Bài học từ vụ Prudential Nhật Bản bị kéo dài thời gian đình chỉ kinh doanh

Liên quan đến vụ bê bối các nhân viên đã lừa đảo hàng trăm khách hàng với số tiền lên tới khoảng 3,1 tỷ yên tại Prudential Life Insurance Company, Ltd. tại Nhật ( Prudential of Japan viết tắt là POJ) mới đây, Công ty mẹ Prudential Financial (NYSE: PRU, Tập đoàn Prudential Financial - Mỹ) vừa thông báo quyết định tự nguyện gia hạn việc tạm ngừng hoạt động bán hàng mới tại POJ thêm 180 ngày.

Trước đó, doanh nghiệp này đã chủ động dừng bán hàng trong 90 ngày kể từ ngày 9/2/2026. Theo lý giải từ phía Tập đoàn, phạm vi và mức độ phức tạp của các vấn đề cần xử lý tại POJ lớn hơn đáng kể so với dự kiến ban đầu. Các biện pháp khắc phục không chỉ dừng ở việc điều chỉnh quy trình, mà còn bao gồm tái cấu trúc hoạt động, tăng cường quản trị, thay đổi tổ chức và rà soát lại toàn bộ hệ thống giám sát tuân thủ. Song song đó, một cuộc đánh giá độc lập do bên thứ ba thực hiện cũng đã được triển khai và dự kiến kéo dài trong vài tháng.

Lãnh đạo Tập đoàn khẳng định sẽ chưa nối lại hoạt động bán hàng cho đến khi đảm bảo môi trường tuân thủ và kiểm soát nội bộ đạt tiêu chuẩn. Động thái này cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự việc, đồng thời phản ánh cách tiếp cận thận trọng nhằm bảo vệ uy tín và niềm tin thị trường.

Quyết định kéo dài đình chỉ đã đưa một trong những bê bối đáng chú ý nhất của ngành bảo hiểm Nhật Bản những năm gần đây ra ánh sáng. Theo các thông tin được công bố, khoảng 3,1 tỷ Yên (tương đương hơn 500 tỷ đồng) đã bị sử dụng sai mục đích, liên quan đến hàng trăm khiếu nại của khách hàng và gần 100 nhân viên.

Đáng nói hơn, các hành vi vi phạm - từ chiếm dụng tiền, vay mượn đến mời gọi đầu tư ngoài hợp đồng - đã diễn ra âm thầm trong nhiều năm trước khi bị phát hiện. Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở sản phẩm, mà ở mô hình vận hành. Một hệ thống phụ thuộc lớn vào hoa hồng, trong bối cảnh áp lực doanh số cao, có thể khiến một bộ phận tư vấn viên vượt qua ranh giới tuân thủ. Khi cơ chế giám sát không theo kịp tốc độ mở rộng, rủi ro đạo đức sẽ tích tụ và bộc lộ theo cách khó kiểm soát.

Soi rọi sự việc với các thị trường mà ngành bảo hiểm nhân thọ đang phát triển cụ thể là tại Việt Nam cho thấy, nguy cơ rủi ro tương tự không phải là xa lạ, tuy quy mô ở cấp độ nhỏ hơn. Trong nhiều năm qua, thị trường đã ghi nhận không ít trường hợp đại lý bảo hiểm chiếm dụng phí, chậm nộp hoặc thậm chí “biến mất” sau khi thu tiền của khách hàng.

Thông tin trên truyền thông cho biết, cách đây vài năm, Tòa án Nhân dân TP. Đà Nẵng xét xử, liên quan đến trưởng nhóm kinh doanh của một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ thuộc nhóm dẫn đầu thị phần. Cá nhân này đã lợi dụng quy trình nghiệp vụ để chiếm đoạt 870 triệu đồng từ 17 khách hàng. Tương tự, Công an tỉnh Thừa Thiên Huế cũng từng khởi tố một đại lý vì hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt hơn 1,2 tỷ đồng tiền phí.

Gần đây hơn, Công an TP.HCM đã khởi tố một giám đốc tổng đại lý bảo hiểm nhân thọ với cáo buộc tương tự. Theo thông tin ban đầu, người này đã nhận tiền đóng phí thay từ khách hàng nhưng không nộp về doanh nghiệp, dẫn đến việc nhiều hợp đồng bị nợ phí, đứng trước nguy cơ mất hiệu lực dù khách hàng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính...

Từ những sự việc này, các chuyên gia cho rằng bài học rút ra không mới, nhưng thường xuyên bị bỏ qua trong thực tế. Đối với khách hàng, một số nguyên tắc cơ bản cần được tuân thủ nghiêm ngặt khi tham gia bảo hiểm:

Trước hết, tuyệt đối không chuyển phí vào tài khoản cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào. Việc giao dịch ngoài hệ thống chính thức đồng nghĩa với việc tự đánh mất cơ sở pháp lý bảo vệ quyền lợi. Bên cạnh đó, khách hàng cần yêu cầu đầy đủ chứng từ hợp lệ như biên lai điện tử, email xác nhận hoặc cập nhật trên ứng dụng chính thức của doanh nghiệp. Ngoài ra, việc kiểm tra trạng thái hợp đồng định kỳ là cần thiết, nhằm phát hiện sớm các bất thường. Thực tế đã có những trường hợp khách hàng chỉ nhận ra hợp đồng “không tồn tại” sau nhiều tháng đóng tiền. Cuối cùng, cần đặc biệt cảnh giác với các đề nghị “chiết khấu phí” - điều vốn không phù hợp với bản chất của sản phẩm bảo hiểm nhân thọ dài hạn...

Ở góc độ doanh nghiệp, câu chuyện từ Prudential Nhật Bản là lời cảnh báo rõ ràng. Tăng trưởng không thể đánh đổi bằng rủi ro đạo đức; hệ thống kiểm soát cần đi trước một bước so với mở rộng thị trường; và quan trọng hơn cả, khách hàng phải được cung cấp đầy đủ thông tin để tự bảo vệ mình.

Trong một ngành kinh doanh dựa trên niềm tin như bảo hiểm, những “lỗ hổng con người” nếu không được kiểm soát kịp thời có thể trở thành rủi ro hệ thống - và khi đó, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc, mà còn là sự sụp đổ của uy tín tích lũy trong nhiều năm.

N.Lan