Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội góp ý về dự án Luật sau phiên thảo luận sáng 23/4
Sáng 23/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất - Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).
Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 3 tỷ đồng
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cho biết, việc dự thảo Luật giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh trong Luật Thuế GTGT và Luật Thuế TNCN sẽ tăng tính chủ động điều hành phù hợp với thực tiễn khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng.
Tuy nhiên, đại biểu đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 3 tỷ đồng/năm, gấp 3 lần đề xuất của Bộ Tài chính và gấp 6 lần mức đang áp dụng hiện nay (500 triệu đồng/năm).
Đại biểu cho rằng, cùng là hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nhưng doanh thu có thể chênh lệch rất lớn giữa các quán nhỏ trong khu vực dân cư và chuỗi cửa hàng tại đô thị lớn. Nếu quy định "cứng" trong luật sẽ khó phản ánh kịp thời biến động giá, lạm phát hoặc thay đổi hành vi tiêu dùng.
Mặt khác, đại biểu Thanh đánh giá dự thảo Luật chưa làm rõ được phương án điều chỉnh. Tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 20/4, Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội (cơ quan thẩm tra dự án Luật) đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng/năm để đảm bảo tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn.
 |
ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) |
Nêu quan điểm cá nhân, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 3 tỷ đồng/năm.
Đây cũng là mức doanh thu đề nghị của Hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam.
"3 tỷ đồng chia đều cho 12 tháng thì doanh thu một tháng khoảng 250 triệu đồng. Với mức doanh thu này, trừ đi các chi phí (thuê mặt bằng, lãi suất, thuê nhân công) thì hộ kinh doanh còn lãi khoảng 10%, tương đương 20 triệu đồng. Nếu gia đình vợ chồng nuôi thêm 2 con thì lãi 20 triệu đồng là mức rất thấp", ông Thanh phân tích.
Đề nghị có khung định hướng quy định mức trần và sàn
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh cũng lưu ý việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế mà thiếu khung định hướng có thể dẫn tới tâm lý thiếu ổn định về chính sách đối với người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ vốn rất nhạy cảm với nghĩa vụ nộp thuế.
Do đó, ông đề xuất cân nhắc hai hướng: quy định một khung cứng trong luật (ví dụ doanh thu tối thiểu và doanh thu tối đa được miễn giảm thuế) để đảm bảo tính ổn định; hoặc xác lập nguyên tắc rõ ràng (như gắn với thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư, chỉ tiêu giá tiêu dùng) để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, có thể dự báo trước.
Đồng quan điểm, đại biểu Phan Đức Hiếu (đoàn Hưng Yên) kiến nghị quy định trong luật một khung ở mức tối thiểu và mức tối đa. Và sau đó giao Chính phủ quy định một ngưỡng cụ thể.
 |
Đại biểu Phan Đức Hiếu (đoàn Hưng Yên) |
"Quy định như vậy tôi cho rằng là an toàn nhất và phù hợp nhất với Hiến pháp và Kết luận 18 của Bộ Chính trị. Tức là vẫn giao cho Chính phủ quyết định một ngưỡng cụ thể, trong khi đó luật vẫn xác định một khung từ tối thiểu đến tối đa.
Tôi đề xuất khung này từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng/năm. Và sau đó, Chính phủ sẽ xác định một ngưỡng doanh thu miễn thuế cụ thể trong khoảng 1 tỷ đến 3 tỷ đồng", đại biểu Phan Đức Hiếu nói.
Ông Hiếu phân tích, quy định như trên ngoài việc đảm bảo sự an toàn, còn phù hợp thực tiễn, chính trị và pháp lý. Nếu ngưỡng miễn thuế rất thấp thì làm gia tăng gánh nặng chi phí cho hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm cả chi phí về nghĩa vụ cũng như chi phí tuân thủ cho cơ quan nhà nước cũng như doanh nghiệp.
