Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trao đổi với báo chí tại họp báo Chính phủ chiều 8/1. Ảnh: Đức Minh
Tại họp báo Chính phủ chiều 8/1, báo chí đặt câu hỏi với Bộ Tài chính, đề nghị đánh giá về khả năng chống chịu của nền kinh tế, đồng thời đưa ra giải pháp, động lực cho tăng trưởng hai con số năm 2026 cũng như các năm tiếp theo.
Kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ vững và ổn định
Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, giai đoạn 2021 - 2025, mặc dù bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước diễn biến hết sức phức tạp, khó khăn, song nền kinh tế Việt Nam đã chứng tỏ năng lực chống chịu vững vàng trước các cú sốc bên ngoài, vượt qua nhiều bất lợi và vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng ở mức cao, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới.
Việt Nam tiếp tục duy trì xếp hạng tín nhiệm quốc gia ở mức BB+ và Ba2 với triển vọng ổn định theo đánh giá của Fitch, S&P và Moody's.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá Việt Nam nằm trong top 10 nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giới. Ngân hàng Standard Chartered dự báo Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng xếp Việt Nam vào 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật trong năm 2025.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, những đánh giá tích cực từ các tổ chức tài chính và xếp hạng quốc tế uy tín cho thấy nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục được giữ vững và ổn định.
"Đây chính là yếu tố then chốt, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong việc tìm kiếm cơ hội đầu tư, mở rộng sản xuất - kinh doanh, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói.
Theo Thứ trưởng, có 8 điểm nổi bật cụ thể của nền kinh tế trong giai đoạn 2021 - 2025:
Thứ nhất, tăng trưởng Việt Nam đạt mức cao, bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt 6,3%, cao hơn so với 5 năm trước. Nếu không tính năm 2021 phải chịu tác động mạnh của dịch COVID-19, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022-2025 sẽ đạt 7,13%, cao hơn mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm. Riêng mức tăng trưởng 8,02% năm 2025 là mức tăng trưởng dẫn đầu khu vực và thuộc nhóm cao nhất thế giới.
Thứ hai, thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại hối phát triển cơ bản ổn định. CPI bình quân cả giai đoạn 2021-2025 duy trì ở mức dưới 4%. Cung cầu hàng hóa được bảo đảm, giá cơ bản ổn định. Nợ công giảm từ 44,3% GDP năm 2020 xuống còn khoảng 35 - 36% GDP vào năm 2025.
Thứ ba, thu ngân sách nhà nước 5 năm đạt gần 9,88 triệu tỷ đồng, vượt 18,1% so với mục tiêu, gấp gần 1,4 lần so với giai đoạn trước, vượt xa mục tiêu 8,3 triệu tỷ đồng, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng.
Thứ tư, thị trường trong và ngoài nước tiếp tục phát triển. Xuất nhập khẩu tiếp tục đạt kỷ lục, vượt mọi dự đoán. Quy mô thương mại tăng nhanh từ 545 tỷ USD năm 2020 lên mức kỷ lục trên 930 tỷ USD vào năm 2025, thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới. Hiện nay, nước ta có quan hệ thương mại với hơn 230 nền kinh tế và 34 thị trường xuất khẩu, 24 thị trường nhập khẩu có giá trị trên 1 tỷ USD.
Trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng hơn 9% so với năm 2024. Du lịch phục hồi, năm 2025 đón khoảng 21,1 triệu lượt khách quốc tế, cao nhất từ trước tới nay.
Thứ năm, các thị trường tiếp tục phát triển theo hướng ổn định, bền vững, hiện đại và hội nhập. Thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại tệ cơ bản ổn định. Thị trường chứng khoán được tổ chức FTSE nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam được thành lập và sẽ đưa vào hoạt động từ cuối năm 2025.
Thứ sáu, năng lực nội tại của nền kinh tế được nâng cao, phát triển kinh tế tư nhân đạt nhiều kết quả tích cực. Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế pháp luật, cắt giảm đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động năm 2025 đạt gần 297.500 doanh nghiệp, cao nhất từ trước tới nay, tăng 27,4% so với năm 2024. Hiện nay, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 160.000 doanh nghiệp so với năm 2024, tăng trên 20% so với năm 2020.
Thứ bảy, đầu tư tiếp tục được thúc đẩy, thu hút ngày càng nhiều khu vực kinh tế tư nhân tham gia phát triển kinh tế hạ tầng xã hội. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm tăng 44% so với giai đoạn trước, tương đương khoảng 33,2% GDP. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cả nhiệm kỳ đạt 184,2 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với nhiệm kỳ trước, thuộc 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất.
Thứ tám, cung cầu lao động được đảm bảo, chất lượng lao động được cải thiện, thu nhập người dân được tăng lên. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực. Tỷ lệ lao động nông nghiệp năm 2025 giảm xuống còn 24,7% và tỷ lệ lao động đã qua đào tạo có văn bằng chứng chỉ tăng lên 29,2%.
Nâng cao hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống, phát huy các động lực tăng trưởng mới
Chia sẻ giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, Chính phủ sẽ tập trung củng cố và nâng cao hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ, phát huy các động lực tăng trưởng mới.
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng, thực thi pháp luật nhằm kiến tạo và phát triển, giải quyết các cái điểm nghẽn về thể chế và xây dựng thể chế để tạo động lực, thể chế và kiến tạo, tức là chuyển từ quản lý sang kiến tạo để thúc đẩy.
Thứ hai, huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Sử dụng nguồn lực đầu tư công có hiệu quả, giữ vững vai trò dẫn dắt; nâng cao chất lượng hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài; phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường tài chính nhằm đa dạng hóa các kênh huy động vốn trung và dài hạn.
Nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế, tái cấu trúc các kênh huy động vốn và nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, đặc biệt là trong các khu vực sản xuất.
Thứ ba, chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò động lực của công nghiệp chế biến, chế tạo. Chuyển dịch sang nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Thứ tư, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong và trong nước và toàn cầu theo đúng tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
Thứ năm, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, nhất là hạ tầng chiến lược để làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong bối cảnh mới.
Thứ trưởng nhấn mạnh, tại Hội nghị Chính phủ sáng cùng ngày, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Chính phủ đã có các kết luận, chỉ đạo rõ ràng, thống nhất tinh thần sẽ tiếp tục bàn bạc, rà soát và lựa chọn những giải pháp thực sự phù hợp, khả thi và hiệu quả.
"Mục tiêu đặt ra là phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số trong năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho cả giai đoạn tiếp theo. Với sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ cùng việc triển khai hiệu quả các giải pháp trọng tâm, chúng tôi hoàn toàn tin tưởng rằng các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra là có cơ sở và có thể đạt được", ông Chi nói.
