Lợi nhuận cảng biển tăng mạnh
Kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm cho thấy bức tranh tích cực của nhóm doanh nghiệp cảng biển. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng hai chữ số, trong khi một số đơn vị đã hoàn thành phần lớn kế hoạch kinh doanh cả năm.
Tại Công ty cổ phần Gemadept (mã GMD), doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm đạt 3.123 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.935,6 tỷ đồng, tăng 71%.
Theo Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội, động lực tăng trưởng của GMD đến từ cả hoạt động kinh doanh cốt lõi và khoản lãi thoái vốn. Mảng khai thác cảng và logistics tiếp tục hưởng lợi khi nhu cầu xuất nhập khẩu duy trì tích cực, cùng với việc cảng Nam Đình Vũ giai đoạn 3 đi vào vận hành.
Đáng chú ý, lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết của GMD tăng 58% so với cùng kỳ, riêng Gemalink tăng 43%. Đây là yếu tố phản ánh rõ hơn sức khỏe hoạt động kinh doanh cốt lõi, trong khi khoản lãi hơn 600 tỷ đồng từ chuyển nhượng vốn trong quý II mang tính chất bất thường.
Gemalink tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng dài hạn của GMD. Cảng nước sâu này tiếp tục duy trì lợi thế tại khu vực Cái Mép - Thị Vải, trong bối cảnh nhiều cảng lân cận đang hoạt động ở mức công suất cao. Dự án Gemalink giai đoạn 2A dự kiến đưa vào khai thác cuối năm 2027, bổ sung khoảng 900.000 TEU công suất.
Tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (mã MVN), doanh thu 6 tháng đạt 13.048 tỷ đồng, tăng 56%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 2.016 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ. Phần lãi từ các công ty liên kết đạt gần 370 tỷ đồng, tăng 87%.
Theo MVN, hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa tiếp tục tăng trưởng, tạo điều kiện thuận lợi cho khai thác cảng và dịch vụ hàng hải. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với các rủi ro từ biến động địa chính trị, chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và thời gian vận chuyển trên các tuyến quốc tế.
Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng (mã PHP), công ty con của MVN với tỷ lệ sở hữu 92,56%, cũng ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật. Doanh thu thuần 6 tháng đạt 1.695 tỷ đồng, tăng 37%; lợi nhuận trước thuế đạt 1.012 tỷ đồng, tăng 92%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 838 tỷ đồng, tăng 101%. Với mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 đạt 1.520 tỷ đồng, PHP đã hoàn thành gần 67% kế hoạch.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Tập đoàn Container Việt Nam (mã VSC) đạt doanh thu 1.722 tỷ đồng, tăng gần 16%. Lợi nhuận trước thuế đạt 381 tỷ đồng, tăng 22% và lợi nhuận sau thuế đạt 314 tỷ đồng, tăng 21%. Doanh nghiệp đã hoàn thành gần 51% mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm.
Kết quả tích cực của VSC đến từ hiệu quả hoạt động của các công ty con, đặc biệt ở mảng cảng biển, cùng với việc tối ưu vận hành và chi phí khấu hao giảm khi một số máy móc, thiết bị đã hết thời gian khấu hao.
Dư địa tăng trưởng còn rộng
Các doanh nghiệp sở hữu cảng nước sâu, vị trí thuận lợi, công suất còn dư địa và hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh sẽ có nhiều lợi thế hơn.
Tại Công ty cổ phần Cảng Đình Vũ (mã DVP), doanh thu 6 tháng đạt 335 tỷ đồng, tăng 9%, lợi nhuận trước thuế đạt 197 tỷ đồng, tăng 19%. Công ty đã hoàn thành khoảng 40% kế hoạch doanh thu và 42% kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026.
Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán NH Việt Nam, hoạt động xuất nhập khẩu được kỳ vọng bước vào cao điểm trong 6 tháng cuối năm, do đó DVP vẫn có khả năng vượt kế hoạch năm.
