Binance từng bước mở lại cổng thanh khoản
Binance chính thức triển khai giai đoạn đầu tiên của quy trình khôi phục rút tiền vào khung giờ từ 6h00 đến 9h00 UTC ngày 1/11. Ngoài Bitcoin, sàn ưu tiên kích hoạt tính năng chuyển tài sản ra ngoài cho các đồng tiền và mạng lưới có nhu cầu giao dịch lớn như Ethereum, USDT, USDC, BNB và XRP.
“Việc khôi phục quyền truy cập tài sản của người dùng là ưu tiên hàng đầu, và chúng tôi đang tiếp cận theo lộ trình có kiểm soát để bảo đảm an toàn”, đại diện Binance cho biết. Sàn xác nhận các đợt mở khóa tiếp theo sẽ chỉ được thực hiện khi từng mạng lưới chuỗi khối hoàn tất các bước rà soát nghiêm ngặt về tính bảo mật và sự ổn định hệ thống.
Quy mô của đợt tấn công vừa qua được đánh giá là chưa từng có tiền lệ, với đích ngắm là hệ thống ví nóng của sàn, nơi duy trì số dư kết nối mạng trực tuyến phục vụ các lệnh rút thường nhật. Đơn vị tình báo chuỗi khối TRM Labs xác định lượng tài sản bị tước đoạt gồm 18.270 BTC (khoảng 1,47 tỷ USD), 200.630 ETH, 1,875 tỷ USDT và 823 triệu USDC trên mạng Ethereum, cùng 233,46 triệu XRP, 970.500 SOL và một số lượng USDT thuộc các nền tảng khác.
Nhằm xoa dịu tâm lý hoang mang của nhà đầu tư, Binance thông báo đã dùng nguồn vốn tự có cùng Quỹ Bảo vệ Tài sản Người dùng (SAFU) để bù đắp khoảng 95% lượng tài sản thất thoát, tăng so với mức 90% ở thông báo trước.
“Số dư của người dùng đối với các đồng tiền chủ chốt gồm BTC, ETH, USDT, BNB, SOL, USDC, XRP, USD1, RLUSD và ZEC đều được bảo chứng 100%”, đại diện sàn nhấn mạnh. Lượng 5% còn lại thuộc về các mã token nằm ngoài nhóm mười tài sản kể trên, vốn có thanh khoản mỏng hơn nên cần thêm thời gian để gom mua bù đắp thông qua giao dịch khớp lệnh thị trường lẫn giao dịch thỏa thuận trực tiếp (OTC).
Sàn một lần nữa khẳng định người dùng sẽ không phải chịu bất kỳ tổn thất tài chính nào do công ty tự gánh vác toàn bộ thiệt hại. Về phần tài sản bị đánh cắp, khoảng 3 tỷ USD đã được phong tỏa trên chuỗi khối, phần lớn là các stablecoin như USDT và USDC do cơ chế can thiệp kỹ thuật từ đơn vị phát hành. Ngược lại, các đồng tiền phi tập trung như Bitcoin và Ether không thể áp dụng biện pháp đóng băng tương tự. Binance cam kết sẽ sớm công bố báo cáo Bằng chứng Dự trữ (Proof of Reserves) đầy đủ để minh bạch hóa năng lực bảo chứng tài sản của mình.
Chuyên gia VBA: Cần phân biệt giữa cam kết và năng lực phục hồi
| |
Ông Phan Đức Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA). |
Đánh giá về sự cố, ông Phan Đức Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), nhận định vụ việc không đơn thuần là một cuộc tấn công mạng thông thường mà là phép thử mang tính sống còn đối với mô hình lưu ký tài sản tập trung ở quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Trước câu hỏi liệu người dùng có mất tiền hay không, ông dẫn thông điệp từ Tổng Giám đốc Richard Teng khẳng định vụ việc nhắm vào ví nóng của sàn và công ty sẽ bù đắp toàn diện để người gửi tiền không bị giảm trừ số dư.
Tuy nhiên, ông Trung lưu ý ba vấn đề mấu chốt mà giới đầu tư không nên bỏ qua. Thứ nhất, cam kết bù tiền cần được tự kiểm chứng qua việc khôi phục lệnh rút tiền và báo cáo Bằng chứng Dự trữ (Proof of Reserves). Thứ hai, 3 tỷ USD bị phong tỏa vẫn chưa chính thức được thu hồi về quỹ của sàn. Thứ ba, bù đủ tiền và khắc phục triệt để lỗ hổng bảo mật là hai bài toán hoàn toàn tách biệt.
Lỗ hổng quản trị ký duyệt và bài học thí điểm cho Việt Nam
Phân tích sâu về nguyên nhân kỹ thuật, ông Phan Đức Trung chỉ ra bài học lớn nhất là an ninh của một sàn giao dịch không còn nằm chủ yếu ở tường lửa hay máy chủ, mà nằm ở tầng chính sách ký duyệt giao dịch: ai có quyền ký, ký với nội dung gì, hạn mức ra sao và hệ thống có phát hiện được hành vi ủy quyền bất thường trước khi giao dịch phát lệnh lên chuỗi hay không. Việc một ví nóng quy mô hàng tỷ USD dù bị chiếm quyền nhưng vẫn tiếp tục được nạp thêm tiền hơn một giờ sau đó là minh chứng của một lỗ hổng nghiêm trọng về quản trị vận hành, chứ không đơn thuần là sự cố công nghệ.
Vụ việc đồng thời cho thấy sức mạnh của năng lực phân tích dữ liệu trên chuỗi độc lập, khi dữ liệu sổ cái công khai cho phép tái hiện toàn bộ đường đi của dòng tiền chỉ trong vài giờ để đối chiếu với thông cáo của sàn. Đây là năng lực phản ứng nhanh mà bất kỳ thị trường tài chính số nào cũng cần trang bị sẵn sàng trước khi thảm họa xảy ra.
Đối với thị trường trong nước, biến cố của Binance xuất hiện đúng thời điểm mang tính bản lề. Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa đặt ra yêu cầu hệ thống công nghệ của đơn vị cung cấp dịch vụ phải đạt tiêu chuẩn an toàn cấp độ 4 trước khi vận hành, mức độ khắt khe hơn cả ngành chứng khoán truyền thống. Tuy nhiên, sự cố lần này chứng minh cấp độ an toàn kỹ thuật mới là điều kiện cần chứ chưa đủ để bảo vệ an toàn hệ thống.
Từ thực tiễn đó, ông Trung khuyến nghị các cơ quan quản lý và đơn vị thí điểm tại Việt Nam cần bổ sung các tiêu chuẩn cụ thể ở tầng vận hành. Các giải pháp cấp thiết bao gồm việc khống chế tỷ lệ tài sản lưu trữ trên ví nóng, ứng dụng kiến trúc ký duyệt đa bên (multi-party computation), thiết lập cơ chế tự động ngắt dòng tiền nạp vào ví nghi vấn, giám sát tức thời các quyền ủy quyền hợp đồng thông minh và duy trì quỹ dự phòng rủi ro có quy mô tương xứng với khối lượng tài sản của khách hàng.