Là nền kinh tế cởi mở với mô hình tăng trưởng dựa trên thương mại, Việt Nam được xem là “miền đất hứa” cho bảo hiểm tín dụng thương mại
Nhân tố mới
Cuối tháng 10/2025, Allianz Trade tại châu Á - Thái Bình Dương, công ty hàng đầu thế giới về bảo hiểm tín dụng thương mại thông báo về sự kiện khai trương văn phòng đầu tiên tại Việt Nam. Với trụ sở chính đặt tại TP.HCM, văn phòng mới sẽ hỗ trợ cung cấp các giải pháp tín dụng thương mại toàn diện cho các nhà xuất khẩu và doanh nghiệp trong nước.
Việt Nam là một nền kinh tế mới nổi có thành tích ấn tượng, ghi nhận mức tăng trưởng trung bình khoảng 7%/năm trong ba thập kỷ trước đại dịch Covid-19 và trung bình khoảng 4,8%/năm trong giai đoạn cao điểm dịch bệnh 2020-2023. Sự phục hồi của thương mại toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng, đã hỗ trợ cho ngành sản xuất của Việt Nam vào năm 2024, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước lên 7,1%.
Vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam trong thương mại thế giới và chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục là cơ sở cho tốc độ tăng trưởng kinh tế lớn hơn trong trung hạn, trong đó yếu tố thúc đẩy chính là xuất khẩu (đặc biệt với lĩnh vực điện tử, máy móc và giày dép) và đầu tư cơ sở hạ tầng.
Ông Rodrigo Jimenez - Tổng giám đốc điều hành khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Allianz Trade chia sẻ rằng, hãng bảo hiểm này vô cùng phấn khởi khi mở rộng hoạt động sang Việt Nam, địa điểm thứ 13 trong khu vực. Bên cạnh tăng cường đầu tư vào Ấn Độ năm 2023, Việt Nam từ lâu đã nằm trong danh sách thị trường mục tiêu của Allianz Trade. Là một nền kinh tế khá cởi mở với mô hình tăng trưởng dựa trên thương mại, Việt Nam đã chuyển mình thành một trung tâm sản xuất cạnh tranh những năm gần đây và đang chứng minh sự chuyển dịch liên tục sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn. Những yếu tố này đã củng cố quyết định mở rộng của Allianz Trade vào thị trường Việt Nam.
“Thực tế, khi chứng kiến các tập đoàn sản xuất toàn cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng và chuyển hoạt động sang Việt Nam, chúng tôi mong muốn có mặt tại đây để phục vụ, hỗ trợ những khách hàng này và cùng nhau đạt được sự tăng trưởng trong bối cảnh môi trường kinh doanh luôn thay đổi”, ông Rodrigo Jimenez nói.
Bà Đào Ly - Giám đốc Quốc gia mới được bổ nhiệm của Allianz Trade tại Việt Nam cũng nhấn mạnh, việc mở rộng này củng cố cam kết mạnh mẽ của Allianz Trade đối với thị trường Việt Nam và cho phép phục vụ tốt hơn các đối tác và khách hàng.
Kỳ vọng sôi động hơn
Các hãng bảo hiểm quốc tế ngoài Allianz Trade còn có Atradius, Coface… đang cung cấp các sản phẩm bảo hiểm tín dụng thương mại và liên quan ở Việt Nam.
Bảo hiểm tín dụng thương mại là một công cụ quan trọng trong lĩnh vực tài chính và kinh doanh, đóng vai trò bảo vệ các doanh nghiệp khỏi rủi ro mất nợ do khách hàng không trả tiền hoặc gặp vấn đề về thanh toán trong quá trình giao dịch thương mại. Tại Việt Nam, hiện có khá nhiều hãng bảo hiểm tên tuổi trong nước và quốc tế đã tham gia vào lĩnh vực được đánh giá tiềm năng này. Các hãng bảo hiểm quốc tế ngoài Allianz Trade còn có Atradius, Coface… đang cung cấp các sản phẩm bảo hiểm tín dụng thương mại và liên quan ở Việt Nam.
Chẳng hạn, Tập đoàn Atradius (có trụ sở tại Amsterdam, Hà Lan) đã hỗ trợ khách hàng quốc tế thông qua mô hình hợp tác với các đối tác bảo hiểm nội địa từ năm 2011. Cụ thể, các hợp đồng bảo hiểm tín dụng thương mại được phát hành bởi Tokio Marine Insurance Vietnam Co., Ltd (TMIV) và Bao Viet Insurance Corporation (BV) với sự hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu về bảo hiểm tín dụng từ Atradius.
Bước tiến quan trọng được ghi dấu vào năm 2018 khi Atradius Information Service Vietnam Co., Ltd được thành lập. Đơn vị này đóng vai trò tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho các đối tác địa phương, đồng thời tận dụng hiểu biết thị trường nội địa để cung cấp thông tin kịp thời về rủi ro tín dụng thương mại đối với các doanh nghiệp Việt. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các doanh nghiệp quốc tế ngày càng gia tăng hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư tại Việt Nam.
