Quý III tạo bước ngoặt về giải ngân
Trong quý III/2026, giải ngân vốn đầu tư công tại TP.HCM có sự nhảy vọt đáng kể sau giai đoạn khởi đầu chậm chạp 6 tháng đầu năm. Theo số liệu của Sở Tài chính TP.HCM, tính đến hết tháng 9/2026, Thành phố đã giải ngân 111.494 tỷ đồng, đạt 75,5% tổng số vốn 147.599 tỷ đồng được Thủ tướng Chính phủ giao năm 2026. Kết quả này đưa TP.HCM vào nhóm 19 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn bình quân cả nước. Đáng chú ý, tốc độ giải ngân đã cải thiện rõ rệt qua từng quý. Trong đó, quý I chỉ đạt mức 9,2%, đến hết quý II tăng lên 35% và đạt 75,5% vào cuối quý III.
Riêng quý III, Thành phố giải ngân 59.860 tỷ đồng, cao gấp 1,16 lần tổng giá trị giải ngân trong 6 tháng đầu năm. Đây là tín hiệu cho thấy những giải pháp điều hành và biện pháp tháo gỡ đã phát huy tác dụng rõ nét.
Một trong những biện pháp hiệu quả nhất là điều chuyển vốn theo tiến độ thực hiện. Từ đầu năm đến nay, Thành phố đã thực hiện 8 đợt điều chuyển vốn nội bộ giữa các cơ quan, đơn vị, với tổng số vốn hơn 45.000 tỷ đồng được chuyển khỏi các dự án chậm, chưa có khả năng giải ngân, sang những dự án có khối lượng thực tế và khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.
Cách làm này cho thấy Thành phố đang chuyển từ phân bổ vốn theo kế hoạch sang điều hành sát hơn với khả năng thực hiện của từng dự án. Trong bối cảnh nguồn lực ngân sách còn hạn chế, việc đưa vốn đến đúng công trình, đúng thời điểm không chỉ cải thiện tỷ lệ giải ngân, mà còn hạn chế tình trạng vốn đã bố trí nhưng không thể tiêu được.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhìn nhận, giải ngân vốn đầu tư công từng là điểm hạn chế của Thành phố qua nhiều nhiệm kỳ. Tuy nhiên, trong 2 năm gần đây, đặc biệt là 9 tháng năm 2026, tiến độ giải ngân đã có chuyển biến rõ nét. So với cùng kỳ những năm trước, tỷ lệ giải ngân hơn 75% kế hoạch trong 9 tháng năm 2026 là mức cao nhất trong vòng 10 năm qua. “Khi nguồn vốn ngân sách được đưa vào nền kinh tế đúng tiến độ, kết hợp với khả năng thu hút FDI và dòng vốn đầu tư tư nhân trong nước, TP.HCM sẽ có thêm động lực để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026”, ông Nguyễn Văn Được đánh giá.
Người đứng đầu chính quyền Thành phố cho rằng, kết quả trên là bước tạo đà cho chặng cuối năm. Mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vẫn đặt ra áp lực lớn, đòi hỏi Thành phố phải duy trì nhịp độ và tăng tốc trong những tháng còn lại. Bởi nếu tiến độ chững lại, kết quả tích cực sau 9 tháng vẫn chưa đủ bảo đảm khả năng về đích.
| |
Áp lực lớn ở chặng nước rút
Với kết quả giải ngân 111.494 tỷ đồng sau 9 tháng, trong quý IV, TP.HCM phải giải ngân 36.105 tỷ đồng, tương đương 24,5% kế hoạch. Điều này đồng nghĩa, trong 3 tháng cuối năm, Thành phố phải giải ngân bình quân 12.035 tỷ đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, nếu tính theo niên hạn giải ngân đến hết tháng 1/2027, thời gian thực hiện còn lại kéo dài thêm một tháng để Thành phố hoàn thành mục tiêu.
Với tốc độ giải ngân như hiện tại, mục tiêu giải ngân 100% là hoàn toàn khả thi. Bởi tại 4 ban quản lý dự án được giao số vốn đầu tư lớn, tỷ lệ giải ngân khá cao. Tính đến hết tháng 9, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông giải ngân đạt 81,5%; Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị giải ngân đạt 85,5%; Ban Quản lý đường sắt đô thị giải ngân đạt 74,7%; Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp giải ngân đạt 60,2%.
