Chính sách tiếp tục tạo lực đỡ cho thị trường
Tại Vietnam Insurance Summit 2026, bà Ngô Thùy Anh, Quản lý Phát triển thị trường của AM Best cho biết, tổ chức xếp hạng tín nhiệm này tiếp tục duy trì triển vọng “Ổn định” đối với phân khúc bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam. Đánh giá được đưa ra trên cơ sở nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực, môi trường pháp lý từng bước hoàn thiện, điều kiện tái bảo hiểm thuận lợi và xu hướng số hóa ngày càng rõ nét trong hoạt động phân phối bảo hiểm.
Trong bối cảnh đó, nhiều thay đổi về chính sách được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ thị trường. Quy định mới cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong định phí bảo hiểm xe cơ giới tự nguyện theo kinh nghiệm bồi thường thực tế, góp phần cải thiện hiệu quả khai thác. Bên cạnh đó, Nghị định số 105/2025/NĐ-CP về phòng cháy, chữa cháy được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng quản trị rủi ro của nhóm khách hàng bảo hiểm tài sản. Cùng với dòng vốn tiếp tục chảy vào thị trường từ các tập đoàn bảo hiểm quốc tế và các tổ chức tài chính trong nước, những yếu tố này tạo nền tảng để ngành duy trì đà tăng trưởng trong những năm tới.
AM Best cũng nhận định, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp phi nhân thọ trong 12 tháng tới nhiều khả năng vẫn được duy trì nhờ kỷ luật thẩm định rủi ro, trong khi năng lực tái bảo hiểm toàn cầu vẫn dồi dào, giúp điều kiện tái tục hợp đồng thuận lợi hơn so với các năm trước. Tuy nhiên, tổ chức này cũng lưu ý áp lực cạnh tranh sẽ tiếp tục gia tăng khi cả doanh nghiệp hiện hữu và các tân binh đều đẩy mạnh mở rộng thị phần, làm gia tăng nguy cơ nới lỏng kỷ luật khai thác và định phí.
Đáng chú ý, AM Best đánh giá, quá trình số hóa là một trong những động lực quan trọng hỗ trợ triển vọng của thị trường. Các nền tảng số đang thúc đẩy mô hình bảo hiểm nhúng (embedded insurance), đặc biệt ở các sản phẩm sức khỏe và tai nạn cá nhân, trong khi sự phát triển của xe điện cũng mở ra cơ hội cho bảo hiểm xe cơ giới với những mô hình định phí mới dựa trên dữ liệu.
Chuyển đổi số: yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh
Nếu trước đây lợi thế thuộc về doanh nghiệp sở hữu mạng lưới đại lý rộng, thì trong tương lai doanh nghiệp dẫn đầu sẽ là doanh nghiệp có hệ sinh thái khách hàng lớn, nền tảng công nghệ mở, năng lực AI và phân tích dữ liệu.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Lê Thị Quỳnh Hoa, Phó tổng giám đốc Bảo hiểm VietinBank (VBI) cho rằng, quá trình chuyển đổi số sẽ không chỉ là một xu hướng hỗ trợ tăng trưởng mà sẽ trở thành yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong thập kỷ tới. Bà Hoa nhận định, Việt Nam hiện vẫn là một trong những thị trường có “khoảng trống bảo vệ” (protection gap) lớn trong khu vực, đồng nghĩa với dư địa tăng trưởng vẫn còn lớn nếu doanh nghiệp tận dụng tốt công nghệ để mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng.
Bà Hoa dự báo, đến năm 2030, thị trường sẽ được định hình bởi năm xu hướng lớn: bảo hiểm nhúng trở thành kênh tăng trưởng nhanh nhất; AI giúp cá nhân hóa sản phẩm; bảo hiểm được tích hợp với ngân hàng, ví điện tử và sàn thương mại điện tử thông qua API; quy trình bồi thường được rút ngắn nhờ AI; và bảo hiểm dần trở thành một dịch vụ tích hợp trong các hệ sinh thái số thay vì được bán như một sản phẩm độc lập.