Trong khi đó, Coface - nhà bảo hiểm tín dụng lớn toàn cầu cũng đã có Coface Việt Nam là đơn vị đại diện dịch vụ của Coface Services South Asia Pacific Pte, Ltd (đơn vị tái bảo hiểm) để giới thiệu các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng tại Việt Nam thông qua 3 nhà bảo hiểm gốc chính thức gồm Bảo Minh, Bảo hiểm PVI và Bảo hiểm Liên hiệp (UIC). Coface Việt Nam không hoạt động độc lập, mà chỉ thực hiện các chức năng thay mặt cho Coface Services South Asia Pacific Pte, Ltd. Coface thông qua các công ty bảo hiểm đối tác tại Việt Nam, cung cấp sản phẩm bảo hiểm tín dụng đơn giản và linh hoạt, được điều chỉnh để phù hợp với quy mô, ngành nghề và chiến lược kinh doanh của các doanh nghiệp. Các nhà bảo hiểm khác như Chubb, AIG, QBE… cũng là đối thủ cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đặc biệt khi doanh nghiệp Việt Nam có nhu cầu mở rộng ra nước ngoài.
Hiện nay, ở Việt Nam, hầu hết các hãng bảo hiểm nội địa tập trung vào bảo hiểm tài sản, tài sản con người và bảo hiểm xe, chứ không chuyên sâu về bảo hiểm tín dụng. Tuy nhiên, một số công ty có tiềm năng cung cấp các giải pháp tương tự hoặc đang phát triển dịch vụ này có thể kể đến là Bảo Việt, Bảo Minh, Bảo hiểm PVI… Mức độ cạnh tranh có thể thấp hơn so với các nhà cung cấp quốc tế (về kinh nghiệm và vốn), nhưng lại có mạng lưới rộng và hiểu rõ pháp luật, thói quen của doanh nghiệp trong nước nên có thể mở rộng dịch vụ bảo hiểm tín dụng thương mại.
Theo các chuyên gia trong ngành, sự xuất hiện thêm một thương hiệu toàn cầu như Allianz Trade không đơn thuần giúp thị trường bảo hiểm Việt Nam thêm “xôm tụ”, mà còn góp phần định hình lại chuẩn mực cạnh tranh. Khi ngày càng nhiều tập đoàn bảo hiểm quốc tế mang theo hệ thống dữ liệu tín dụng toàn cầu, mô hình chấm điểm rủi ro hiện đại và kinh nghiệm xử lý bồi thường xuyên biên giới vào Việt Nam, “cuộc chơi” không chỉ dừng ở việc bán một hợp đồng bảo hiểm, mà còn là cung cấp một hệ sinh thái quản trị rủi ro toàn diện cho khách hàng.
Sự cạnh tranh này buộc các nhà cung cấp phải nâng cao chất lượng thẩm định, cải thiện tốc độ ra quyết định hạn mức tín dụng, minh bạch hơn về điều khoản hợp đồng và chuyên nghiệp hơn trong xử lý bồi thường. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam - vốn đang chịu áp lực lớn từ biến động kinh tế toàn cầu, rủi ro địa chính trị và tình trạng phá sản gia tăng ở một số thị trường - sẽ có thêm lựa chọn để bảo vệ dòng tiền.
Mặt khác, quy mô thị trường bảo hiểm tín dụng tại Việt Nam còn khiêm tốn so với tiềm năng, nhận thức của doanh nghiệp về công cụ này chưa đồng đều và thói quen “tự chịu rủi ro” hoặc dựa vào quan hệ thương mại truyền thống còn phổ biến. Điều đó đòi hỏi các nhà bảo hiểm không chỉ cạnh tranh bằng giá, mà còn phải đầu tư mạnh vào hoạt động tư vấn, giáo dục thị trường và đồng hành dài hạn cùng khách hàng.
Về dài hạn, khi thương mại quốc tế của Việt Nam tiếp tục mở rộng và các doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nhu cầu bảo vệ rủi ro thanh toán sẽ gia tăng theo cấp số nhân. Sự hiện diện của nhiều “tay chơi” lớn có thể khiến biên lợi nhuận ngắn hạn bị thu hẹp, nhưng lại góp phần tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho toàn thị trường.
Nói cách khác, việc thị trường thêm sôi động không chỉ là câu chuyện cạnh tranh giữa các hãng bảo hiểm, mà còn phản ánh một bước trưởng thành của môi trường kinh doanh Việt Nam - nơi quản trị rủi ro dần trở thành một cấu phần thiết yếu trong chiến lược tăng trưởng, thay vì mang tính phòng ngừa đơn thuần.
