TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng phát biểu khai mạc Sự kiện.
Chuyển đổi số: Tốc độ phát triển và xu hướng chiến lược
Ngày 19/5, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp cùng Tradepass tổ chức Diễn đàn Đổi mới Tài chính Thế giới 2026 (WFIS 2026). Sự kiện này nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong ngành tài chính - ngân hàng, đồng thời tăng cường hợp tác để xây dựng hệ sinh thái Fintech tại Việt Nam theo hướng chặt chẽ, hiệu quả và bền vững hơn.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, TS. Đào Minh Tú, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho biết, thực tiễn cho thấy, trong những năm gần đây, Việt Nam đang nổi lên là một trong những thị trường tài chính số phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Quá trình chuyển đổi số trong ngành ngân hàng diễn ra mạnh mẽ, không chỉ ở việc mở rộng các dịch vụ ngân hàng số, thanh toán điện tử, mà còn ở sự thay đổi sâu rộng về mô hình vận hành, quản trị và trải nghiệm khách hàng.
Bên cạnh đó, theo ông Tú, các xu hướng như ngân hàng ứng dụng AI, ngân hàng mở, điện toán đám mây và quản trị dữ liệu thông minh đang ngày càng trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều tổ chức tài chính tại Việt Nam. Trên thực tế, các nội dung như ứng dụng AI trong ngân hàng, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, tăng cường an ninh mạng và phòng chống gian lận tài chính đang được đặc biệt quan tâm.
 |
Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho biết, hiện nay trên 95% tổ chức tín dụng đã và đang triển khai chiến lược chuyển đổi số, trong khi gần 80% giao dịch tài chính tại Việt Nam đã được thực hiện qua kênh số. Điều đó cho thấy ngành tài chính - ngân hàng đang từng bước chuyển từ mô hình “số hóa dịch vụ” sang mô hình ngân hàng thông minh, vận hành dựa trên dữ liệu và kết nối số toàn diện.
“Tuy nhiên, đi cùng với tốc độ phát triển đó là áp lực ngày càng lớn về quản trị rủi ro và an ninh mạng. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, nguy cơ càng trở nên rõ nét hơn khi các hình thức tấn công đang chuyển mạnh sang khai thác dữ liệu và giả mạo danh tính trên môi trường số”, ông Tú nhấn mạnh.
Quả vậy, theo Báo cáo Rủi ro An ninh mạng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Visa vào tháng 4/2026, các cuộc tấn công ứng dụng AI đang gia tăng nhanh cả về quy mô và mức độ tinh vi, trong khi hệ sinh thái tài chính số ngày càng mở rộng lại khiến tình hình rủi ro trở nên phức tạp hơn. Còn Báo cáo Triển vọng An ninh mạng Toàn cầu năm 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết, 65% các tổ chức lớn hiện coi các lỗ hổng của bên thứ ba và chuỗi cung ứng là thách thức hàng đầu về khả năng phục hồi an ninh mạng của họ.
Trong bối cảnh ngành tài chính - ngân hàng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ phát triển của công nghệ, mà sâu xa hơn là việc công nghệ đang làm thay đổi căn bản cách thức các tổ chức tài chính vận hành, kết nối và tạo ra giá trị cho khách hàng. Nếu trước đây ngân hàng chủ yếu cung cấp dịch vụ theo mô hình truyền thống, thì hiện nay đang từng bước chuyển dịch sang mô hình hệ sinh thái số thông minh, dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, trải nghiệm khách hàng trở thành trung tâm của mọi quyết định phát triển. Đây chính là cơ hội rất lớn để các ngân hàng Việt Nam đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu chi phí và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị tài chính số của khu vực.
“Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang mở ra nhiều cơ hội phát triển to lớn cho ngành tài chính - ngân hàng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về quản trị, an toàn hệ thống và khả năng chống chịu trong môi trường số. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy kết nối giữa các tổ chức tài chính với cộng đồng công nghệ sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững của toàn ngành,” ông Tú nói.
 |
Ông Gijesh Menon, Giám đốc kinh doanh và sản phẩm Tradepass |
Chia sẻ bên lề sự kiện, ông Gijesh Menon, Giám đốc kinh doanh và sản phẩm Tradepass cho rằng, chuyển đổi số hiện không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành Ngân hàng. Cùng với sự phát triển của AI, lĩnh vực tài chính - ngân hàng sẽ còn chứng kiến nhiều đổi mới mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
“Điều khiến Việt Nam trở nên đặc biệt hấp dẫn là các ngân hàng đang đầu tư rất lớn cho chuyển đổi số và thúc đẩy tài chính toàn diện. Chính điều đó giúp WFIS tại Việt Nam ngày càng mở rộng quy mô và sẽ tiếp tục phát triển mạnh hơn trong tương lai,” ông Gijesh Menon nhấn mạnh.
