu đề ra.
Dư địa và tiềm năng là giải ngân đầu tư công, giải ngân vốn đầu tư nước ngoài, việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng để đưa hết nguồn lực ra nền kinh tế, việc gia tăng năng lực sản xuất, cũng như việc phân cấp, phân quyền sẽ mở thêm không gian phát triển mới…
Liên quan tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam trong năm nay, mới đây, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam lên 7,8%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7/2026.
Theo ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia Ngân hàng ADB tại Việt Nam, động lực tăng trưởng của Việt Nam sẽ đến từ nhiều phía. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục mở rộng, tiêu dùng trong nước tăng mạnh và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài duy trì ổn định.
“Nhu cầu trong nước cải thiện cùng với tiến độ đầu tư được đẩy nhanh cũng góp phần củng cố triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới”, ông Shantanu Chakraborty nói.
Tăng tốc để chạm mốc 10%
Nền kinh tế dù đang đối diện nhiều khó khăn, thách thức, nhưng mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay vẫn đang được Chính phủ kiên định thực hiện. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, phải quyết tâm cao nhất để GDP tăng trưởng 12,5% trong quý IV.
Người đứng đầu Chính phủ cũng đã chỉ đạo một loạt nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong quý cuối năm, trong đó có việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, làm sao phải giải ngân 100% kế hoạch.
“Chúng ta đã phấn đấu giải ngân hết quý III được hơn 60% rồi. Nếu như giải ngân được 100% trong quý IV, thì sẽ đóng góp 2,5% tăng trưởng của quý cuối cùng của năm và đóng góp được 1,7% tăng trưởng của cả năm. Đây là động lực tăng trưởng rất đáng chú ý”, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói và cho rằng, dù giải ngân vốn đầu tư công cũng gặp những khó khăn nhưng sẽ không khó bằng các động lực tăng trưởng khác.
“Chúng ta đã có sẵn nong sẵn né rồi, chỉ cần tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo”, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói.
Ngoài giải ngân vốn đầu tư công, sự nỗ lực của các địa phương cũng rất quan trọng. Theo chỉ đạo của Thủ tướng, các địa phương trọng điểm đã tăng trưởng cao thì phải phấn đấu cao hơn nữa.
Địa phương nào tăng trưởng còn thấp thì càng phải nỗ lực hơn nữa, đánh giá kỹ các dư địa tăng trưởng, thực hiện ngay các giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt, cụ thể, hiệu quả, phấn đấu hoàn thành mục tiêu ở mức cao nhất.
Đáng mừng, các địa phương cũng đã và đang nỗ lực để hoàn thành nhiệm vụ được giao. “Bước vào chặng nước rút 3 tháng cuối năm, TP.HCM sẽ tập trung cao độ thực hiện 3 mục tiêu lớn: tăng trưởng kinh tế 2 con số, thu ngân sách đạt mốc 1 triệu tỷ đồng và giải ngân 100% vốn đầu tư công được giao”, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng cam kết, Hà Nội sẽ nỗ lực tạo đà bứt phá cho những tháng cuối năm và giai đoạn tiếp theo.