Sáng 29/10, tiếp chương trình Kỳ họp thứ 2 - Quốc hội khoá XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng có bài phát biểu tiếp thu, giải trình một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.
Hoàn trả chi phí bồi thường nhà đầu tư đã ứng trước
Liên quan đến nội dung thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ trưởng nhấn mạnh đây là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm.
Theo đó, dự thảo Luật tiếp thu định hướng chuyển tư duy từ “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”, bảo đảm cải thiện điều kiện sống và sinh kế của người có đất bị thu hồi.
Bộ trưởng nhấn mạnh, quy định về thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải bảo đảm tuân thủ Hiến pháp, thể chế hóa các nghị quyết của Trung ương, đồng thời chặt chẽ, không lạm dụng thu hồi đất và không tạo khó khăn cho việc triển khai dự án.
Theo Bộ trưởng, quy định còn hướng tới bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận đất đai giữa khu vực công và khu vực tư.
Đối với một số ý kiến đề nghị cân nhắc quy định thu hồi đất đối với các công trình sự nghiệp được Nhà nước cho phép hoạt động, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đã rà soát và thống nhất giữ quy định như dự thảo. Đây là nội dung kế thừa Luật Đất đai năm 2024, không phải trường hợp thu hồi đất mới được bổ sung.
Một nội dung liên quan trực tiếp đến việc triển khai dự án là cơ chế hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước. Theo Bộ trưởng, dự thảo đã tiếp thu, làm rõ việc hoàn trả khoản kinh phí này theo hướng trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư của dự án.
Trường hợp dự án chấm dứt hoạt động, nhà đầu tư được Nhà nước hoàn trả phần kinh phí đã ứng trước theo quy định. Bộ trưởng cho biết cơ chế này được rà soát để phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước, Luật Doanh nghiệp và các luật có liên quan.
| |
Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu tiếp thu, giải trình về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sáng 29/10 |
Đối với việc sử dụng đất thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại, trên cơ sở tiếp thu kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của các cơ quan Quốc hội và ý kiến đại biểu, Chính phủ đề xuất tiếp tục thực hiện thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 của Quốc hội, thay vì luật hóa ngay trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Bộ trưởng thừa nhận đây là nội dung còn có ý kiến tranh luận và cơ quan soạn thảo cũng cân nhắc việc đưa ngay vào Luật hay tiếp tục thực hiện theo cơ chế thí điểm.
Sau khi xem xét, Chính phủ đề xuất tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 171/2024/QH15, bởi nghị quyết này quy định thời gian thí điểm đến năm 2030. Bộ trưởng cũng cho biết, cơ chế tại Nghị quyết số 171/2024/QH15 đã tháo gỡ một nội dung trong Luật Đất đai năm 2024, đó là bỏ yêu cầu dự án thực hiện theo phương thức thỏa thuận phải có đất ở.
Bỏ giá đất cụ thể, Nhà nước quyết định giá đất dựa trên bảng giá đất và hệ số K
Về tài chính đất đai và giá đất, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, dự thảo tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất. Giá đất được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K), không quy định giá đất cụ thể như cơ chế đang được đề cập trong luật hiện hành.
Theo phương án được trình, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do HĐND cấp tỉnh ban hành, áp dụng từ ngày 1/1/2028.
Cùng với thay đổi về cơ chế định giá, dự thảo Luật đề xuất đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh kết nối dữ liệu đất đai. Mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi cả nước, làm cơ sở tham chiếu cho các mã định danh trong cơ sở dữ liệu quốc gia.
Bộ trưởng nhấn mạnh, khi dữ liệu đất đai được cập nhật đầy đủ, chính xác và thống nhất dùng chung, việc thực hiện thủ tục hành chính sẽ thuận lợi hơn. Cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết thủ tục không được yêu cầu cung cấp thêm thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai được công bố; trường hợp cần bổ sung hồ sơ, việc thông báo chỉ được thực hiện một lần.
Theo số liệu Bộ trưởng cung cấp tại phiên giải trình, với dữ liệu trên VNeID, trong khoảng 105 triệu thửa đất trên cả nước, hơn 70 triệu thửa đã có dữ liệu, trong đó 44 triệu thửa đã được kết nối, liên thông dữ liệu và thống nhất dùng chung. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được Chính phủ giao xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, hoàn thành trong năm 2026.
Về công chứng, chứng thực hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất, Chính phủ đề xuất giao Chính phủ quy định loại hợp đồng phải công chứng, chứng thực, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu quản lý đất đai. Theo Bộ trưởng, cách tiếp cận này tạo tính chủ động, linh hoạt, giảm thủ tục tuân thủ mà không làm mất quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.