Quyết định chính sách tiền tệ bắt đầu với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào thứ Tư (16/9), tiếp đó với Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) vào thứ Sáu (18/9) có thể định hình lại cục diện chính sách tiền tệ toàn cầu trong phần còn lại của năm 2026 và xa hơn nữa.
Mỹ sẽ là tâm điểm chú ý sau khi dữ liệu lạm phát cơ bản tháng 8 cao hơn dự kiến. Thông tin này đã thúc đẩy giới đầu tư đặt cược rằng Chủ tịch Fed Kevin Warsh cùng các nhà hoạch định chính sách khác sẽ bỏ phiếu nâng lãi suất, bất chấp mong muốn của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) phần lớn được dự báo đồng thuận sẽ nâng lãi suất cơ bản, sau khi hàng loạt dữ liệu tích cực được công bố, bao gồm mức tăng lương mạnh nhất tại nước này trong gần ba thập kỷ qua.
Với việc giá dầu một lần nữa vượt mốc 100 USD/thùng và xung đột tại Trung Đông dường như đang bùng phát trở lại, mọi hy vọng của các nhà hoạch định chính sách về việc giảm bớt áp lực giá cả toàn cầu dường như rất mong manh vào lúc này.
Sau khi các quan chức Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) thắt chặt chính sách trong cuộc họp chính sách tuần trước - động thái thứ hai kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát - giới đầu tư có thể sẽ kết thúc tuần với cái nhìn rõ nét hơn về xu hướng đồng loạt thắt chặt chính sách tiền tệ tại các nước G7.
Mỹ
Chủ tịch Fed Kevin Warsh từng phát biểu hồi tháng 8 rằng Fed sẽ có hành động nếu không thể "tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu của chúng tôi một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh". Dữ liệu lạm phát công bố trong tuần qua đã không mang lại sự an tâm đó. Các nhà đầu tư và chuyên gia kinh tế hiện đang xem việc Fed tăng lãi suất lần đầu tiên sau ba năm là điều gần như chắc chắn.
Sự ủng hộ cho động thái tăng lãi suất đã dần hình thành tại Fed ngay cả trước khi các số liệu mới nhất được công bố.
Goldman Sachs, JPMorgan, HSBC và Deutsche Bank đều dự báo mức tăng 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tuần này, trong khi đó, một số ngân hàng còn kỳ vọng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.
Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường đang định giá xác suất khoảng 90% cho việc Fed sẽ tăng lãi suất thêm 25 cơ bản trong tháng này - tăng từ mức khoảng 70% trước khi có dữ liệu lạm phát mới nhất - đồng thời dự kiến sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa vào tháng 12.
"Với việc chỉ số CPI cơ bản tăng mạnh hơn dự báo trên cơ sở hàng tháng và tăng tốc so với mức của tháng 7, chúng tôi cho rằng điều này sẽ khiến đa số các thành viên FOMC nghiêng về phương án tăng lãi suất tại cuộc họp sắp diễn ra”, Helen Lao, chuyên gia kinh tế tại CIBC Economics nhận định.
Fed đã duy trì lãi suất chính sách trong phạm vi 3,5%–3,75% kể từ tháng 12/2025 – một khoảng thời gian tạm dừng mà nhiều nhà phân tích từng dự báo sẽ kéo dài đến tận năm 2027. Tuy nhiên, nhận định này đã thay đổi đáng kể sau khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh có bài phát biểu mang quan điểm thắt chặt chính sách tại hội nghị Jackson Hole vào cuối tháng 8, khiến lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm tăng vọt.
Nhật Bản
Động thái tăng lãi suất nhiều khả năng diễn ra trong tuần này của BOJ sẽ là lần tăng thứ hai trong năm nay. Động thái này sẽ đưa lãi suất điều hành lên mức 1,25% – mức cao nhất kể từ năm 1995 – và có thể hỗ trợ thêm cho đồng yên, vốn đã tăng giá trong những tuần gần đây.
Các dữ liệu thị trường cho thấy lãi suất chính sách sẽ tăng 25 điểm cơ bản, đồng thời định giá xác suất xảy ra một đợt tăng nữa vào cuối tháng 12 ở mức hơn 80%. Bên cạnh các yếu tố định vị thị trường, điều này còn phản ánh nhận thức ngày càng rõ nét rằng Nhật Bản đang từ bỏ vai trò "ngoại lệ" kéo dài hàng thập kỷ trong chính sách tiền tệ, vốn từng đóng vai trò neo giữ mức lợi suất thấp trên toàn cầu.
"BOJ đang chấm dứt lộ trình bình thường hóa dần dần… Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với lộ trình lãi suất trong tương lai", Chotaro Morita, Trưởng bộ phận chiến lược tại All Nippon Asset Management nhận định.
Việc lợi suất tại Nhật Bản tăng cao cũng ảnh hưởng đến dòng vốn quốc tế. Trong nhiều năm qua, các nhà đầu tư lớn nhất của Nhật Bản đã xây dựng những danh mục đầu tư khổng lồ gồm cổ phiếu và trái phiếu toàn cầu. Đồng thời, các quỹ nước ngoài cũng tích cực tham gia vào chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade), bằng cách vay vốn bằng đồng yên với lãi suất thấp rồi đầu tư số tiền đó vào các thị trường trên khắp thế giới.
Ales Koutny, Trưởng bộ phận lãi suất quốc tế tại mảng quỹ chủ động của Vanguard Asset Management Ltd. cho biết: “Nếu lợi suất trong nước tiếp tục tăng, Nhật Bản có thể sẽ dần giữ lại nhiều vốn hơn trong nước. Điều này không chỉ quan trọng đối với đồng yên và trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB), mà còn ảnh hưởng đến thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, thị trường trái phiếu châu Âu và các điều kiện huy động vốn toàn cầu nói chung”.
Việc này có thể không dẫn đến làn sóng chuyển dịch ồ ạt các khoản đầu tư từ nước ngoài về Nhật Bản, nhưng có khả năng hạn chế dòng tiền chảy ra nước ngoài và góp phần hỗ trợ giá trị đồng yên. Việc đồng yên tăng giá nhanh chóng có thể khiến các công ty bảo hiểm nhân thọ, quỹ hưu trí và ngân hàng Nhật Bản phải xem xét lại chiến lược giữ vốn ở nước ngoài.
"Vấn đề cốt lõi không thực sự nằm ở việc BOJ sẽ tăng lãi suất thêm một hay hai lần nữa…Câu hỏi quan trọng hơn là liệu Nhật Bản có đang chuyển mình từ vai trò nhà cung cấp thanh khoản toàn cầu sang vị thế một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ hơn trong việc thu hút dòng vốn toàn cầu hay không", ông Ales Koutny cho biết.