Bước chuyển quan trọng
Mặc dù chưa thể bám đúng kế hoạch đề ra khi Gói thầu TV-02 - Tư vấn khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) và lập Hồ sơ mời thầu Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam - chưa thể mở thầu vào ngày 15/9/2026, song thời điểm mở thầu mới dự kiến chỉ lùi tối đa 7 ngày.
“Chúng tôi cần thêm vài ngày để hoàn thiện những khâu chuẩn bị cuối cùng, bảo đảm việc mở thầu Gói thầu TV-02 - một trong những gói thầu quan trọng nhất của Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam - diễn ra thuận lợi”, ông Trần Trung Nam, Trưởng phòng Phòng Quản lý dự án 3, Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng) chia sẻ.
Gói thầu TV-02 được xem là một trong những “chìa khóa” quan trọng đối với quá trình chuẩn bị đầu tư Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, công trình có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 67,34 tỷ USD.
Cụ thể, đơn vị tư vấn trúng thầu sẽ phải xây dựng Báo cáo nghiên cứu khả thi với mức độ tin cậy cao về kỹ thuật và kinh tế, làm cơ sở phục vụ việc xem xét, quyết định đầu tư; đồng thời hoàn thiện thiết kế FEED và Hồ sơ mời thầu để chuẩn bị triển khai các gói thầu xây lắp ở giai đoạn tiếp theo.
Quan trọng hơn, kết quả nghiên cứu về công nghệ, phương án đầu tư, tài chính và hiệu quả Dự án còn là cơ sở để đánh giá dư địa huy động nguồn lực ngoài Nhà nước, trong đó có khả năng tham gia của các nhà đầu tư trong và ngoài nước theo phương thức PPP, nếu đáp ứng các điều kiện về hiệu quả đầu tư và khả năng hoàn vốn.
Đơn vị tư vấn cũng phải bảo đảm tính đồng bộ của toàn bộ hệ thống đường sắt và hạ tầng liên quan; tổ chức khảo sát, thu thập dữ liệu cơ sở có độ chính xác và tin cậy cao; phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan trong quá trình lập Dự án, đồng thời tuân thủ các quy định của Việt Nam và thông lệ quốc tế.
Đặc biệt, với một dự án đường sắt tốc độ cao có quy mô và tính chất kỹ thuật chưa từng có tại Việt Nam, yêu cầu đặt ra đối với Gói thầu TV-02 không chỉ là hoàn thành một bộ hồ sơ nghiên cứu khả thi, mà còn phải tạo lập nền tảng kỹ thuật, công nghệ và tổ chức thực hiện đủ độ tin cậy cho quá trình triển khai Dự án, cũng như các bước phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao của Việt Nam sau này.
Trước đó, giữa tháng 5/2026, Ban Quản lý dự án Thăng Long đã tổ chức chương trình roadshow giới thiệu Gói thầu TV-02. Bên cạnh đại diện đại sứ quán các quốc gia sở hữu công nghệ đường sắt tốc độ cao hàng đầu thế giới, chương trình còn thu hút hơn 80 đơn vị tư vấn trong và ngoài nước đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Đức, Đài Loan, Pháp, Tây Ban Nha...
“Đây là một trong những chỉ dấu tích cực cho thấy sức hấp dẫn của Gói thầu TV-02, đồng thời mở ra khả năng lựa chọn được đơn vị tư vấn thực sự có năng lực, kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của Dự án”, đại diện Ban Quản lý dự án Thăng Long cho biết.
Tuy nhiên, dư địa về thời gian dành cho công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn hiện không còn nhiều. Theo yêu cầu mới nhất của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, việc mở thầu, đánh giá Hồ sơ đề xuất Gói thầu TV-02 phải được khẩn trương hoàn tất để ký hợp đồng với nhà thầu trong tháng 9/2026.