Hướng đi tương lai: An toàn và đổi mới
Tại sự kiện, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước cho biết, xu hướng thanh toán toàn cầu đang chuyển từ dịch vụ đơn lẻ sang hệ sinh thái số kết nối toàn diện với các xu hướng nổi bật như: thanh toán siêu ứng dụng (super apps), thanh toán qua app tại POS, AI tác nhân (agentic payments), thanh toán xuyên biên giới thời gian thực và stablecoin. Điều này góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân.
Dẫn Báo cáo Worldpay GPR 2026, ông Dũng cho biết, thanh toán qua app hiện chiếm 37% giá trị POS toàn cầu và dự kiến tăng lên 46% vào năm 2030. Trong khi đó, các quốc gia ASEAN đang thúc đẩy kết nối mã QR và thanh toán tức thời xuyên biên giới; các nền tảng như Alipay+, WeChat Pay, Pix và UPI cũng đang mở rộng khả năng thanh toán quốc tế.
 |
Ông Lê Anh Dũng, Phó vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam |
Ông Dũng cũng cho biết, AI đang chuyển từ công cụ hỗ trợ sang tác nhân vận hành có khả năng tự động thực hiện nhiệm vụ, bao gồm hỗ trợ giao dịch, chăm sóc khách hàng và an ninh mạng; cùng với tài sản số và Blockchain, agentic commerce đang trở thành xu hướng định hình lại hệ sinh thái thanh toán toàn cầu.
Một xu hướng đáng chú ý khác được đưa ra là sự phát triển của các đồng tiền số của ngân hàng trung ương (CBDC). Nhiều quốc gia đang nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai các mô hình thanh toán số mới dựa trên công nghệ hiện đại. Ông Lê Anh Dũng cho biết, đây là xu hướng mà Việt Nam cũng đang quan tâm nghiên cứu để phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước và xu thế quốc tế.
Đối với Việt Nam, lãnh đạo Vụ Thanh toán thông tin, hiện Việt Nam có hơn 21.000 máy ATM, hơn 864.000 POS, 83 ngân hàng triển khai Internet Banking, 53 ngân hàng triển khai Mobile Banking và 52 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán được cấp phép. Đáng chú ý, hơn 70% tổ chức tín dụng tại Việt Nam đã ứng dụng AI để tối ưu hóa quy trình và nâng cao trải nghiệm khách hàng. AI hiện được sử dụng trong nhiều hoạt động như chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, chống rửa tiền, eKYC và giám sát an ninh mạng.
Tuy nhiên, đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng cho rằng, cùng với sự phát triển nhanh của thanh toán số là những thách thức rất lớn về an ninh mạng, gian lận và bảo vệ dữ liệu khách hàng. Khi các giao dịch số ngày càng phổ biến thì nguy cơ tấn công mạng, lừa đảo tài chính và giả mạo danh tính cũng gia tăng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường năng lực quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn hệ thống và nâng cao nhận thức cho người sử dụng.
Bên cạnh việc thúc đẩy đổi mới, ông Lê Anh Dũng cũng chỉ ra rằng, kiến tạo niềm tin trong kỷ nguyên tài chính số là yêu cầu then chốt. Theo đó, đổi mới công nghệ phải gắn với an toàn hệ thống, bảo vệ khách hàng và quản trị dữ liệu hiệu quả.
“Thanh toán phải nhanh hơn nhưng đồng thời cũng phải an toàn hơn. AI và dữ liệu giúp tăng tốc trải nghiệm nhưng phải đi kèm bảo vệ khách hàng. Đổi mới không thể đánh đổi ổn định tài chính và niềm tin xã hội”, ông Dũng nhấn mạnh.
 |
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách |
Chia sẻ tại Diễn đàn, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách cho rằng, kinh tế số của Việt Nam đang tăng trưởng rất nhanh. Hiện nay, kinh tế số đã chiếm khoảng 20% GDP và mục tiêu tới năm 2030 là đạt khoảng 30% nền kinh tế. Điều đó có nghĩa là tốc độ tăng trưởng của kinh tế số trong thời gian tới phải tiếp tục tăng rất mạnh.
Do vậy, để thúc đẩy phát triển trong thời gian tới, TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất là phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hệ thống tài chính - ngân hàng. Cần tiếp tục đóng góp ý kiến, hoàn thiện cơ chế chính sách và thúc đẩy đổi mới sáng tạo để tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế. Cùng với đó là yêu cầu phát triển tài chính xanh, tài sản số, thị trường carbon và trung tâm tài chính quốc tế nhằm mở rộng nguồn lực cho tăng trưởng dài hạn của Việt Nam”.