Ông Lê Ngọc Hùng, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM cho biết, đến hết tháng 9/2026, đơn vị đã giải ngân 47.258 tỷ đồng, đạt 81,5% kế hoạch vốn được giao. Để hoàn thành 100% kế hoạch năm, Ban dự kiến giải ngân khoảng 13.779 tỷ đồng trong quý IV/2026. Cụ thể, trong tháng 10, Ban dự kiến giải ngân 1.500 tỷ đồng; tháng 11 giải ngân 5.210 tỷ đồng và tháng 12 giải ngân 7.069 tỷ đồng.
Không chỉ các ban quản lý dự án có tỷ lệ giải ngân cao, nhiều dự án được bổ sung vốn cũng ghi nhận tiến độ giải ngân khả quan. Số liệu từ Sở Tài chính TP.HCM cho thấy, có nhiều dự án được bổ sung vốn tính đến hết tháng 9 có tỷ lệ giải ngân cao. Trong đó, dự án thành phần 1-3: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom trên địa phận TP.HCM, đoạn từ sông Sài Gòn đến kênh Thầy Cai, thuộc Dự án đường Vành đai 4, được bổ sung 5.550 tỷ đồng; đến hết tháng 9/2026, tỷ lệ giải ngân đạt 99,7%. Cũng tại Dự án đường Vành đai 4, dự án thành phần 1-1: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom, đoạn từ ngã tư Tóc Tiên - Châu Pha đến cầu Châu Đức, được bổ sung 5.000 tỷ đồng; đến hết tháng 9, tỷ lệ giải ngân đạt 98,5%.
Một số dự án khác cũng đã giải ngân gần hết, thậm chí hoàn thành kế hoạch vốn được bổ sung. Cụ thể, dự án thành phần 1 về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nút giao thông Gò Công và nhánh nối đường Xa lộ Hà Nội đến nút giao thông Gò Công thuộc Vành đai 3 TP.HCM được bổ sung 4.199,5 tỷ đồng, đã giải ngân 100%. Dự án nạo vét, cải tạo môi trường kết hợp chỉnh trang đô thị trục thoát nước rạch Bà Lớn, với 2.526 tỷ đồng vốn bổ sung, cũng đạt tỷ lệ giải ngân 100%.
Bên cạnh đó, dự án thành phần 1 phục vụ xây dựng cầu đường Bình Tiên, đoạn từ đường Phạm Văn Chí đến đường Nguyễn Văn Linh, được bổ sung 2.463 tỷ đồng và đã giải ngân 99,8%. Dự án thành phần 2 về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1, đoạn từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Long An (cũ), giải ngân đạt 98,7% trên tổng số 2.586 tỷ đồng vốn bổ sung.
Với dự án nâng cấp đường Lương Định Của, đoạn từ đường Trần Não đến đường Nguyễn Thị Định, tỷ lệ giải ngân đạt 92,9% trên số vốn được bổ sung 1.800 tỷ đồng.
Ngoài những dự án đã đạt tỷ lệ giải ngân cao, một số công trình có mặt bằng sạch như rạch Xuyên Tâm, kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên đang đẩy nhanh thi công. Đây là điều kiện thuận lợi để các chủ đầu tư tăng khối lượng thực hiện, tạo thêm cơ sở giải ngân vốn trong giai đoạn nước rút. Cùng với việc đẩy nhanh các dự án đang triển khai, TP.HCM dự kiến khởi công thêm một số tuyến metro, gồm Bình Dương - Suối Tiên, Thủ Dầu Một - TP.HCM và Sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu. Thành phố cũng tiếp tục thúc đẩy chi trả bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Tại Hội nghị tăng trưởng hai con số, gắn với sơ kết 9 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp 3 tháng cuối năm 2026 diễn ra ngày 15/10, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định, Thành phố sẽ tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn, hướng đến mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm 2026, qua đó tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.
Nhìn từ kết quả 9 tháng và tiến độ của các dự án trọng điểm, mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của TP.HCM hoàn toàn có cơ sở. Dù vậy, để biến kỳ vọng thành kết quả, Thành phố cần duy trì tốc độ giải ngân cao trong cả quý IV, nhất là tại các dự án giao thông, hạ tầng đô thị và các địa bàn còn chậm. Mục tiêu giải ngân 100% không phải bất khả thi, nhưng sẽ phụ thuộc vào khả năng đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành khối lượng nghiệm thu và tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn. Nếu đáp ứng được những điều kiện này, TP.HCM có cơ sở để giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.