Số liệu của Boston Consulting Group và các nghiên cứu thị trường cho thấy, doanh thu phí từ bảo hiểm nhúng trên toàn cầu có thể đạt khoảng 700 tỷ USD vào năm 2030. Đây được dự báo sẽ là một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành bảo hiểm. Nhiều thị trường đã kiểm chứng xu hướng này: Grab kết hợp Chubb triển khai bảo hiểm tai nạn trên ứng dụng gọi xe tại Đông Nam Á; Alipay phối hợp Ant Insurance phân phối bảo hiểm dựa trên hành vi thanh toán của người dùng tại Trung Quốc; Amazon và Acko cung cấp bảo hiểm thiết bị điện tử chỉ bằng một lần nhấp tại Ấn Độ; trong khi Tesla Insurance áp dụng mô hình định phí theo dữ liệu lái xe thời gian thực tại Mỹ.
Bà Hoa cho rằng, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng sẽ tái định hình tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm. Nếu trước đây lợi thế thuộc về doanh nghiệp sở hữu mạng lưới đại lý rộng, thì trong tương lai doanh nghiệp dẫn đầu sẽ là doanh nghiệp có hệ sinh thái khách hàng lớn, nền tảng công nghệ mở theo kiến trúc API-first, năng lực AI và phân tích dữ liệu, cùng khả năng mang lại trải nghiệm bồi thường nhanh chóng.
Điều này cũng kéo theo sự thay đổi trong mô hình vận hành. Thay vì phải phát triển riêng từng kết nối với từng đối tác, doanh nghiệp sở hữu nền tảng công nghệ chỉ cần kết nối một lần là có thể phân phối sản phẩm thông qua hàng trăm đối tác trong các lĩnh vực ngân hàng, thương mại điện tử, viễn thông, y tế hay du lịch, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian đưa sản phẩm mới ra thị trường. Gartner cho biết, hơn một nửa số doanh nghiệp lớn trên thế giới đã hoặc đang triển khai chiến lược nền tảng dựa trên Open API nhằm tạo lợi thế cạnh tranh.
Mới đây, Công ty TNHH Affina Việt Nam đã ký kết hợp đồng hợp tác chiến lược với Thế giới Di động và Điện máy Xanh, đánh dấu việc triển khai mô hình bảo hiểm nhúng trong hệ sinh thái bán lẻ tiêu dùng. Toàn bộ quy trình từ tìm hiểu quyền lợi bảo hiểm, mức phí, thanh toán cho đến khi nhận hợp đồng bảo hiểm điện tử chỉ mất từ 3 - 5 phút. Trong giai đoạn tiếp theo, Affina sẽ tiếp tục triển khai ứng dụng AI để phân tích và thiết kế các giải pháp bảo hiểm phù hợp hơn với nhu cầu và khả năng tài chính của từng khách hàng.
Theo ông Phạm Trường Khánh, Tổng giám đốc Affina Việt Nam, nền tảng công nghệ mở của Affina được phát triển nhằm đơn giản hóa các giải pháp tài chính số thành những tiện ích dễ tích hợp và vận hành trên các siêu ứng dụng tiêu dùng. Doanh nghiệp kỳ vọng, sự hợp tác với Thế giới Di động và Điện máy Xanh sẽ tạo nền tảng để mở rộng mô hình này trong thời gian tới.
Nhằm thúc đẩy môi trường công nghệ chung, tại Vietnam Insurance Summit 2026, đại diện Bảo hiểm OPES đề xuất cơ quan quản lý tập trung vào ba nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy ứng dụng AI trong ngành. Thứ nhất, hoàn thiện hướng dẫn pháp lý và xây dựng các tiêu chuẩn công nghệ để doanh nghiệp tham chiếu. Thứ hai, thiết lập cơ chế hỗ trợ về tài chính, nhân sự và trung tâm chuyên gia (CoE) tư vấn cho doanh nghiệp trong các nghiệp vụ phức tạp. Thứ ba, xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu tổn thất và gian lận theo hướng ẩn danh, bảo mật, giúp các mô hình AI được huấn luyện trên nguồn dữ liệu đủ lớn.
Nhìn từ nhận định của AM Best và quan điểm từ VBI, có thể thấy triển vọng của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ vẫn khá tích cực. Trong ngắn hạn, ngành tiếp tục được hỗ trợ bởi nền tảng kinh tế ổn định, môi trường pháp lý cải thiện và điều kiện tái bảo hiểm thuận lợi. Tuy nhiên, về dài hạn, khi cạnh tranh chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng, lợi thế sẽ ngày càng thuộc về những doanh nghiệp có năng lực khai thác dữ liệu, phát triển nền tảng công nghệ và tích hợp sâu vào các hệ sinh thái số.