Các doanh nghiệp đã có một khởi đầu tích cực trong năm 2026. Trong ảnh: Sản xuất hàng xuất khẩu tại Công ty Dệt may Phong Phú. Ảnh: L.T
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì
“Tích cực” là cụm từ được nhắc tới rất nhiều trong báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội tháng 2 và 2 tháng đầu năm 2026, mà Bộ Tài chính trình Chính phủ trong phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 2/2026, tổ chức hôm qua (4/3).
“Trong bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức, chúng ta đã theo sát tình hình, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, khẩn trương tổ chức triển khai công việc ngay từ đầu năm. Nhờ đó, tình hình kinh tế - xã hội 2 tháng tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, được các tổ chức quốc tế đánh giá cao”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã nói như vậy tại phiên họp.
Những khó khăn, thách thức được Bộ trưởng nhắc đến là tình hình thế giới tiếp tục biến động rất khó lường, xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông, chính sách thuế quan của Mỹ cũng rất phức tạp… Trong bối cảnh ấy, bằng sự bền bỉ và nỗ lực vượt bậc, nền kinh tế Việt Nam vẫn đạt những kết quả đáng ghi nhận.
Dù số liệu cuối cùng phải tới ngày mai (6/3) mới được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) chính thức công bố, nhưng những ước tính ban đầu trong báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, thu ngân sách nhà nước 2 tháng đạt 601.300 tỷ đồng, bằng 23,8% dự toán, tăng 13,1% so với cùng kỳ; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu, xuất khẩu, nhập khẩu lần lượt tăng 22,2%, 18,3% và 26,3% so với cùng kỳ; vốn đầu tư nước ngoài đăng ký mới 2 tháng đạt 3,54 tỷ USD, tăng 61,5% so với cùng kỳ, vốn đầu tư nước ngoài thực hiện ước đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8%...
Đặc biệt, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường 2 tháng đạt gần 64.500 doanh nghiệp, tăng 29,4% so với cùng kỳ; tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế là 851.900 tỷ đồng, tăng 20,1%. Con số trên, theo Bộ Tài chính, đã cho thấy tín hiệu rõ nét niềm tin kinh doanh đang được củng cố trong cộng đồng doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý nhất là số doanh nghiệp thành lập mới đạt 35.417 doanh nghiệp, tăng tới 70,69% so với cùng kỳ - cao gấp hơn 2 lần trung bình giai đoạn 2021-2025. Đây là sự bứt phá mạnh mẽ, cho thấy làn sóng khởi sự kinh doanh diễn ra mạnh mẽ ngay từ đầu năm, phản ánh tác động tích cực của các chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân.
Một chỉ số khác cũng được Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhắc đến. Đó là Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 2, do S&P Global vừa công bố. Cụ thể, PMI của Việt Nam đạt 54,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 8 liên tiếp đạt trên 50 điểm, số lượng đơn hàng mới tăng trưởng tích cực, niềm tin kinh doanh tăng cao…
Ẩn số mới và những khó khăn cận kề
Tuy vậy, thách thức vẫn còn khi kinh tế toàn cầu chưa hẳn đã phục hồi như kỳ vọng. Trong bối cảnh đó, ẩn số mới đối với kinh tế toàn cầu và Việt Nam lại xuất hiện khi xung đột quân sự ở khu vực Trung Đông ngày càng phức tạp.
Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng nhấn mạnh việc tình hình thế giới diễn biến rất nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là việc Mỹ có chính sách thuế quan mới, xung đột quân sự tại Trung Đông gây gián đoạn vận tải biển, hàng không thế giới, tác động đến nguồn cung, giá dầu, khí LNG..., gây áp lực đến lạm phát, đồng thời có thể ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu của Việt Nam…
Chưa kể, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức khác. Chẳng hạn, ổn định kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều tác động từ bên ngoài; lãi suất huy động và cho vay có xu hướng tăng; giá dầu, khí và hàng hóa phục vụ sản xuất biến động mạnh…
Ông Andrew Harker, Giám đốc kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định, ngành sản xuất của Việt Nam đã có thể tiếp tục đà tăng trưởng đạt được trong tháng 1 và thậm chí còn đạt kết quả mạnh mẽ hơn trong tháng 2. Các doanh nghiệp đã có một khởi đầu tích cực trong năm 2026 và họ có thái độ tự tin nhất về tương lai trong gần 3 năm rưỡi qua.