Một động lực đáng chú ý đối với DVP là xu hướng dịch chuyển nguồn hàng từ các cảng thượng nguồn sông Cấm về khu vực hạ nguồn như Đình Vũ, Tân Vũ và Nam Đình Vũ khi một số cảng cũ từng bước di dời hoặc chuyển đổi công năng.
Trong bối cảnh công suất khai thác cầu cảng của DVP đang tiến gần mức tối đa, mảng logistics hậu cảng được kỳ vọng trở thành bệ đỡ tăng trưởng mới. Các dịch vụ như lưu kho, buộc - cởi dây tàu và các dịch vụ giá trị gia tăng có thể giúp doanh nghiệp cải thiện doanh thu mà không hoàn toàn phụ thuộc vào việc gia tăng công suất xếp dỡ.
Công ty cổ phần Cảng Quy Nhơn (mã QNP) cũng ghi nhận doanh thu thuần 739 tỷ đồng trong 6 tháng, tăng 39%; lợi nhuận sau thuế đạt 85 tỷ đồng, tăng 31% so với cùng kỳ.
Nhìn rộng hơn, triển vọng ngành cảng biển đang được hỗ trợ bởi nhu cầu xuất nhập khẩu và sản lượng hàng hóa. Công ty Chứng khoán MB đánh giá, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng tích cực là yếu tố thúc đẩy nhóm cảng biển, trong đó GMD và PHP được kỳ vọng nằm trong nhóm có tăng trưởng nổi bật.
Bên cạnh yếu tố sản lượng, năm 2026 còn được kỳ vọng có thêm trợ lực từ việc điều chỉnh giá dịch vụ tại một số cảng nước sâu. Một số đánh giá trên thị trường cho rằng, giá xếp dỡ tại các cảng nước sâu có thể tăng 10-15%, qua đó tạo dư địa cải thiện doanh thu và biên lợi nhuận cho những doanh nghiệp sở hữu cảng có vị trí chiến lược.
Với GMD, động lực tăng trưởng tập trung ở Gemalink, Nam Đình Vũ và hệ thống logistics. Với PHP và DVP, lợi thế đến từ sự dịch chuyển nguồn hàng về khu vực hạ nguồn Hải Phòng. Trong khi đó, VSC còn dư địa cải thiện hiệu quả nhờ tối ưu vận hành hệ thống cảng phía Bắc.
Dù vậy, không phải cổ phiếu cảng biển nào cũng có triển vọng giống nhau. Các doanh nghiệp sở hữu cảng nước sâu, vị trí thuận lợi, công suất còn dư địa và hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh sẽ có nhiều lợi thế hơn. Ngược lại, những cảng chịu áp lực cạnh tranh cao, hạn chế về luồng tàu hoặc đã gần kín công suất có thể khó duy trì tốc độ tăng trưởng cao nếu không mở rộng sang các dịch vụ hậu cần.
Trên thị trường chứng khoán, nhóm cổ phiếu cảng biển diễn biến tích cực nhưng phân hóa rõ nét. Tính đến ngày 12/8, GMD tăng 1,2% trong 7 ngày và 35,2% trong một năm; PHP tăng lần lượt 2,9% và 16,9%; DVP tăng 0,6% và 14,6%; QNP giảm 1,9% trong 7 ngày nhưng tăng 1,7% trong một năm. Ở chiều ngược lại, VSC giảm 0,3% trong 7 ngày và giảm 42,9% trong một năm, trong khi PDN giảm hơn 1% trong 7 ngày.
Sau nhịp tăng trưởng mạnh của kết quả kinh doanh quý II, nhóm cổ phiếu cảng biển sẽ phải đối mặt với bài toán duy trì tăng trưởng thực chất, trong bối cảnh một phần kỳ vọng đã được phản ánh vào giá. Kết quả kinh doanh quý III và triển vọng mùa cao điểm cuối năm sẽ là những yếu tố quan trọng để xác nhận liệu nhóm cổ phiếu này có bước vào một nhịp tăng mới hay chỉ hưởng lợi ngắn hạn từ mùa báo cáo quý II.