Bãi rác Nam Sơn (xã Trung Giã, TP. Hà Nội) được xây dựng từ những năm 1996; sau nhiều lần mở rộng, đến nay có diện tích khoảng 120 ha. Hoạt động chôn lấp rác truyền thống hoàn toàn tại bãi rác Nam Sơn dừng vào năm 2022 khi Nhà máy điện rác Sóc Sơn đi vào hoạt động.
Đây là nhà máy điện rác lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á, lớn thứ hai thế giới hiện nay, chỉ sau nhà máy điện rác ở Thâm Quyến (Trung Quốc).
| |
| Dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn nằm trong Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn do Công ty Cổ phần Môi trường Năng lượng Thiên Ý (100% vốn Trung Quốc) là tổng thầu MCC, đồng thời quản lý và vận hành; tổng vốn đầu tư 7.500 tỷ đồng, xây dựng trên diện tích gần 17,5 ha. |
| |
Dự án được UBND TP. Hà Nội chấp thuận chủ trương cuối năm 2017, bắt đầu vận hành tháng 7/2022 và khánh thành tháng 10/2025. Nhà máy này mỗi ngày xử lý hơn 5.000 tấn rác thải tươi của Hà Nội, chiếm khoảng 70% trong tổng số khoảng 7.000 - 8.000 tấn rác Hà Nội thải ra mỗi ngày. |
| |
Hàng ngày, các xe tải chở rác của Hà Nội được đưa về đây xử lý. Xe chở rác đến nhà máy phải đi qua trạm cân tự động để xác định khối lượng rác, sau khi đổ rác, xe được làm sạch bằng công nghệ phun sương tự động trước khi vào Thành phố. |
| |
| Nhà máy có 5 lò đốt với 3 tổ máy phát điện. Trong đó, lượng điện được tái sử dụng cho nhà máy chiếm 15-20%; còn lại nhà máy ký hợp đồng bán điện cho Tổng công ty Điện lực Việt Nam (EVN). Khu vực lò đốt rác của nhà máy, sử dụng công nghệ đốt rác hỗn hợp (không qua phân loại) của Bỉ, với công suất 90MW. |
| |
| Nhà máy có 3 bể chứa rác với dung tích lớn (khoảng 29.000 tấn rác) và độ sâu khoảng 28 m. |
| |
Ngoài ra, nhà máy điện rác lớn thứ hai Việt Nam là Nhà máy điện rác Seraphin tại khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (phường Tùng Thiện, Hà Nội) xử lý 2.250 tấn/ngày. Số còn lại vẫn chôn lấp truyền thống tại Nam Sơn. Mặc dù Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã quy định song hiện tại, Việt Nam chưa thực hiện được việc phân loại rác tại nguồn. Rác đầu vào có độ ẩm cao (25% là chất lỏng), gây khó khăn cho công đoạn đốt rác. |
| |
Sau khi rác được tập kết vào bể chứa, hệ thống cẩu rác sẽ tiến hành trộn rác nhằm loại bỏ chất lỏng; đồng thời ủ rác để sinh khí metal, thuận lợi cho việc đốt rác. Bể chứa rác sử dụng công nghệ áp suất âm (không khí thổi về một phía) nhằm ngăn chặn việc phát tán mùi hôi ra ngoài môi trường. |
| |
Hoạt động đốt rác được vận hành, giám sát bởi máy móc hiện đại tại Trung tâm điều hành |
| |
Toàn cảnh Trung tâm điều hành của Nhà máy điện rác Sóc Sơn |
| |
Cơ chế hoạt động của lò đốt rác là: Một đầu vào (rác thải) - 4 đầu ra: khí thải, nước thải, xỉ đáy lò và tro bay. Trong đó, khí thải và nước thải sau khi được xử lý đạt chuẩn sẽ thải ra môi trường, xỉ đáy lò được bán cho các nhà máy vật liệu san nền, đóng gạch...l còn tro bay hiện chưa xử lý được nên phải hóa rắn và tập kết tại nhà máy. |
| |
Ông Trần Đức Trung, Tổng trưởng ca, Bộ phận vận hành, Nhà máy điện rác Sóc Sơn, chỉ cho phóng viên khu vực nước thải của nhà máy sau khi xử lý đạt chuẩn, được chảy ra môi trường, khoảng 1.000m3/ngày |
| |
Tro bay hiện vẫn phải phủ bạt, chứa tạm trong khuôn viên nhà máy |
| |
Các chỉ số khí thải, nước thải, mùi, tiếng ồn... được gửi trực tuyến tới Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND Thành phố. Cổng nhà máy cũng đặt bảng điện tử hiển thị các thông số để chính quyền và nhân dân địa phương cùng giám sát. |
| |
Theo đại diện Nhà máy điện rác Sóc Sơn, việc đốt rác dẫn đến sinh nhiệt lượng, là nguồn điện sinh khối, trở thành đầu vào cho sản xuất kinh doanh. Hiện 15-20% nguồn điện này được sử dụng trở lại cho hoạt động của nhà máy, còn lại khoảng 1,8 triệu kW/ngày được bán lên lưới EVN, thu về khoảng 100 tỷ đồng/tháng |
| |
Các công đoạn của nhà máy điện rác được quản lý, giám sát 24/4 |
| |
Khu vực bãi chôn lấp rác truyền thống của bãi rác Nam Sơn được phủ bạt kín. Mỗi ngày có 500 - 700 tấn rác của Hà Nội được chôn lấp ở đây. Hiện Hà Nội đang kêu gọi dự án đầu tư để xử lý khối lượng rác thải này. |
| |
Được biết, dự kiến sắp tới Hà Nội sẽ sử dụng loại xe máy điện này để nhân viên vệ sinh môi trường thu gom rác thay cho loại xe đẩy hiện nay. |
| |
TP. Hà Nội đang phấn đấu biến toàn bộ núi rác Nam Sơn thành điện rác, khuôn viên nhà máy thành công viên, điểm du lịch vui chơi... |
Nhà máy điện rác Sóc Sơn đi vào hoạt động đã mang lại những tác động tích cực phát triển kinh tế xã hội địa phương và cả nước: bổ sung nguồn năng lượng sạch cho sản xuất và sinh hoạt, giảm bớt diện tích chôn lấp, hạn chế rủi ro môi trường phát sinh, giảm tác hại cho sức khỏe của người dân...