Nếu ngưỡng tối đa quá cao thì vô hình chung lại phải tính toán bài toán cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí và vấn đề thu ngân sách, đồng thời khiến các hộ kinh doanh "không muốn lớn".
Bổ sung tiêu chí định lượng
Cho ý kiến về dự thảo Luật, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) nhận xét, cơ chế xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế là một điểm đổi mới rất đáng chú ý.
Việc không quy định cứng một mức doanh thu cụ thể trong luật mà giao Chính phủ quyết định căn cứ vào bối cảnh kinh tế xã hội từng thời kỳ, áp dụng thống nhất cho cả cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp là một bước tiến quan trọng về thể chế.
Song bên cạnh những điểm tích cực, đại biểu đoàn Vĩnh Long cho rằng, đối với tiêu chí xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế, dự thảo hiện mới dừng ở quy định mang tính định tính là căn cứ bối cảnh kinh tế xã hội.
Đại biểu cho rằng cần bổ sung các tiêu chí định lượng cụ thể hơn như: Chỉ số giá tiêu dùng CPI, thu nhập bình quân đầu người hoặc mức lương cơ sở.
"Việc quy định rõ các căn cứ này sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, đồng thời tạo khả năng dự báo cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình hoạch định kế hoạch sản xuất kinh doanh", ông Bình nhấn mạnh.
 |
Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) |
Bên cạnh đó, cũng cần quy định rõ chu kỳ rà soát và điều chỉnh ngưỡng doanh thu, ví dụ định kỳ 2 năm một lần hoặc khi các chỉ số kinh tế biến động vượt ngưỡng nhất định, nhằm tránh tình trạng chính sách bị lạc hậu so với thực tế.
Ngoài ra, để đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho người nộp thuế, đại biểu đoàn Vĩnh Long đề nghị nghiên cứu áp dụng một ngưỡng doanh thu thống nhất cho các sắc thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cùng một quy mô kinh doanh.
"Việc thống nhất này sẽ giúp người dân dễ dàng xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm chi phí quản lý cho cơ quan thuế", ông Bình nói.
Một vấn đề khác đại biểu Thạch Phước Bình lưu ý là nguy cơ lợi dụng chính sách khi áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Trong thực tiễn, có thể phát sinh tình trạng doanh nghiệp chia nhỏ hoạt động thành nhiều pháp nhân để giữ doanh thu dưới ngưỡng miễn thuế.
Do đó, ông đề nghị cần bổ sung quy định về các bên có liên quan, cũng như cơ chế cộng gộp doanh thu đối với các doanh nghiệp có cùng chủ sở hữu hoặc có mối quan hệ kiểm soát, nhằm bảo đảm tính công bằng và chống thất thu ngân sách.
Bộ trưởng Bộ Tài chính: "Ngưỡng" doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng là phù hợp
Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội góp ý về dự án Luật sau phiên thảo luận sáng 23/4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Bộ đã báo cáo Thủ tướng và đã soạn thảo Nghị định và gửi ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp để ngay sau khi Luật được thông qua sẽ có hướng dẫn, giúp Luật đạt hiệu quả cao.
 |
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn |
Về "ngưỡng" doanh thu được miễn và không phải nộp thuế, Bộ trưởng khẳng định Bộ đã cân nhắc nhiều mặt, tính toán rất kỹ, vì nội dung này tác động đến cả thu ngân sách, cả đối tượng nộp thuế.
“Với ngưỡng 1 tỷ đồng, chúng tôi cho rằng ngưỡng này hài hòa với thời điểm hiện nay. Và trong luật cũng đã tiếp thu theo hướng, với ngưỡng cụ thể thì sẽ giao cho Chính phủ quy định phù hợp với diễn biến kinh tế xã hội trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phân tích.
Bộ trưởng khẳng định "ngưỡng" 1 tỷ đồng đã gấp đôi mức hiện hành và tác động ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Với các hộ và cá nhân kinh doanh thì mức miễn lên đến 1 tỷ đồng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng và khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ được hưởng với mức là 2.100 tỷ đồng.
