Thép Việt bị khởi xướng điều tra 9 vụ việc mới trong năm 2025.
Xuất phát từ năng lực sản xuất và xuất khẩu ngày càng lớn, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục lọt vào tầm ngắm điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại từ nhiều thị trường nhập khẩu.
Theo báo cáo của Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương), năm 2025, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với 21 vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài mới khởi xướng phát sinh từ 11 thị trường. Trong đó, Mỹ vẫn là nước điều tra nhiều nhất với 7 vụ việc (chiếm 33% số vụ việc trong năm 2025).
Đáng chú ý, mặt hàng thép phải đối mặt với nhiều vụ việc mới khởi xướng nhất với 9 vụ việc (chiếm 43%). Bên cạnh đó, nhiều nước cũng ban hành các quy định mới nhằm hạn chế nhập khẩu thép như Mỹ (tăng thuế 232%), Canada (áp dụng hạn ngạch nhập khẩu và thuế ngoài hạn ngạch), Mexico (thắt chặt quy định đăng ký nhà máy sản xuất thép hợp lệ), Ấn Độ (bổ sung quy định tiêu chuẩn nguyên liệu đầu vào), EU đề xuất biện pháp thắt chặt thay thế biện pháp tự vệ toàn cầu với thép.
Như vậy, lũy kế đến hết năm 2025, đã có 298 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ 25 thị trường và vùng lãnh thổ điều tra đối với hàng xuất khẩu của nước ta.
Năm 2025, xuất khẩu hàng hóa vượt 470 tỷ USD, tăng khoảng 16% so với 2024, trong đó xuất hiện nhóm hàng xuất khẩu lần đầu tiên vượt 100 tỷ USD là máy tính, điện tử và linh kiện.
7 mặt hàng ghi nhận kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 10 tỷ USD khác, gồm: Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác ước đạt 58 tỷ USD, tăng 12%; Điện thoại và linh kiện ước đạt 57 tỷ USD, tăng 6,6%; Hàng dệt may ước đạt 39 tỷ USD, tăng 5,6%; Giày dép các loại ước đạt 24 tỷ USD, tăng 5,2%; Phương tiện vận tải và phụ tùng ước đạt 17,3 tỷ USD, tăng 14%; Gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt 17 tỷ USD, tăng 4,5%.
Đối mặt với nhiều vụ kiện khởi xướng phòng vệ thương mại, song năng lực kháng kiện của các ngành hàng, doanh nghiệp đã được cải thiện đáng kể, đã chủ động hơn trong việc xử lý, ứng phó với các vụ việc điều tra của nước ngoài; cùng đó là sự hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước, giúp nhiều vụ việc hàng hóa được giảm thuế, thậm chí không bị áp thuế.
Một số vụ việc đã thành công nhất định như: Canada kết luận sơ-mi-rơ- moóc nhập khẩu từ Việt Nam không lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại; Một doanh nghiệp lớn của Việt Nam được hưởng thuế 0% trong vụ việc EU điều tra chống bán phá giá thép cán nóng nhập khẩu từ Việt Nam; Malaysia dỡ bỏ thuế chống bán phá giá đối với thép cuộn cán nguội hoặc thép không hợp kim có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Việt Nam sau khi rà soát cuối kỳ.
Mỹ ban hành kết luận cuối cùng cho đợt rà soát lần thứ 20 thuế chống bán phá giá với cá tra - basa, theo đó các doanh nghiệp của Việt Nam đủ điều kiện rà soát đều được hưởng thuế 0%; Một doanh nghiệp lớn xuất khẩu cá tra - basa của Việt Nam sang Mỹ được dỡ bỏ lệnh áp thuế chống bán phá giá...
Hay Canada sơ bộ kết luận không tồn tại tình trạng độc quyền xuất khẩu trong thị trường thép cán phẳng của Việt Nam; Nam Phi loại trừ Việt Nam khỏi điều tra tự vệ với thép cuộn chống ăn mòn…
Mới đây nhất, Mỹ đã giảm thuế chống bán phá giá rà soát sơ bộ đối với mật ong từ 100,72% - 156,96% xuống còn 6,72% - 21,55%.
Để tăng hỗ trợ các ngành hàng xuất khẩu, tránh nguy cơ bị điều tra tại các thị trường, Cục Phòng vệ thương mại theo dõi biến động xuất khẩu của hơn 422 mặt hàng xuất khẩu sang 10 thị trường thường xuyên tiến hành điều tra phòng vệ thương mại (Mỹ, EU, Ấn Độ, Canada, Australia, Mexico, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ).
Trên cơ sở đó, thực hiện đánh giá có 27 nhóm mặt hàng nằm trong danh sách có nguy cơ bị điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại hoặc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, từ đó giúp các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp không bị động trong công tác ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài.
