Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng mua bán điện là hợp đồng dân sự, không thể tự cắt điện.
Mua bán điện là hợp đồng dân sự, không thể tự cắt điện
Chiều 20/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Dự thảo có một số nội dung mới là: quy định lộ trình xoá bỏ bù chéo giá điện, minh bạch cơ chế hình thành giá điện, hướng tới tính đúng tính đủ giá điện theo thị trường, áp dụng giá điện theo giờ cao điểm, thấp điểm, giao Bộ Công thương quy định việc ngừng/giảm cung cấp điện...
Phát biểu tại Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, cần hết sức cân nhắc quy định ngừng cung cấp điện tại điểm c khoản 2 Điều 49 dự thảo Luật; bởi vì, luật cũ đã quy định. Còn việc ngừng cung cấp điện do vi phạm hành chính thì hiện đã được quy định trong Luật Thủ đô và Luật Phát triển đô thị.
“Về cơ bản, hợp đồng mua bán điện giữa bên bán điện và người tiêu dùng là hợp đồng dân sự, nên không thể tự cắt điện nếu không phải vì mục đích quốc gia và lợi ích công cộng”, Phó Chủ tịch Quốc hội nói.
Cụ thể, khoản 3 Điều 49 dự thảo Luật quy định: “Bộ Công thương quy định chi tiết về trình tự ngừng, giảm mức cung cấp điện quy định tại khoản 2 Điều này; phương pháp xác định và mức chi phí ngừng, cấp điện trở lại".
Ông Định phân tích, Bộ Công thương quy định nội dung trên là không đúng vì ảnh hưởng đến quyền con người, quyền công dân.
Dự thảo Luật cũng bổ sung điểm b khoản 2 của Điều 49 như sau: “b) Khi có nhu cầu sửa chữa, bảo dưỡng, đại tu, xây lắp các công trình điện và các nhu cầu khác theo kế hoạch của bên bán điện hoặc theo yêu cầu của bên mua điện hoặc theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân trong trường hợp để bảo đảm an toàn thi công các công trình phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, bên bán điện có trách nhiệm thông báo cho bên mua điện biết trước thời điểm ngừng hoặc giảm mức cung cấp điện ít nhất 05 ngày bằng hình thức thông báo được thống nhất trong hợp đồng mua bán điện”.
Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nội dung trên cần được quy định chặt chẽ, nhất là việc ngừng cung cấp điện vì mục đích của tổ chức, cá nhân.
"Luật phải quy định việc ngừng cung cấp điện phải được các bên sử dụng điện có liên quan (có khả năng bị thiệt hại, bị ảnh hưởng) đồng ý. Và nếu việc ngừng cung cấp điện vì lợi ích của cá nhân mà ảnh hưởng, gây thiệt hại đến người dân thì phải bồi thường", ông Định nêu quan điểm.
Tháo gỡ thủ tục, tăng tính dự báo cho nhà đầu tư
Đại biểu Trần Vũ Khiêm (đoàn Quảng Trị) cho rằng thủ tục hành chính kéo dài là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án nguồn điện và lưới điện chậm tiến độ.
Do đó, theo đại biểu, việc dự thảo mở rộng cơ chế miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án điện lực thuộc chương trình, dự án thực hiện quy hoạch có thể góp phần cắt giảm các thủ tục trùng lặp, đẩy nhanh tiến độ triển khai.
 |
Đại biểu Trần Vũ Khiêm (đoàn Quảng Trị) |
Đại biểu cũng đánh giá tích cực việc sử dụng giá trúng thầu và thời hạn hợp đồng trúng thầu làm căn cứ ký kết hợp đồng mua bán điện, thay vì tiếp tục đàm phán lại sau đấu thầu.
Cách tiếp cận này, theo ông, có thể rút ngắn thời gian thực hiện dự án, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của nhà đầu tư tư nhân.
Đối với điện gió ngoài khơi, đại biểu Trần Vũ Khiêm đề nghị quy định rõ quy trình khảo sát, thẩm định kết quả khảo sát, trách nhiệm ký quỹ và kinh phí tháo dỡ công trình sau khi hết hạn.
Đồng thời, ông lưu ý cần kiểm soát việc chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp tại các dự án nhằm hạn chế nguy cơ thâu tóm hạ tầng năng lượng chiến lược.
Minh bạch chi phí, không chuyển rủi ro sang người mua điện
Liên quan đến cơ chế giá điện theo lộ trình xóa bù chéo, áp dụng giá điện giờ cao điểm, thấp điểm theo các kịch bản cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tán thành nguyên tắc giá điện phải phản ánh đầy đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, tạo động lực thu hút đầu tư và từng bước vận hành theo cơ chế thị trường.
 |
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên |
Tuy nhiên, ông đề nghị Chính phủ xác định cụ thể nội hàm, phạm vi và lộ trình xóa bỏ bù chéo; đồng thời phân biệt việc xóa bù chéo trong cơ chế giá với chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, hộ chính sách và người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị làm rõ nguồn kinh phí, chủ thể chịu chi phí, phương thức hạch toán, kiểm toán và hoàn trả đối với trường hợp Nhà nước bù đắp chi phí hợp lý khi giá điện chưa kịp điều chỉnh.
Ông lưu ý nguyên tắc bảo đảm thu hồi chi phí và lợi nhuận hợp lý không nên được hiểu là Nhà nước bảo đảm hiệu quả tài chính của dự án trong mọi trường hợp; rủi ro phải được phân bổ minh bạch, gắn với trách nhiệm của từng bên, không chuyển bất hợp lý sang ngân sách nhà nước hoặc người sử dụng điện.
Đồng quan điểm, đại biểu Tạ Thị Yên (đoàn Điện Biên) đề nghị làm rõ những khoản chi phí được tính vào giá điện, cũng như ranh giới giữa rủi ro mà nhà đầu tư phải tự chịu và rủi ro có thể được phân bổ vào giá bán điện.
Theo đại biểu, các chi phí phát sinh do quyết định đầu tư không hợp lý, quản trị kém hoặc lỗi chủ quan của doanh nghiệp không nên mặc nhiên chuyển sang người mua điện.