Đây được xem là một trong những mốc tiến độ quan trọng, bởi ngay sau khi hợp đồng được ký kết, tư vấn phải huy động nhân lực, đồng loạt triển khai khảo sát hiện trường trên toàn tuyến, làm việc với các địa phương để xác định các điểm khống chế, công trình liên quan và từng bước chốt hướng tuyến chính thức làm cơ sở cắm cọc giải phóng mặt bằng.
| |
Những đường găng mới
Tương tự Gói thầu TV-02 của Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, việc hoàn tất lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật Dự án thành phần 2 hiện cũng được xem là một trong những “đường găng” quyết định tiến độ Dự án Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo yêu cầu của Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án đường sắt phải hoàn thành lựa chọn tư vấn thiết kế kỹ thuật trong tháng 9/2026 và triển khai các bước tiếp theo từ tháng 10/2026. Trong đó, riêng Dự án thành phần 2.3 - phần công việc chủ yếu còn lại của Dự án thành phần 2 - có giá trị dự kiến khoảng 188.377 tỷ đồng, dự kiến chia thành 7 gói thầu, gồm 6 gói thầu hạ tầng và 1 gói thầu tích hợp hệ thống “tứ điện” gồm thông tin, tín hiệu, điện lực và điện sức kéo.
Theo kế hoạch của chủ đầu tư, việc lựa chọn nhà thầu thi công sẽ được triển khai từ tháng 12/2026, hướng tới hoàn thành đấu thầu, ký hợp đồng gói xây lắp đầu tiên vào đầu năm 2027. Vì vậy, nếu khâu lựa chọn tư vấn thiết kế kỹ thuật tiếp tục kéo dài, chuỗi công việc tiếp theo từ hoàn thiện hồ sơ thiết kế đến lựa chọn nhà thầu xây lắp đều có thể bị ảnh hưởng.
Được biết, hồ sơ mời thầu gói tư vấn khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật Dự án thành phần 2 đã được phát hành từ ngày 22/6/2026. Ban Quản lý dự án đường sắt đang hoàn tất thương thảo với nhà thầu về giá hợp đồng.
Do giá dự thầu vượt khá xa giá gói thầu được duyệt, Ban Quản lý dự án đường sắt đã nhiều lần đàm phán với nhà thầu. Đến nay, quá trình thương thảo cơ bản hoàn tất; chủ đầu tư đang xử lý tình huống theo hướng yêu cầu nhà thầu chào lại giá, đồng thời rà soát lại giá gói thầu, phấn đấu ký hợp đồng trong tháng 9/2026.
Các gói tư vấn thẩm tra, giám sát khảo sát và hỗ trợ quản lý Dự án cũng đang được thẩm định, phê duyệt dự toán, với mục tiêu hoàn thành lựa chọn nhà thầu trong tháng 10/2026 để triển khai đồng bộ với gói tư vấn thiết kế kỹ thuật.
“Vướng mắc lớn nhất hiện nay là Dự án có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, áp dụng nhiều tiêu chuẩn, định mức của Trung Quốc, trong khi năng lực tiếp cận của tư vấn trong nước còn hạn chế. Bên cạnh đó, một số hạng mục chưa có giá thị trường rõ ràng, khiến việc xác định dự toán và giá gói thầu phát sinh chênh lệch đáng kể”, ông Mai Minh Việt, Giám đốc Ban Quản lý dự án đường sắt cho biết.
Không chỉ Dự án thành phần 2 phải tăng tốc để đáp ứng các mốc đề ra, Dự án thành phần 1 - đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga, có tổng mức đầu tư 3.299 tỷ đồng - cũng đang triển khai chậm hơn kế hoạch.
Dự án thành phần 1 gồm khoảng 27,93 km đường kết nối và 44,05 ha quảng trường ga cho 21 ga, sau điều chỉnh còn 20 ga. Gói thầu đầu tiên tại 5 ga đã khởi công ngày 19/12/2025, song do mặt bằng bàn giao nhỏ lẻ, “xôi đỗ”, nên hiện mới có thể triển khai thi công tại 3 ga Lào Cai, Phú Thọ và Nam Hải Dương, khối lượng thực hiện còn hạn chế.
“Để tránh giải phóng mặt bằng trở thành điểm nghẽn mới, Ban Quản lý dự án đường sắt phải khẩn trương làm việc với 6 tỉnh, thành phố về tiến độ giải phóng mặt bằng, giải ngân, các khó khăn, vướng mắc và giải pháp xử lý; trên cơ sở đó báo cáo, đề xuất Bộ trưởng làm việc với các địa phương nếu cần thiết, bảo đảm không ảnh hưởng đến tiến độ chung”, lãnh đạo Bộ Xây dựng chỉ đạo.