“Điều này đặt ra yêu cầu là phải phối hợp đồng bộ, hiệu quả các chính sách, không để tác động hay đứt gãy cung - cầu năng lượng, nhanh chóng ổn định thị trường, kiểm soát giá cả và hỗ trợ tăng trưởng”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói và nhấn mạnh rằng, nhiệm vụ tăng trưởng quý I và cả năm 2026 “còn nhiều thách thức”.
Để cả năm tăng trưởng 10%, tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 1/2026, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho rằng, tăng trưởng GDP quý I/2026 phải đạt 9-10%, tạo nền tảng, tiền đề cho tăng trưởng 2 con số trong các quý sau.
Trong “cỗ xe tam mã” - đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, thì xuất khẩu có thể sẽ có những rủi ro khi thị trường toàn cầu vẫn có nhiều yếu tố bất định. Tiêu dùng nội địa cũng còn những khó khăn, khi mà theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 2 tháng chỉ tăng khoảng 7,5% so với cùng kỳ, thấp hơn tốc độ tăng cùng kỳ năm 2025 (9,3%).
Bởi thế, kỳ vọng đang được đặt vào đầu tư, trong đó có giải ngân đầu tư công. Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, giải ngân đầu tư công trong 2 tháng đầu năm đạt 55.740 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 10.900 tỷ đồng và tương đương về tỷ lệ so với cùng kỳ năm 2025. Cần tiếp tục thúc đẩy giải ngân đầu tư công để “thúc” tăng trưởng.
Bước khởi đầu thuận lợi cho tăng trưởng 2 con số
Dù khó khăn phía trước là rất lớn, nhưng một cách rất rõ ràng, nền kinh tế Việt Nam đang có bước khởi đầu thuận lợi cho mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm nay. Đó là một trong những lý do mà nhiều tổ chức quốc tế, như Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO), Tổ chức Growth Lab thuộc Trường Harvard Kennedy (Mỹ)… đã có những đánh giá tích cực về kinh tế Việt Nam trong năm 2026.
Các ngân hàng khác, như UOB và Standard Chartered, đều đặt niềm tin vào sự phục hồi của chu kỳ thương mại toàn cầu và vai trò mắt xích quan trọng của Việt Nam. Nền tảng tăng trưởng tốt năm 2025 và sự bùng nổ của dòng đầu tư nước ngoài là các yếu tố quan trọng cho tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam.
Tuy vậy, trước bối cảnh thế giới biến động khôn lường, để thúc đẩy tăng trưởng, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho rằng, cần tập trung thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, nhất là các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đổi mới mô hình tăng trưởng.
Liên quan đến vấn đề này, Tổng Bí thư Tô Lâm vừa chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương để định hướng hoàn thiện Nghị quyết của Trung ương về các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới.
Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Nghị quyết phải trả lời rõ những vấn đề cốt lõi như: mô hình tăng trưởng mới là gì, cấu trúc nền kinh tế đến năm 2030 - 2035 và 2045 ra sao, nguồn lực huy động từ đâu và cơ chế thực thi giám sát như thế nào? Đặc biệt, phải chuyển đổi căn bản động cơ của nền kinh tế từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, từ tăng trưởng theo chiều rộng sang dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Dù đây là các vấn đề mang tính chiến lược, dài hơi, nhưng chắc chắn, khi Nghị quyết được ban hành, sẽ tạo “cú hích chiến lược” cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, bắt đầu từ năm 2026.
Cùng với giải pháp này, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, để thúc đẩy tăng trưởng, cần phối hợp nhịp nhàng, linh hoạt, chặt chẽ, hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Đồng thời, thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống; khai thác mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ…
Đây chính là các giải pháp được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các thành viên Chính phủ nhấn mạnh tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 2/2026.
